Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 961 trên 1.483
Nhiều vận động viên tìm đến đỗ trọng với mong muốn chấn thương gân cơ mau lành. Dù các nghiên cứu trên động vật cho thấy đỗ trọng có hoạt chất kích thích tổng hợp collagen và mô hạt, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh dược liệu này giúp người chấn thương phục hồi nhanh chóng.
Xông hơi lá đẹn ba lá là thói quen dân gian giúp thông mũi, giảm mệt mỏi khi chớm cảm lạnh. Khoa học xác nhận tinh dầu loài cây này chứa 43 hợp chất bay hơi với hoạt tính chống oxy hóa thực nghiệm, nhưng chưa có bằng chứng điều trị dứt điểm cảm cúm.
Cả lá và vỏ đỗ trọng đều giàu dược tính nhưng phục vụ các mục đích khác nhau. Nghiên cứu cho thấy lá đỗ trọng chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa giúp kháng viêm vượt trội, trong khi vỏ cây lại giàu các hợp chất lignan giúp bảo vệ mô xương và chống loãng xương tốt hơn.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy dùng địa hoàng kết hợp với thuốc hạ áp phương Tây không gây ra tác dụng phụ nguy hiểm nghiêm trọng, thậm chí còn hỗ trợ cải thiện chỉ số huyết áp và triệu chứng. Tuy nhiên, bằng chứng còn tồn tại hạn chế phương pháp luận, người bệnh cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng.
Người già ốm lâu ngày ăn kém nên ưu tiên các thực phẩm bổ sung dinh dưỡng đường uống đậm độ năng lượng cao và giàu đạm. Giải pháp này giúp bù đắp calo nhanh chóng trong thể tích nhỏ, ngăn ngừa sụt cân, hỗ trợ cải thiện khối cơ và giảm tỷ lệ tái nhập viện khi phục hồi sau đợt ốm cấp tính.
Địa hoàng chứa các hoạt chất tiềm năng giúp giảm phản ứng viêm, chống xơ hóa mô thận và giảm bài tiết protein niệu trong các nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng độc lập trên người còn hạn chế, người bệnh không được tự ý dùng thay thế phác đồ điều trị chuẩn.
Khi bị cảm cúm, người bệnh tiểu đường tuyệt đối không được nhịn ăn hay tự ý bỏ thuốc hạ đường huyết. Cần duy trì đủ nước, nạp lượng tinh bột dễ tiêu qua nhiều bữa nhỏ, đồng thời theo dõi sát đường huyết và ceton máu để ngăn ngừa biến chứng nhiễm toan ceton nguy hiểm.
Nước yến chứa hàm lượng protein thô dồi dào, các acid amin thiết yếu và acid sialic quý giá, nhưng không phải là thần dược bồi bổ vượt trội như nhiều người lầm tưởng. Giá trị của yến phụ thuộc vào cách chế biến và hàm lượng thật, không thể thay thế một chế độ ăn cân bằng đa chất cho người ốm.
Chiết xuất đẹn ba lá chứa các hoạt chất có khả năng ức chế mạnh mẽ enzym COX-2, hóa ứng động chemokine và các cytokine gây viêm trên mô hình thí nghiệm. Dù vậy, việc đắp lá ngoài da chỉ có tác dụng hỗ trợ làm dịu phù nề tạm thời, không thể thẩm thấu sâu để thay thế thuốc điều trị viêm khớp.
Người đang bị ho có đờm hoàn toàn có thể ăn chuối bình thường vì không có bằng chứng cho thấy loại quả này làm tăng tiết dịch nhầy. Cảm giác vướng họng sau ăn chỉ là hiện tượng cảm quan tạm thời, trong khi đờm thực sự sinh ra từ phản ứng viêm nhiễm của đường hô hấp.
Cây đẹn ba lá (*Vitex trifolia*) được y học cổ truyền dùng trị rối loạn kinh nguyệt nhờ chứa các hợp chất có hoạt tính giống estrogen (phytoestrogen). Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện đại trên người còn sơ khai, phụ nữ không nên tự ý dùng thảo dược này để tránh nguy cơ xáo trộn nội tiết tố.
