Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 991 trên 1.483
Nếu bạn hoàn toàn khỏe mạnh và ăn uống đủ chất, việc uống multivitamin mỗi ngày là không cần thiết và không giúp kéo dài tuổi thọ hay ngăn ngừa bệnh tim mạch. Nguồn vi chất tự nhiên từ thực phẩm tươi luôn là lựa chọn an toàn và tối ưu nhất cho cơ thể.
Dầu olive nguyên chất khi đun nấu thông thường không bị mất hết hợp chất phenolic. Ngược lại, các polyphenol như tyrosol hay oleuropein còn đóng vai trò lá chắn bền nhiệt, dọn sạch gốc tự do và bảo vệ vitamin E cùng chất béo không bị phân hủy, miễn là không đun quá 220 độ C hoặc tái sử dụng nhiều lần.
Uống viên sủi C ngay sau kháng sinh có thể làm biến đổi độ pH dịch vị và nước tiểu, từ đó ảnh hưởng đến tốc độ hòa tan, chuyển hóa dạ dày và độ thanh thải của thuốc. Người bệnh nên uống kháng sinh bằng nước lọc và cách viên sủi C ít nhất 2 giờ.
Uống vitamin D cùng bữa ăn có chất béo vào buổi sáng hoặc trưa là thời điểm lý tưởng nhất, giúp tối ưu hóa khả năng hấp thu canxi cho hệ xương và duy trì nhịp thức - ngủ sinh học tự nhiên mà không gây khó chịu cho dạ dày vào ban đêm.
Chiết xuất cây ô rô cạn chứa nhiều hợp chất quý có khả năng ức chế các chất gây viêm và ngăn ngừa enzym phá hủy sụn trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, bằng chứng trên người còn hạn chế, người bệnh chỉ nên xem đây là thảo dược hỗ trợ chứ không thể thay thế thuốc chữa bệnh.
Người bị sỏi canxi oxalate không nên kiêng hoàn toàn canxi. Việc bổ sung canxi đúng bữa ăn giúp liên kết oxalate ngay tại ruột, giảm đào thải oxalate qua nước tiểu và ngăn ngừa sỏi tái phát; ngược lại, kiêng canxi quá mức hoặc uống viên bổ sung xa bữa ăn mới là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tạo sỏi.
Berberine sở hữu cơ chế hạ đường huyết và kích hoạt chuyển hóa tương đồng metformin, nhưng các chuyên gia khẳng định hoạt chất này chưa thể thay thế thuốc điều trị chuẩn. Dù bằng chứng lâm sàng ghi nhận tiềm năng giảm đường huyết và lipid máu khả quan, rào cản về quy mô nghiên cứu và độ an toàn dài hạn vẫn khiến metformin giữ vững vị trí hàng đầu.
Nhiều người truyền tai nhau cách giã đắp ô rô cạn để trị mụn nhọt và viêm da, nhưng y học hiện đại không khuyến khích việc này. Các bằng chứng lâm sàng hiện chưa chứng minh hiệu quả bôi ngoài của dược liệu này, trong khi việc đắp lá tươi tiềm ẩn nguy cơ viêm da tiếp xúc và bội nhiễm vi khuẩn nguy hiểm.
Nhiều phụ nữ tin dùng viên uống dầu hoa anh thảo chứa acid gamma-linolenic (GLA) để xoa dịu cơn đau ngực và căng thẳng tiền kinh nguyệt (PMS). Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng chất lượng cao cho thấy loại dầu này hầu như không mang lại hiệu quả vượt trội hơn giả dược, dù có độ an toàn khá tốt.
Coenzyme Q10 thường được dùng để giảm đau cơ khi uống thuốc hạ mỡ máu statin, nhưng bằng chứng khoa học hiện nay vẫn còn mâu thuẫn. Một số thử nghiệm nhỏ ghi nhận hiệu quả giảm đau, trong khi các phân tích gộp lớn lại cho thấy tác dụng này chưa vượt trội rõ rệt so với giả dược.
