Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 218 trên 483
Men vi sinh chỉ phát huy hiệu quả đối với hội chứng ruột kích thích khi người bệnh chọn đúng chủng vi khuẩn hoặc nấm men đã được thử nghiệm lâm sàng chuyên biệt cho từng triệu chứng như đau bụng hay tiêu chảy. Việc sử dụng các chế phẩm trôi nổi, không rõ mã chủng khoa học thường không mang lại lợi ích điều trị thực tế.
Kiêng sữa để tránh đau bụng, đầy hơi do hội chứng ruột kích thích rất dễ đẩy cơ thể vào tình trạng thiếu hụt canxi. Bổ sung mè đen, đậu phụ chứa sulfat canxi, cá nhỏ ăn cả xương hoặc sữa không lactose là giải pháp an toàn giúp bảo vệ hệ xương mà không kích ứng tiêu hóa.
Cà chua và các món sốt cà chứa lượng lớn axit citric và axit malic tự nhiên. Khi niêm mạc thực quản hoặc dạ dày đang bị viêm xước, hai loại axit hữu cơ nội tại này tiếp xúc trực tiếp và kích hoạt cảm giác nóng rát, cồn cào cùng các cơn co thắt khó chịu sau bữa ăn.
Đồ uống có ga làm gia tăng hiện tượng giãn cơ thắt thực quản dưới thoáng qua và làm giảm áp lực cơ vòng bảo vệ dạ dày. Điều này khiến dịch acid dễ trào ngược lên thực quản, gây cảm giác ợ nóng khó chịu, đặc biệt ở người có hệ tiêu hóa nhạy cảm.
Người mắc hội chứng ruột kích thích nên ưu tiên chọn hạt óc chó thay vì hạnh nhân. Hạt óc chó chứa nhiều axit béo không bão hòa đa và polyphenol thân thiện với niêm mạc ruột, trong khi hạnh nhân giàu chất béo bão hòa đơn dễ kích hoạt cơn co thắt đại tràng nếu không kiểm soát khẩu phần chặt chẽ.
Bỏ bữa sáng khiến dạ dày rỗng nhiều giờ, kích thích cảm giác đói dữ dội và dẫn đến xu hướng ăn quá no vào buổi trưa. Khẩu phần trưa quá lớn làm căng giãn dạ dày đột ngột, mở van thực quản và kích hoạt trào ngược axit dữ dội.
Người bệnh ruột kích thích nên ưu tiên chọn sữa không lactose xử lý bằng enzym trong giai đoạn bụng nhạy cảm vì giúp loại bỏ hoàn toàn nguy cơ lên men sinh khí. Sữa chua lên men tự nhiên dù giảm bớt lactose nhưng vẫn còn một lượng đường sót lại, có thể gây khó chịu cho người có cơ địa quá mẫn cảm.
Nước uống có ga chứa nhiều khí CO2 hòa tan, khi vào ống tiêu hóa sẽ giải phóng bọt khí gây căng trướng cơ học lòng ruột. Ở người mắc hội chứng ruột kích thích có tình trạng tăng nhạy cảm tạng, sự căng giãn này sẽ khuếch đại tín hiệu đau, gây chướng bụng và co thắt dữ dội.
Người mắc hội chứng ruột kích thích thường bị trướng bụng, đầy hơi sau ăn do đại tràng lên men đường kém hấp thu. Chọn 5 loại trái cây có tỉ lệ fructose cân bằng glucose giúp hạn chế sinh khí, bảo vệ hệ tiêu hóa mà vẫn đủ chất.
Người cao tuổi mỡ máu cao khi giảm cân cần tránh nhịn ăn cực đoan vì rất dễ gây teo cơ. Để bảo tồn khối cơ nạc, người bệnh nên duy trì lượng protein chất lượng cao từ 1,0 - 1,2 g/kg thể trọng mỗi ngày, chia đều 25 - 30 g đạm mỗi bữa, kết hợp hạn chế ngũ cốc dư thừa và tập kháng lực.
Ăn chay trường có thể hỗ trợ giảm tần suất và mức độ trào ngược dạ dày nhờ cắt giảm mỡ động vật. Tuy nhiên, ăn chay không giúp khỏi bệnh hoàn toàn; việc lạm dụng đồ chay chiên ngập dầu và tinh bột tinh chế thậm chí còn khiến axit dạ dày trào ngược nặng hơn.
Người bị trào ngược dạ dày nên ưu tiên đạm nạc từ ức gà, cá và đạm thực vật, đồng thời hạn chế thịt đỏ nhiều mỡ. Chất béo dồi dào trong thịt mỡ làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày và tăng trào ngược dịch tá tràng, khiến các triệu chứng đầy trướng bụng và ợ nóng dễ bùng phát hơn.
Người mắc gan nhiễm mỡ hoàn toàn có thể ăn trái cây ngọt nhưng cần giới hạn ở mức 1-2 phần ăn nhỏ mỗi ngày, ưu tiên ăn nguyên miếng để tận dụng chất xơ làm chậm hấp thu đường, tuyệt đối tránh nước ép và không nạp quá nhiều fructose cùng lúc.
Vitamin E liều cao (800 IU/ngày) có thể hỗ trợ giảm viêm và men gan nhưng chỉ được chỉ định hẹp cho người viêm gan nhiễm mỡ đã sinh thiết gan và không mắc đái tháo đường. Việc tự ý dùng liều cao kéo dài làm tăng nguy cơ an toàn tim mạch, ung thư tuyến tiền liệt và tử vong do mọi nguyên nhân.
Các nghiên cứu thực nghiệm chứng minh sô-cô-la làm giảm áp lực cơ vòng thực quản dưới và tăng thời gian phơi nhiễm axit dạ dày. Hiện tượng này xuất phát từ tác động phối hợp giữa hàm lượng chất béo cao và các hợp chất kích thích tự nhiên trong cacao, thay vì chỉ do một thành phần đơn lẻ.
Cắt giảm carbohydrate, đặc biệt là các loại đường đơn và tinh bột dễ lên men sinh khí, giúp giảm tải áp lực ổ bụng, hạn chế các đợt mở van dạ dày và cải thiện đáng kể triệu chứng trào ngược thực quản theo các bằng chứng khoa học mới.
Người mắc hội chứng ruột kích thích (IBS) cần phân biệt rõ hai nhóm chất xơ: chất xơ hòa tan giúp giữ nước, làm mềm phân táo và định hình phân lỏng; trong khi chất xơ không hòa tan dễ kích ứng niêm mạc ruột nhạy cảm, gây trướng bụng và đau thắt.
Ăn vội vã và nhai qua loa khiến lượng không khí nuốt vào tăng cao, làm dạ dày căng giãn đột ngột. Sự căng giãn này kích thích trực tiếp phản xạ giãn thoáng qua của cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho acid trào ngược lên thực quản cùng các cơn ợ hơi khó chịu.
Người trào ngược dạ dày không cần kiêng hoàn toàn hoa quả mà nên ưu tiên 5 loại trái cây ít axit gồm chuối chín, dưa hấu, dưa lưới, đu đủ chín và bơ. Những lựa chọn này giúp bổ sung vitamin mà không kích thích niêm mạc hay làm tăng các đợt trào ngược axit.
Viên dầu cá Omega-3 tinh khiết không chứa purine và an toàn cho người bệnh gút, không kích hoạt cơn đau cấp. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy EPA và DHA dạng viên uống không giúp hạ nồng độ axit uric máu cũng như không ngăn ngừa tái phát cơn gút, do đó không thể thay thế thuốc điều trị chuyên khoa.