Bạn hoàn toàn có thể uống sữa và ăn sữa chua khi đang dùng kháng sinh, nhưng tuyệt đối không dùng cùng lúc. Canxi trong sữa có thể gắn kết với một số loại kháng sinh, làm giảm hấp thu thuốc hơn 40%. Để đảm bảo hiệu quả điều trị, hãy uống thuốc cách thời điểm dùng sữa ít nhất 2 giờ.
Ngâm đậu ván kỹ và đổ bỏ nước ngâm trước khi nấu giúp giảm đáng kể các chất kháng dinh dưỡng như phytate và tannin, làm tăng khả năng tiếp cận sinh học của kẽm lên 50,0%. Kết hợp ngâm cùng kỹ thuật nấu nhiệt phù hợp còn giúp độ tiêu hóa hồi tràng thực của protein đạt tới 96,7%.
Bạch biển đậu (hạt đậu ván trắng) là vị thuốc cổ truyền quen thuộc giúp kiện tỳ, giảm chướng bụng và phân lỏng. Nghiên cứu hiện đại xác nhận hạt chứa nhiều saponin, polysaccharide có hoạt tính chống oxy hóa và bảo vệ chuyển hóa, nhưng bắt buộc phải nấu chín kỹ để tránh ngộ độc từ độc tính tự nhiên của hạt sống.
Uống đẹn ba lá chung với thuốc chuyển hóa qua gan có thể gây tương tác bất lợi do các hoạt chất tự nhiên có khả năng ức chế hoặc cảm ứng hệ enzyme cytochrome P450. Sự can thiệp này làm thay đổi nồng độ thuốc điều trị trong máu, dễ dẫn tới ngộ độc hoặc giảm hiệu quả chữa bệnh. Người bệnh cần tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi phối hợp.
Đẹn ba lá và mạn kinh tử cùng thuộc một loài thực vật nhưng không phải là một vị thuốc. Mạn kinh tử là quả chín phơi khô chuyên trị đau đầu, viêm mũi và hỗ trợ đường huyết, trong khi lá đẹn ba lá là vị thuốc riêng biệt giàu hoạt chất kháng viêm khớp mạnh mẽ.
Nhiều người tin rằng ăn thức ăn cay nóng sẽ giúp trị nghẹt mũi, nhưng thực tế chất capsaicin trong ớt chỉ tạo ảo giác thông thoáng tạm thời. Sau vài phút kích thích, capsaicin kích hoạt phản xạ thần kinh gây tăng tiết dịch nhầy và làm niêm mạc sưng nề hơn, hoàn toàn không mang lại hiệu quả thông đường thở lâu dài.
Khi bị tiêu chảy cấp, người bệnh tuyệt đối không nên nhịn ăn mà cần tiếp tục ăn uống đủ chất kết hợp bù nước bằng ORS. Cung cấp dinh dưỡng sớm giúp bảo vệ niêm mạc ruột, tránh suy kiệt và rút ngắn thời gian hồi phục, trong khi kiêng khem quá mức có thể gây hại cho sức khỏe.
Nhiều người truyền tai nhau thói quen uống sắt cùng nước cam để bồi bổ cơ thể tốt hơn. Dưới góc độ khoa học, lượng vitamin C tự nhiên trong nước cam chính là chất xúc tác quan trọng, giúp chuyển hóa sắt non-heme về dạng hòa tan dễ hấp thu tại đường tiêu hóa và giảm tác động của các chất ức chế dinh dưỡng.
Nhiều người tin rằng ăn tỏi sống giúp diệt virus cảm lạnh nhờ hoạt chất allicin. Dù tỏi thể hiện khả năng kháng virus hô hấp trong ống nghiệm và giúp giảm số ca mắc cảm lạnh khi dùng phòng ngừa, bằng chứng lâm sàng hiện chưa đủ để khẳng định ăn tỏi sống có thể điều trị dứt điểm khi bệnh đã khởi phát.
