Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 367 trên 483
Trẻ không cần đợi đến khi mọc răng mới có thể hấp thu dưỡng chất từ cá. Các nghiên cứu cho thấy trẻ nhận DHA từ cá qua sữa mẹ hiệu quả nhất ở mốc 5-6 tháng tuổi, và việc bổ sung trực tiếp qua bữa ăn dặm trong năm đầu đời giúp tối ưu hóa kỹ năng nhận thức, vận động.
Uống nước sả ấm sau bữa ăn có thể giúp giảm đầy hơi và khó tiêu nhờ các hoạt chất tự nhiên trong sả chanh mang lại đặc tính chống co thắt cơ trơn đường tiêu hóa và hỗ trợ tống hơi ứ trệ, mang lại cảm giác nhẹ bụng tự nhiên.
Hấp và luộc đều là phương pháp làm chín cá bằng nhiệt ẩm, không tốn dầu mỡ. Tuy nhiên, các nghiên cứu thực phẩm chỉ ra phương pháp luộc làm thất thoát lượng lớn khoáng chất và vitamin tan trong nước do hiện tượng rửa trôi, trong khi hấp giúp bảo toàn tối đa các vi chất này.
Phụ nữ mang thai dùng dược liệu sâu đông đối mặt nguy cơ sảy thai rất cao do hoạt tính hoạt huyết mạnh và khả năng kích thích co bóp cơ trơn tử cung. Việc tùy tiện sử dụng các bài thuốc dân gian từ loài cây này có thể dẫn đến xuất huyết âm đạo và đe dọa trực tiếp mạng sống thai nhi.
Người lớn tuổi cắt giảm hoàn toàn thịt đỏ có thể đối mặt với nguy cơ mất cơ bắp nhanh hơn do thiếu hụt acid amin thiết yếu và vi chất kích hoạt tổng hợp cơ. Bổ sung thịt nạc đỏ điều độ kết hợp vận động là chìa khóa giúp phòng ngừa hiệu quả hội chứng teo cơ (sarcopenia).
Cá tra và cá basa Việt Nam có chứa axit béo omega-3, bao gồm cả EPA và DHA, nhưng ở tỷ lệ khiêm tốn hơn so với cá biển. Bù lại, chúng cung cấp nguồn đạm chất lượng, ít cholesterol và giàu axit béo không bão hòa đơn tốt cho chuyển hóa nếu dùng đúng cách.
Người trưởng thành khỏe mạnh ăn khoảng 1 đến 2 hộp cá ngừ mỗi tuần là an toàn và không vượt ngưỡng thủy ngân theo khuyến nghị quốc tế. Ngược lại, tiêu thụ từ 3 đến 4 hộp trở lên mỗi tuần dễ dẫn đến tích tụ methylmercury vượt mức cho phép, đặc biệt gây rủi ro cho phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ.
Bát phở bò nghi ngút khói kèm theo lớp nước béo vàng óng là sở thích của nhiều người, nhưng lượng chất béo bão hòa từ mỡ tủy bò này lại tác động trực tiếp đến sức khỏe tim mạch. Các bằng chứng khoa học cho thấy mỡ bò làm gia tăng nồng độ cholesterol LDL xấu, tăng triglycerid và thúc đẩy quá trình oxy hóa hạt mỡ gây hại thành mạch.
Sâm Tây Bá Lợi Á dùng dạng dịch pha loãng tới 96 ngày trên thực nghiệm không gây độc tính, nhưng dạng cô đặc pha đường lại làm tăng hành vi hung hăng. Các chuyên gia cảnh báo dùng thảo dược nhóm sâm liều cao kéo dài dễ gây mất ngủ, rối loạn huyết áp, do đó cần dùng theo đợt ngắn và có thời gian nghỉ.
Uống sâm có thể giúp giảm các chỉ số viêm mô cơ, hạn chế stress oxy hóa và đẩy nhanh tốc độ phục hồi lực cơ sau vận động nặng. Tuy nhiên, thức uống này không làm hết ngay cảm giác đau nhức cơ và cần được bổ sung liên tục nhiều ngày trước khi tập luyện mới phát huy tác dụng.
