Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 113 trên 483
Quả muỗm là thức quà quen thuộc nhưng có thể gây xót rát miệng hoặc khó chịu đường tiêu hóa ở trẻ nhỏ nếu còn nhiều nhựa và acid. Do chưa có khuyến cáo liều lượng cụ thể cho phụ nữ mang thai, mẹ bầu và trẻ nhỏ chỉ nên ăn lượng vừa phải sau bữa chính và cần gọt sạch vỏ.
Cây mua (*Melastoma malabathricum*) chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa tự nhiên dồi dào, nổi bật là các hợp chất polyphenol và nhóm flavonoid như quercetin, kaempferol cùng dẫn xuất quercetin-3-O-alpha-l-arabinofuranoside. Các nghiên cứu hóa thực vật và tiền lâm sàng cho thấy các hoạt chất này mang lại khả năng dập tắt gốc tự do và bảo vệ tế bào hiệu quả.
Muồng trinh nữ là loài cây quen thuộc trong dân gian nhưng chưa có nghiên cứu lâm sàng chứng minh tính an toàn trên người. Phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp và người suy giảm chức năng gan, thận cần đặc biệt thận trọng, không nên tự ý sử dụng để tránh nguy cơ ngộ độc và ảnh hưởng xấu đến sức khỏe.
Quan niệm kiêng hoàn toàn muối iod khi mắc bệnh tuyến giáp là sai lầm phổ biến. Nghiên cứu cho thấy thiếu iod làm tăng nguy cơ nhân giáp và bướu cổ, trong khi thừa iod cũng gây bệnh lý. Việc dùng hay kiêng muối iod cần căn cứ vào thể bệnh cụ thể và chỉ định của bác sĩ.
Nhiều người truyền tai nhau cách tự sắc hạt muồng trĩn uống để trị viêm da mạn tính. Tuy nhiên, các chuyên gia cảnh báo hành động này tiềm ẩn rủi ro khôn lường; thảo dược này mới chỉ ghi nhận khả năng kháng viêm trong ống nghiệm và động vật, chưa hề có bằng chứng lâm sàng trên người, đồng thời mang độc tính sinh sản.
Men bia và men dinh dưỡng đều giàu đạm và vitamin nhóm B, nhưng men dinh dưỡng có vị béo ngậy dễ ăn và hoàn toàn không chứa gluten, còn men bia thường có vị đắng tự nhiên và chứa gluten tồn dư từ ngũ cốc ủ bia.
Hiện tại hoàn toàn thiếu dữ liệu khoa học về độ an toàn và độc tính sinh sản của lá mua tép đối với thai kỳ. Để ngăn ngừa các nguy cơ sảy thai, dị tật bẩm sinh hoặc rối loạn nội tiết phôi thai, phụ nữ mang thai tuyệt đối không tự ý sử dụng loại nước lá này theo các kinh nghiệm dân gian truyền miệng.
Nhiều thai phụ truyền tai nhau uống nước sắc cây mua đất để giải nhiệt và chữa bệnh, nhưng y học cảnh báo đây là thói quen nguy hiểm. Hiện chưa có dữ liệu khoa học về độc tính sinh sản của loài cây này, thai phụ và phụ nữ cho con bú tuyệt đối không nên dùng.
Muống biển không phải là rau ăn thông thường và tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính nếu tự ý hái nấu. Hệ hoạt chất nhựa cây (resin glycosides) trong muống biển có thể gây kích ứng niêm mạc ruột, dẫn đến đau quặn bụng, nôn mửa và tiêu chảy mất nước nghiêm trọng.
Cây mua đất thường được dùng trong dân gian, nhưng khoa học hiện đại chưa công bố liều dùng chuẩn xác trên người. Dữ liệu thực vật chỉ ghi nhận các hoạt chất như quercetin, axit ursolic. Người dùng cần dùng lượng vừa phải, ngưng ngay nếu xuất hiện đau bụng, buồn nôn, nôn mửa hoặc tiêu chảy.
