Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 279 trên 483
Nhiều người phân vân giữa việc ăn sữa chua hàng ngày hay uống viên men vi sinh để cải thiện hệ vi sinh đường ruột. Bằng chứng khoa học cho thấy cả hai dạng đều mang lại lợi ích chuyển hóa nhất định, nhưng sữa chua thường tác động thực chất hơn đến cấu trúc vi khuẩn đường ruột nhờ môi trường sinh học ổn định.
Bổ sung men vi sinh (probiotic) giúp vận động viên sức bền giảm đáng kể tần suất mắc bệnh đường hô hấp trên và cải thiện tính thấm thành ruột khi tập nặng. Tác dụng này phụ thuộc vào chủng vi khuẩn, liều lượng và thời gian sử dụng thực tế.
Ăn 2 hạt Brazil mỗi ngày cung cấp lượng selen vượt trội giúp tăng enzyme chống oxy hóa, nhưng sự biến thiên khoáng chất theo địa lý và nguy cơ tích tụ bari hay phóng xạ radium đòi hỏi người dùng phải kiểm soát chặt chẽ để tránh ngộ độc.
Men vi sinh không thể dùng chung một cách tùy tiện cho mọi vấn đề tiêu hóa. Hiệu quả của probiotic phụ thuộc hoàn toàn vào từng chủng vi khuẩn và tình trạng bệnh lý cụ thể; một chủng có tác dụng giảm đau bụng hay viêm nhiễm không đồng nghĩa với việc các chủng khác cũng làm được điều tương tự.
Nước khoáng giàu magie có sinh khả dụng cao tương đương viên uống y tế và hấp thu tốt nhất khi dùng cùng bữa ăn. Dù vậy, nguồn nước này thường chỉ đáp ứng 6% đến 17% tổng nhu cầu mỗi ngày, đóng vai trò bổ trợ giá trị chứ không thể thay thế hoàn toàn dinh dưỡng từ thực phẩm.
Không cần phụ thuộc vào muối tinh, cơ thể vẫn có thể nhận đủ lượng i-ốt cần thiết thông qua các thực phẩm tự nhiên như cá biển thịt trắng, hải sản có vỏ, sữa tươi, các chế phẩm từ sữa và trứng gà.
Dưa muối và kim chi chứa hàng tỷ vi khuẩn acid lactic sống có khả năng chịu acid và muối để đến đường ruột. Tuy nhiên, do hàm lượng natri cao và vi sinh vật không đồng nhất giữa các mẻ lên men tự nhiên, món ăn này chỉ nên xem là nguồn bổ sung hỗ trợ chứ không thay thế men vi sinh chuẩn hóa.
Muối biển tự nhiên chỉ chứa một lượng i-ốt rất nhỏ ở dạng vết, hoàn toàn không đáp ứng đủ nhu cầu khuyến nghị hàng ngày của cơ thể. Để phòng ngừa thiếu hụt vi chất và bướu cổ, người tiêu dùng cần ưu tiên sử dụng muối đã qua tăng cường thay vì phụ thuộc vào các loại muối thô tự nhiên.
Men vi sinh liều cao không an toàn cho mọi đối tượng. Người suy giảm miễn dịch nặng, bệnh nhân hồi sức tích cực hoặc có tổn thương niêm mạc ruột đối mặt nguy cơ vi khuẩn men xâm nhập máu gây nhiễm trùng huyết, viêm nội tâm mạc và rối loạn chuyển hóa nghiêm trọng.
Viên bổ sung i-ốt là can thiệp cần thiết cho phụ nữ chuẩn bị mang thai, người đang mang thai ở vùng thiếu vi chất hoặc thanh thiếu niên bướu cổ. Tuy nhiên, tự ý uống viên liều cao tiềm ẩn rủi ro gây suy giáp, cường giáp và rối loạn tự miễn.
