Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 960 trên 1.483
Uống trà hoa cúc ấm có thể giúp người ốm cảm thấy thư giãn và dễ đi vào giấc ngủ hơn nhờ hoạt chất apigenin tác động nhẹ lên hệ thần kinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra hiệu quả này chỉ mang tính hỗ trợ ngắn hạn, không thể thay thế thuốc điều trị hay chữa khỏi mất ngủ bệnh lý.
Uống paracetamol cùng rượu bia có thể gây tổn thương gan nặng do cồn làm suy kiệt kho chất chống oxy hóa glutathione, thúc đẩy paracetamol chuyển hóa thành chất độc hoại tử tế bào gan. Với người uống rượu thường xuyên, nguy cơ suy gan hoàn toàn có thể xảy ra ngay ở mức liều điều trị thông thường.
Bổ sung vitamin E liều cao trong thời gian sử dụng thuốc kháng đông làm khuếch đại nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng và đột quỵ xuất huyết não. Hoạt tính kháng đông của alpha-tocopherol ức chế các yếu tố đông máu phụ thuộc vitamin K, khiến máu bị loãng vượt ngưỡng kiểm soát an toàn.
Nhiều phụ nữ tiền mãn kinh kỳ vọng thục địa chứa phytoestrogen giúp giảm bốc hỏa và chống loãng xương. Tuy nhiên, y học hiện đại khẳng định mất xương và rối loạn vận mạch bắt nguồn từ suy giảm estrogen phức tạp. Chưa có bằng chứng khoa học nào cho thấy thục địa có thể thay thế các phác đồ y khoa trong bảo vệ mật độ xương.
Cây kế sữa chứa silymarin thường được dùng để bảo vệ gan, nhưng người bệnh ung thư cần cẩn trọng. Dù hỗ trợ giảm độc tính hóa trị ở liều chuẩn, hoạt chất này có thể ức chế men gan cytochrome P450 ở nồng độ cao, làm thay đổi quá trình chuyển hóa và nồng độ thuốc đặc trị.
Nhiều người có thói quen tiện tay thả viên sủi vitamin C uống cùng thuốc giảm đau aspirin khi mệt mỏi mà không biết sự kết hợp này có an toàn cho dạ dày. Các bằng chứng khoa học cho thấy aspirin gây tổn hại niêm mạc qua nhiều cơ chế, nhưng vitamin C thực tế lại thể hiện tiềm năng làm giảm tổn thương oxy hóa do aspirin gây ra.
Người bị viêm họng có thể dùng cả đồ ấm lẫn đồ mát tùy theo nhu cầu: đồ ấm nóng giúp tăng tiết dịch và làm dịu toàn thân, trong khi cảm giác mát lạnh hỗ trợ gây tê giảm đau rát tức thì. Cần tránh đồ quá nóng gây bỏng hoặc không khí khô lạnh kéo dài làm kích hoạt phản ứng viêm.
Người đang dùng thuốc trị tiểu đường metformin không nhất thiết phải kiêng rượu hoàn toàn trong mọi hoàn cảnh, nhưng bắt buộc phải tuyệt đối tránh uống nhiều hoặc say xỉn. Rượu cản trở chuyển hóa lactate tại gan, khi cộng hưởng với metformin sẽ làm tăng đột biến nguy cơ nhiễm toan lactic đe dọa tính mạng.
Người hay bị đầy bụng, tiêu chảy tuyệt đối không nên tự ý dùng thục địa. Dược liệu này chứa lượng hợp chất đậm đặc và có tính nê trệ cao, dễ gây ứ tắc đường ruột, làm trầm trọng thêm cảm giác trướng hơi, khó tiêu và khiến tình trạng đi ngoài phân lỏng kéo dài.
Nhai kẹo cao su chứa xylitol khi đang uống thuốc nhuận tràng có thể gây tiêu chảy cấp và mất nước do hiệu ứng thẩm thấu cộng gộp. Cả hai chất đều giữ nước trong đại tràng, khiến lượng dịch ứ đọng vượt ngưỡng hấp thu của ruột non và ruột già.
