Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 342 trên 483
Uống trà lá vân hương trong thai kỳ tiềm ẩn nguy cơ sảy thai và thai chết lưu rất cao do các hoạt chất trong cây có khả năng gây độc trực tiếp cho phôi, làm đình trệ sự phát triển của tế bào thai và kích thích co bóp cơ trơn tử cung dữ dội.
Nhiều thai phụ có thói quen dùng vàng đằng trị tiêu chảy vì nghĩ thảo dược lành tính, nhưng hoạt chất berberine trong dược liệu này có thể qua nhau thai, đẩy bilirubin khỏi albumin và làm tăng nguy cơ tổn thương não do vàng da nhân ở thai nhi.
Bổ sung kẽm với liều chuẩn 10 mg mỗi ngày trong 24 tuần (cho trẻ dưới 5 tuổi) hoặc 5 mg mỗi ngày (cho trẻ nhỏ dưới 2 tuổi) giúp kích hoạt hormone tăng trưởng IGF-1 và cải thiện chiều cao ở trẻ suy dinh dưỡng thấp còi. Tuy nhiên, kẽm chỉ phát huy hiệu quả khi kết hợp với chế độ ăn đủ năng lượng và đạm.
Uống kẽm lúc bụng đói có thể đạt tỷ lệ hấp thu cao nhưng rất dễ gây cồn cào, buồn nôn và nôn mửa do kích ứng niêm mạc đường tiêu hóa. Đối với đa số người dùng, thời điểm tốt nhất là uống kẽm trong hoặc ngay sau bữa ăn để giảm thiểu tác dụng phụ và duy trì sự hấp thu ổn định.
Uống trà đặc hoặc cà phê ngay sau bữa ăn có thể làm giảm mạnh sự hấp thu vi khoáng do các hợp chất polyphenol và tannin tạo phức bền vững trong ruột non. Tuy nhiên, tác động này có thể dễ dàng được kiểm soát thông qua việc giãn cách thời gian uống và duy trì chế độ dinh dưỡng đa dạng.
Bổ sung kẽm có thể giúp cải thiện thể tích tinh dịch, mật độ và độ di động của tinh trùng ở nam giới hiếm muộn bị thiếu hụt vi chất này. Tuy nhiên, các nghiên cứu quy mô lớn cho thấy việc tự ý phối hợp kẽm với axit folic không làm tăng tỷ lệ thụ thai hay chất lượng tinh trùng.
Lòng đỏ trứng gà chứa lượng kẽm vượt trội, cao gấp khoảng 20 lần so với lòng trắng trứng. Trong khi lòng trắng chủ yếu gồm nước và protein, lòng đỏ là kho dự trữ tập trung hầu hết kẽm, sắt và các vi chất thiết yếu giúp hỗ trợ miễn dịch, vị giác và phát triển thể chất.
Việt quất xanh chứa lượng lớn hoạt chất anthocyanin giúp tăng cường tưới máu não, kích hoạt tế bào thần kinh và cải thiện chức năng ghi nhớ ở người cao tuổi. Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc bổ sung đều đặn quả việt quất hỗ trợ làm chậm quá trình suy giảm nhận thức nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Ăn quá nhiều cám lúa mì có thể làm cản trở hấp thu kẽm do chứa hàm lượng axit phytic cao kết hợp cùng chất xơ kết bám vi chất trong ruột. Tuy nhiên, nếu ăn ở mức độ vừa phải, kết hợp đa dạng cùng đạm động vật và chế biến lên men đúng cách, cơ thể vẫn hoàn toàn duy trì được lượng kẽm ổn định.
Phụ nữ đang cho con bú cần duy trì mức nạp khoảng 12–13 mg kẽm mỗi ngày qua chế độ ăn uống đa dạng để hỗ trợ phục hồi sức khỏe và đảm bảo sự phát triển của trẻ. Cơ thể người mẹ tự tăng gần gấp đôi khả năng hấp thu kẽm trong giai đoạn này, do đó việc lạm dụng viên bổ sung liều cao là không cần thiết.