Hàm lượng i-ốt trong lòng đỏ trứng gà không cố định mà phụ thuộc trực tiếp vào tỷ lệ bổ sung vi chất trong thức ăn chăn nuôi. Khi đàn gà được cung cấp khẩu phần cám tăng cường i-ốt, lượng khoáng chất này trong quả trứng có thể tăng gấp nhiều lần, mang lại giải pháp bổ sung dinh dưỡng hiệu quả cho bữa ăn hàng ngày.
I-ốt trong sữa mẹ giữ vai trò quyết định giúp trẻ sơ sinh tránh nguy cơ còi cọc và tổn thương trí não. Để bù đắp lượng vi chất thất thoát qua sữa, người mẹ cần nạp khoảng 260 microgam i-ốt mỗi ngày từ muối i-ốt, sữa bò, trứng và thực phẩm giàu vi chất.
Ăn cá biển mỗi tuần là thói quen tốt nhưng khó đáp ứng đủ nhu cầu i-ốt khuyến nghị hàng ngày cho gia đình. Hàm lượng i-ốt tập trung nhiều nhất ở cá thịt trắng, trong khi cá béo và cá nuôi chứa lượng thấp hơn. Để phòng ngừa thiếu hụt, bữa ăn cần kết hợp thêm sữa, trứng và muối i-ốt.
Nghiên cứu cho thấy uống men vi sinh thông thường khi bụng đói làm giảm tỷ lệ sống sót của lợi khuẩn do acid dạ dày tiêu diệt. Dùng men vi sinh trong hoặc ngay trước bữa ăn có đệm dinh dưỡng giúp bảo vệ vi khuẩn tốt nhất.
Tảo bẹ Kombu chứa hàm lượng i-ốt khổng lồ do sống ở môi trường biển mặn, dễ vượt ngưỡng an toàn chỉ với một lượng nhỏ. Ngược lại, tảo xoắn Spirulina phát triển ở nước ngọt nên chứa rất ít i-ốt, chủ yếu cung cấp protein và sắt. Hiểu rõ sự khác biệt này giúp bạn tránh nguy cơ tổn thương chức năng tuyến giáp.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy men vi sinh (probiotic) chỉ hỗ trợ giảm cân ở mức rất khiêm tốn, trung bình chưa tới 1 kg trong các phân tích gộp lớn. Lợi khuẩn đường ruột hoàn toàn không thể thay thế việc cắt giảm calo và tập luyện thể chất trong việc kiểm soát cân nặng.
Bổ sung men vi sinh (probiotic) trong thai kỳ được nhiều mẹ bầu quan tâm nhằm ngừa đái tháo đường thai kỳ. Dù một số nghiên cứu cho thấy sữa chua và men vi sinh hỗ trợ kiểm soát đường huyết, các bằng chứng y khoa hiện nay vẫn còn mâu thuẫn và chưa đủ để khẳng định hiệu quả phòng ngừa chắc chắn.
Bổ sung magie là mẹo truyền tai phổ biến giúp dễ ngủ, nhưng các dữ liệu khoa học hiện nay cho thấy khoáng chất này chỉ mang lại cải thiện khiêm tốn. Lợi ích giảm thời gian đi vào giấc ngủ được ghi nhận rõ nhất ở người cao tuổi hoặc người thiếu hụt magie qua chế độ ăn, với chất lượng bằng chứng ở mức trung bình đến thấp.
Rượu bia làm đảo lộn khả năng giữ và đào thải kali thông qua việc thay đổi nồng độ vasopressin gây rối loạn bài tiết nước tiểu, đồng thời trực tiếp làm suy giảm chức năng ống thận. Tình trạng mất magie đi kèm càng thúc đẩy thận tăng thải kali, gây hạ kali máu nguy hiểm và tiềm ẩn nguy cơ loạn nhịp tim.
Uống quá nhiều nước lọc mà không bù muối khi chạy marathon có thể gây nguy hiểm tính mạng do hạ natri máu. Tình trạng này khiến tế bào ứ nước, dẫn đến phù não và suy hô hấp cấp tính.