Nhiều phụ nữ mang thai băn khoăn liệu ăn ngải cứu có an toàn. Các nghiên cứu khoa học cho thấy ngải cứu chứa độc chất thujone và các hoạt chất kích thích có thể gây co bóp tử cung, ngộ độc phôi và làm tăng nguy cơ sảy thai trên thực nghiệm. Do đó, thai phụ được khuyến cáo nên tránh sử dụng thảo dược này trong suốt thai kỳ.
Ngoài tannin tạo vị chát, các loài cây thuộc chi Mua còn chứa hệ chất chống oxy hóa phong phú gồm flavonoid như catechin, epicatechin và quercetin. Những hoạt chất này có khả năng kháng viêm và dọn gốc tự do mạnh mẽ, song nồng độ thu hồi và hoạt tính sinh học thay đổi đáng kể tùy theo dung môi chiết xuất.
Ăn ngải cứu điều độ mang lại nhiều lợi ích ẩm thực, nhưng dùng liên tục liều cao mỗi ngày tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc do thujone. Hợp chất này có thể ức chế thụ thể thần kinh, gây kích thích, co giật và ảnh hưởng chức năng gan thận nếu dùng kéo dài quá 2 tuần.
Mua đỏ là loài cây quen thuộc trong dân gian nhưng hiện vẫn thiếu hụt các dữ liệu lâm sàng chứng minh tính an toàn. Bốn nhóm đối tượng gồm phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người suy giảm chức năng gan thận và người đang dùng thuốc tân dược cần hết sức cẩn trọng để phòng tránh nguy cơ ngộ độc hoặc tương tác thuốc bất lợi.
Nhiều người dùng me chua như bài thuốc dân gian trị táo bón và phân vân hiệu quả do axit tartaric hay chất xơ. Các tài liệu dược học ghi nhận me chứa axit tartaric tự nhiên cùng đặc tính nhuận tràng truyền thống, song chưa có thử nghiệm lâm sàng đối chứng trực tiếp để phân định ranh giới tác động giữa hai yếu tố này.
Bột hạt me được đồn thổi có khả năng hạ mỡ máu nhờ lượng polyphenol dồi dào, khác biệt hoàn toàn với phần thịt quả chứa nhiều đường. Mặc dù các nghiên cứu trên động vật ghi nhận tác dụng điều hòa lipid và chống viêm gan, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn chưa đủ để khẳng định hiệu quả điều trị thực tế.
Uống men gạo đỏ lâu dài có thể làm giảm CoQ10 nội sinh do ức chế enzym HMG-CoA reductase tương tự cơ chế thuốc statin. Dữ liệu động vật cho thấy sụt giảm CoQ10 ở tim và gan, trong khi thử nghiệm trên người chứng minh việc dùng công thức phối hợp men gạo đỏ cùng CoQ10 giúp hạ mỡ máu an toàn và cải thiện mạch máu.
Men bia là nguồn cung cấp tự nhiên toàn diện các vitamin nhóm B và khoáng chất crom hữu cơ. Tuy nhiên, mức độ cơ thể hấp thu phụ thuộc vào việc phá vỡ thành tế bào nấm men và tình trạng thiếu hụt vi chất của từng cá thể, đòi hỏi sự thận trọng về kiểm soát độc tố nấm mốc đi kèm.
Bột đông khô maqui berry vi bao giúp bảo vệ sắc tố nhạy cảm delphinidin và anthocyanin bền vững hơn dịch ép lỏng thông thường. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy dạng bột đông khô duy trì độ bền hoạt chất lên tới 69-75 ngày trong sữa chua và bảo toàn tỷ lệ hấp thu sinh học đạt mức 43,8%.
Cây mua thấp chưa từng được chứng minh an toàn cho phụ nữ mang thai do hoàn toàn thiếu dữ liệu nghiên cứu độc tính thai kỳ. Để phòng tránh nguy cơ co bóp tử cung, sảy thai hoặc sinh non, thai phụ tuyệt đối không nên tự ý sử dụng loài thảo dược này.