Uống trà địa hoàng tốt nhất là vào lúc bụng đói, lý tưởng nhất vào buổi sáng trước bữa ăn 30-60 phút hoặc giữa hai bữa ăn (cách bữa ăn ít nhất 2 giờ). Thời điểm này giúp dạ dày rỗng, tránh hiện tượng thức ăn cản trở và giúp các glycoside quý được ruột non hấp thu tối đa vào máu.
Người đang dùng thuốc chống đông máu warfarin không cần kiêng hoàn toàn rau bina. Thay vì loại bỏ hoàn toàn, người bệnh chỉ cần duy trì lượng ăn ổn định mỗi ngày, tránh ăn quá nhiều cùng lúc để không làm thay đổi hiệu quả thuốc và đảm bảo an toàn điều trị.
Nhiều mẹ bầu truyền tai nhau dùng đỗ trọng để giảm đau lưng và an thai, nhưng y học hiện đại chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh tính an toàn này. Thảo dược này có hoạt tính hạ huyết áp và sinh học mạnh, do đó thai phụ tuyệt đối không tự ý dùng để tránh rủi ro cho thai nhi.
Uống trà xanh cùng lúc có thể làm giảm mạnh tác dụng của một số thuốc hạ huyết áp, đặc biệt là nhóm chẹn beta. Hoạt chất EGCG trong trà xanh gây ức chế các protein vận chuyển OATP tại niêm mạc ruột non, khiến lượng thuốc hấp thu vào máu sụt giảm nghiêm trọng và làm suy giảm hiệu quả kiểm soát huyết áp.
Tinh dầu đẹn ba lá chứa hàm lượng eucalyptol dồi dào, đã được khoa học chứng minh có khả năng diệt bọ gậy muỗi và ức chế ấu trùng côn trùng rất hiệu quả. Tuy nhiên, do tinh dầu tự nhiên bay hơi nhanh, người dùng cần pha loãng đúng cách và kết hợp các biện pháp bảo vệ toàn diện.
Ăn sôcôla đen khi đang dùng thuốc giãn phế quản trị hen suyễn như theophylline có thể gây nguy hiểm. Hợp chất theobromine và caffeine dồi dào trong sôcôla cộng hưởng trực tiếp với thuốc, kích thích cơ tim và hệ thần kinh, dễ dẫn đến hiện tượng hồi hộp, run rẩy và tim đập nhanh bất thường.
Địa hoàng chứa hoạt chất catalpol có khả năng chống oxy hóa, bảo vệ khớp thần kinh và kích thích sản sinh yếu tố dinh dưỡng não BDNF trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, đây là dữ liệu trên mô hình động vật, người dân không nên tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị suy giảm nhận thức.
Người bị viêm dạ dày ruột cấp không nên uống sữa hạt trong giai đoạn bệnh đang tiến triển. Dù không chứa lactose, lượng chất béo thực vật đậm đặc và chất xơ trong sữa hạt sẽ kích thích nhu động, làm trầm trọng thêm tình trạng tiêu chảy, đầy hơi và đau quặn bụng.
Địa hoàng là vị thuốc quý được ghi nhận chính thức trong Dược điển, nhưng việc sử dụng phải tuân thủ nghiêm ngặt liều lượng khuyến cáo. Nghiên cứu khoa học cho thấy vượt ngưỡng an toàn có thể làm mất tác dụng hạ đường huyết, tăng mỡ máu và gây ứ trệ chuyển hóa ở người suy thận.
Catalpol, hoạt chất iridoid glycoside chủ chốt trong rễ địa hoàng, có khả năng kháng viêm mạnh mẽ nhờ ức chế các con đường truyền tín hiệu NF-kappaB, MAPK và kích hoạt thụ thể PPAR-gamma. Hoạt chất này giúp ngăn chặn sản sinh các cytokine tiền viêm nguy hiểm, bảo vệ phổi, thận, khớp và xoa dịu các cơn đau thần kinh mạn tính.
