Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 306 trên 483
Phụ nữ mang thai có thể dùng nấm đông cô khô để bổ sung vi chất sắt và các hoạt chất chống oxy hóa tự nhiên giúp nâng cao thể trạng. Tuy nhiên, mẹ bầu cần đảm bảo nấm có nguồn gốc xuất xứ rõ ràng, sơ chế sạch sẽ và nấu chín kỹ nhằm phòng ngừa nguy cơ vi sinh vật hay nấm mốc gây hại.
Phụ nữ mang song thai không nên áp dụng chế độ ăn thực dưỡng nghiêm ngặt chỉ dựa vào ngũ cốc toàn phần. Việc nuôi dưỡng cùng lúc hai thai nhi đòi hỏi nguồn năng lượng và vi chất rất lớn, trong khi chế độ ăn thuần thực vật hạn chế tiềm ẩn nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng cho cả mẹ và bé.
Rong biển cung cấp lượng i-ốt tự nhiên phong phú cho phụ nữ mang thai, hỗ trợ sự phát triển thần kinh của thai nhi. Dẫu vậy, nạp quá nhiều thực phẩm này có thể khiến cơ thể thừa i-ốt nghiêm trọng, làm tăng chỉ số TSH và dẫn tới suy giáp bẩm sinh ở trẻ nhỏ. Mẹ bầu cần kiểm soát lượng dùng chặt chẽ.
Cả dầu mè và dầu ô liu đều mang lại lợi ích hạ mỡ máu và cải thiện huyết áp tương đương nhau qua các nghiên cứu lâm sàng. Dầu ô liu vượt trội về acid béo không bão hòa đơn MUFA chống oxy hóa, trong khi dầu mè cung cấp nguồn acid béo không bão hòa đa PUFA cân bằng cùng hoạt chất sesamin bảo vệ mạch máu.
Phụ nữ mang thai ăn thực dưỡng hoặc thuần chay thường thiếu hụt DHA do cơ thể chuyển đổi ALA từ hạt lanh rất kém. Bổ sung trực tiếp dầu vi tảo là giải pháp tối ưu giúp thai nhi phát triển não bộ và thị giác toàn diện, đáp ứng nhu cầu gia tăng trong thai kỳ.
Mè đen và đậu hũ chứa hàm lượng canxi đáng kể nhưng sinh khả dụng bị hạn chế do axit phytic và oxalate cản trở hấp thu qua thành ruột. Thai phụ dựa hoàn toàn vào hai nguồn này khó đáp ứng đủ nhu cầu tạo xương cho thai nhi nếu không biết cách sơ chế hoặc không phối hợp đa dạng thực phẩm.
Nhai kỹ giúp tăng tiết enzyme nước bọt, hỗ trợ phân giải tinh bột và giảm bớt áp lực cơ học cho dạ dày. Tuy nhiên, việc ép buộc nhai đủ 100 lần theo thực dưỡng là không cần thiết, bởi cấu trúc mỗi món ăn và khả năng bù trừ sinh lý của hệ tiêu hóa ở mỗi người hoàn toàn khác nhau.
Người tập gym hoàn toàn có thể bỏ qua đường tinh luyện mà vẫn phục hồi đầy đủ dự trữ glycogen cơ bắp bằng tinh bột nguyên cám. Tinh bột phức hợp giúp bù đắp năng lượng tương đương đường đơn sau 24 giờ, thậm chí tích trữ glycogen cao hơn sau 48 giờ, duy trì hiệu suất vận động bền vững mà không lo thừa đường.
Rong biển là thực phẩm giàu dưỡng chất nhưng việc lạm dụng trong chế độ thực dưỡng ung thư có thể gây quá tải iod dẫn đến suy giáp, cường giáp hoặc tích tụ cadmium độc hại. Người bệnh cần hiểu rõ hàm lượng vi chất, kiểm soát lượng dùng và hỏi ý kiến bác sĩ điều trị để đảm bảo an toàn.
Nhiều thai phụ tìm đến thực dưỡng hoặc cắt giảm tinh bột cực đoan để phòng ngừa tiểu đường thai kỳ. Tuy nhiên, việc kiêng khem quá mức có thể khiến thai nhi thiếu năng lượng trầm trọng. Khoa học chứng minh mẹ bầu cần duy trì đường huyết ổn định trong một giới hạn hẹp để đảm bảo thai nhi phát triển an toàn.