Cây ô rô cạn dạng khô thường được ưu tiên hơn dạng tươi nhờ cô đặc hàm lượng flavonoid, hạn chế nấm mốc và giúp quá trình chiết xuất hoạt chất chống oxy hóa, kháng viêm đạt hiệu quả cao hơn khi đun sắc hoặc ngâm chiết.
Chiết xuất lá ô liu chứa nhiều polyphenol có hoạt tính sinh học cao giúp hỗ trợ hạ huyết áp và đường huyết. Tuy nhiên, việc tự ý sử dụng đồng thời chiết xuất này với thuốc kê đơn có thể làm tăng hấp thu thuốc và gây nguy cơ hạ huyết áp quá mức.
Bổ sung canxi dạng viên với liều lượng quá cao có thể làm tăng nguy cơ lắng đọng khoáng chất tại thành mạch, thúc đẩy vôi hóa động mạch vành và biến cố tim mạch ở nhóm người có nguy cơ cao. Thay vì tự ý dùng viên uống liều lớn, ưu tiên nguồn canxi từ thực phẩm tự nhiên là giải pháp an toàn và bền vững.
Ăn hạt ý dĩ mỗi ngày giúp hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần, hạ triglyceride và hạn chế oxy hóa LDL-C. Các nghiên cứu lâm sàng ghi nhận mức bổ sung khoảng 60 g hạt ý dĩ tách vỏ mỗi ngày mang lại hiệu quả cải thiện mỡ máu rõ rệt, đặc biệt ở nhóm người thừa cân, mỡ máu cao và người trung niên.
Dầu ô liu, đặc biệt là loại nguyên chất giàu polyphenol và acid oleic, không chỉ hỗ trợ điều chỉnh nồng độ cholesterol mà còn trực tiếp ngăn chặn quá trình peroxy hóa lipid của hạt LDL. Nhờ giảm thiểu sự biến đổi thành LDL oxy hóa và ức chế hình thành tế bào bọt, dầu ô liu giúp bảo vệ thành mạch và ngăn ngừa mảng xơ vữa tiến triển.
Dầu ô liu Extra Virgin và dầu ô liu tinh luyện khác biệt rõ rệt về hàm lượng polyphenol và giá trị sinh học. Quá trình ép nguội tự nhiên giúp dầu Extra Virgin giữ trọn hàm lượng polyphenol cao gấp nhiều lần dầu tinh luyện, mang lại khả năng chống oxy hóa vượt trội và hỗ trợ bảo vệ mạch máu hiệu quả.
Nhiều người kỳ vọng resveratrol trong thực phẩm chức năng giúp kéo dài tuổi thọ như chuột thí nghiệm. Dù mang lại kết quả ấn tượng trên động vật, rào cản sinh khả dụng kém khiến hoạt chất này khó phát huy hiệu quả tương tự trên người. Các bằng chứng lâm sàng hiện nay vẫn chưa đủ để kết luận về khả năng trường thọ.
Tin đồn creatine gây rụng tóc khiến nhiều người tập luyện e ngại. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học mới nhất chỉ ra rằng việc bổ sung creatine monohydrate không làm tăng hormone DHT hay gây tổn hại đến nang tóc, giải tỏa nỗi lo vô căn cứ bấy lâu.
Bổ sung enzyme tiêu hóa dạng viên không làm suy giảm vĩnh viễn chức năng tuyến tụy như nhiều người lầm tưởng. Nghiên cứu cho thấy men ngoại sinh hỗ trợ hấp thu dinh dưỡng và giúp phục hồi chức năng tụy ngoại tiết sau tổn thương. Tuy nhiên, việc sử dụng cần đúng thời điểm bữa ăn và có chỉ định y khoa rõ ràng.
Chiết xuất bạch quả (Ginkgo biloba) uống chung với thuốc chống đông máu như warfarin có thể làm tăng nguy cơ chảy máu tự phát nguy hiểm do tương tác dược lực học ức chế tiểu cầu cộng gộp. Người bệnh tim mạch tuyệt đối không tự ý phối hợp hai loại này mà không có hướng dẫn từ bác sĩ.