Uống kẽm giúp giảm mụn trứng cá nhờ cơ chế kháng viêm, kháng khuẩn và giảm tiết bã nhờn. Ở mức liều bổ sung khoa học từ 25 mg kẽm nguyên tố mỗi ngày, kẽm an toàn, không gây hại gan thận, nhưng việc tự ý dùng liều quá cao có thể gây buồn nôn, tiêu chảy và rối loạn vi chất.
Bổ sung kẽm có thể giúp cải thiện mất vị giác sau ốm nếu nguyên nhân bắt nguồn từ thiếu kẽm hoặc suy giảm enzyme gustin ở tuyến nước bọt. Tuy nhiên, người bệnh không nên tự ý dùng liều cao kéo dài vì kẽm không thể điều trị các tổn thương vị giác do tổn thương dây thần kinh.
Ăn kèm thịt, cá cùng rau củ và ngũ cốc giúp cải thiện hấp thu kẽm nhờ các axit amin như methionine và histidine giải phóng từ đạm động vật. Chúng tạo phức hòa tan bảo vệ kẽm khỏi sự ức chế và kết tủa của phytate trong thực vật non.
Người tập gym đổ mồ hôi nhiều không cần uống viên kẽm bổ sung mỗi ngày nếu duy trì khẩu phần ăn đủ calo và dinh dưỡng. Lượng kẽm thất thoát qua mồ hôi tương đối thấp so với nhu cầu hàng ngày, và việc tự ý dùng viên kẽm liều cao có thể gây hại cho sức khỏe.
Uống rượu bia thường xuyên làm cạn kiệt kho dự trữ magie của cơ thể do cồn gây tổn thương ống thận, làm mất phản ứng bù trừ và kích thích bài tiết magie ồ ạt qua nước tiểu, đồng thời làm giảm hấp thu vi chất này tại đường tiêu hóa.
Phụ huynh tuyệt đối không nên tự ý cho trẻ biếng ăn, chậm lớn uống viên canxi liều cao. Bổ sung canxi tùy tiện không giải quyết được chứng biếng ăn mà còn gây ngộ độc, tăng canxi máu, làm quá tải thận và kích thích cốt hóa sớm đĩa sụn tăng trưởng, khiến trẻ vĩnh viễn ngừng phát triển chiều cao.
Thiếu hụt kẽm nghiêm trọng trong thai kỳ có thể làm giảm phân chia tế bào, làm tăng nguy cơ sinh non và sinh con nhẹ cân. Tuy nhiên, việc tự ý uống viên kẽm không giúp mọi thai nhi tăng cân mà chỉ phát huy tác dụng rõ rệt ở những người mẹ thực sự bị thiếu hụt vi chất hoặc thiếu cân.
Ăn việt quất thường xuyên giúp tăng cường rõ rệt lợi khuẩn đường ruột, đặc biệt là nhóm Bifidobacteria. Nhờ nguồn polyphenol và chất xơ dồi dào hoạt động như prebiotic, loại quả này nuôi dưỡng hệ vi sinh khỏe mạnh, hỗ trợ hàng rào ruột và hạn chế vi khuẩn gây bệnh phát triển.
Ăn việt quất giúp giảm bớt cảm giác đau nhức và đẩy nhanh tốc độ phục hồi sức mạnh cơ bắp sau các buổi tập luyện cường độ cao. Tác dụng này đến từ hàm lượng polyphenol và anthocyanin dồi dào, hỗ trợ trung hòa các gốc tự do gây hại và kích hoạt các chất trung gian giúp giải quyết phản ứng viêm trong cơ thể.
Chế độ ăn nhiều thực phẩm siêu chế biến và tinh chế làm mất tới 82-99% lượng magie tự nhiên trong nguyên liệu, đồng thời lượng phốt pho từ nước ngọt công nghiệp còn làm tăng đào thải khoáng chất này. Tình trạng thiếu hụt magie âm thầm gây ảnh hưởng trực tiếp đến nhịp tim, sức bền cơ bắp và làm gia tăng nguy cơ kháng insulin.