Phytate (IP6) trong ngũ cốc nguyên hạt không đơn thuần là "chất kháng dinh dưỡng" gây cản trở hấp thu sắt và kẽm. Nhờ cơ chế liên kết ion kim loại, hợp chất này còn hoạt động như một chất chống oxy hóa mạnh, ức chế quá trình hình thành khối u và bảo vệ tế bào ruột nếu được chế biến đúng cách.
Ngừng nạp đường bổ sung giúp hệ thống thụ thể vị giác ngọt trên gai lưỡi từng bước tái cấu trúc. Quá trình này diễn ra song song với vòng đời ngắn của tế bào nụ vị giác, sự điều hòa của các yếu tố nước bọt và việc cải thiện chỉ số khối cơ thể.
Nghiên cứu da liễu chỉ ra chế độ ăn nhiều đường làm tăng insulin và IGF-1, kích thích tuyến bã nhờn và phản ứng viêm gây mụn trứng cá. Cắt giảm đồ ngọt, bánh mì trắng và nước uống có ga giúp giảm nồng độ IGF-1, mang lại hiệu quả cải thiện mụn rõ rệt sau 12 tuần.
Cắt bỏ hoàn toàn đường tinh luyện mang lại nhiều lợi ích nhưng tiềm ẩn rủi ro cho vận động viên, người đái tháo đường typ 1, người già và phụ nữ mang thai. Áp dụng chế độ ăn kiêng quá khắt khe dễ gây hạ đường huyết và suy kiệt năng lượng. Thay đổi thực đơn cần lộ trình an toàn và phù hợp thể trạng.
Đường dư thừa trong cơ thể phản ứng không qua enzyme với protein tạo AGEs, làm biến đổi cấu trúc và xơ cứng collagen nâng đỡ da. Kiểm soát năng lượng và hạn chế đường giúp giảm áp lực đường huyết, hạn chế tích tụ AGEs mô da, làm chậm tiến trình lão hóa sớm.
Dấm mơ umezu chứa nhiều axit hữu cơ và polyphenol giúp hỗ trợ tiêu hóa, kháng khuẩn và làm chậm hấp thu đường. Tuy nhiên, do độ pH thấp từ 3,2 đến 3,7 cùng lượng muối cao, việc lạm dụng hoặc uống dấm đậm đặc có thể gây bỏng axit, loét thực quản nghiêm trọng và kích ứng dạ dày.
Người đã cắt túi mật hoàn toàn có thể ăn được dầu mè nhưng cần chia nhỏ liều lượng thành từng phần ít trong ngày. Do thiếu túi mật dự trữ, lượng dịch mật chảy xuống ruột bị loãng, việc kiểm soát lượng chất béo mỗi bữa giúp tiêu hóa tối ưu và tránh tiêu chảy.
Cắt đường tinh luyện nhưng uống quá nhiều nước ép trái cây có thể phản tác dụng đối với sức khỏe. Nước ép tự nhiên vẫn chứa lượng lớn đường tự do hấp thu nhanh, khi nạp quá mức sẽ gây tích tụ mỡ, tạo áp lực chuyển hóa lớn lên tế bào gan và làm tăng nguy cơ tăng men gan.
Việc áp dụng chế độ thực dưỡng kiêng đường và cắt giảm chất béo ở trẻ nhỏ tiềm ẩn nguy cơ chậm lớn, teo cơ và suy giảm vận động nghiêm trọng. Do thể tích dạ dày nhỏ, trẻ rất dễ bị thiếu hụt năng lượng và vi chất thiết yếu nếu thực đơn chỉ toàn ngũ cốc và rau củ thô.
Nấu ngũ cốc và các loại đậu bằng nồi áp suất giúp phân giải axit phytic hiệu quả hơn đáng kể so với phương pháp luộc thông thường hoặc nấu bằng lò vi sóng. Nhờ giảm bớt hợp chất cản trở hấp thu này, cơ thể có thể tận dụng tốt hơn các khoáng chất thiết yếu như sắt và canxi từ bữa ăn hàng ngày.