Ăn cá vào bữa sáng giúp kích thích tiết hormone no PYY và GLP-1, làm giảm tự nhiên 11% lượng calo nạp vào ở bữa ăn tiếp theo mà không gây đói. Đây là nguồn đạm chất lượng cao hỗ trợ kiểm soát cân nặng tốt, nhưng cần chế biến ít dầu mỡ và kiểm soát tổng năng lượng cả ngày.
Cả cá hồi nuôi và cá hồi tự nhiên đều giàu axit béo omega-3 (EPA, DHA), chỉ cần một khẩu phần 150-200g mỗi tuần đã vượt mức khuyến nghị cho người lớn. Dù cá hồi nuôi có nhiều mỡ tổng số và omega-6 hơn, các nghiên cứu mới nhất cho thấy mức chất ô nhiễm ở cả hai loại hiện đều rất thấp, nằm dưới ngưỡng an toàn của Châu Âu.
Trà lá sâm Ngọc Linh cung cấp nhiều hoạt chất saponin quý giúp ức chế enzym acetylcholinesterase hỗ trợ tăng cường trí nhớ, nhưng không sở hữu hàm lượng saponin tổng và nhóm ocotillol đậm đặc như củ sâm. Do đó, trà lá sâm là thức uống bồi bổ kinh tế nhưng không thể thay thế hoàn toàn giá trị của thân rễ.
Cá biển vượt trội hơn cá nước ngọt về hàm lượng chất béo omega-3 và tỷ lệ n-3/n-6 tốt cho tim mạch. Tuy nhiên, cá nước ngọt lại là nguồn cung cấp axit béo omega-6 dồi dào và một số loại cá nước ngọt nuôi vẫn chứa lượng chất béo quý giá không thua kém cá biển.
Cá mòi đóng hộp ăn cả xương là nguồn cung cấp canxi dồi dào với sinh khả dụng rất cao, tương đương hoặc vượt trội so với canxi tổng hợp nhờ cấu trúc hydroxyapatite tự nhiên. Tuy nhiên, người tiêu dùng cần dùng ở mức độ hợp lý để tránh nguy cơ dung nạp thừa muối natri và các kim loại nặng tích tụ.
Trẻ tròn 6 tháng tuổi khi bắt đầu ăn dặm nên được ăn thịt đỏ ngay nhằm kịp thời bù đắp nguồn sắt dự trữ đã cạn kiệt. Thịt đỏ cung cấp sắt heme có sinh khả dụng vượt trội, giúp ngăn ngừa nguy cơ thiếu máu thiếu sắt mà không gây tình trạng quá tải vi chất.
Nước béo và tủy xương bò trong bát phở truyền thống thường bị nhiều người kiêng dè vì nỗi sợ tăng mỡ máu và xơ vữa động mạch. Tuy nhiên, các phân tích khoa học trên động vật nhai lại cho thấy tủy xương chứa một lượng lớn axit béo đơn bất bão hòa bên cạnh chất béo bão hòa, và tác động lên sức khỏe phụ thuộc vào cách chúng ta tiêu thụ.
Gan và ruột cá tích tụ lượng lớn thuốc trừ sâu clo hữu cơ cùng các kim loại nặng độc hại cao hơn nhiều lần so với cơ thịt. Để phòng tránh nguy cơ ngộ độc mạn tính và bảo vệ sức khỏe, người tiêu dùng nên loại bỏ toàn bộ nội tạng khi sơ chế cá.
Nhiều phụ nữ truyền tai nhau dùng sâm Lai Châu để bù đắp nội tiết tố và đẩy lùi cơn bốc hỏa tuổi mãn kinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy chiết xuất nhân sâm không gắn kết trực tiếp với thụ thể estrogen ở tử cung, mà hoạt chất saponin chủ yếu hỗ trợ bảo vệ tế bào thần kinh và trí nhớ.
Kết hợp vitamin C ngay trong bữa ăn giúp khử sắt sang dạng dễ hấp thu tại ruột non, hóa giải các chất ức chế từ rau củ và hỗ trợ vận chuyển sắt qua tế bào ruột, song hiệu quả sẽ rõ rệt nhất với nguồn sắt thực vật đi kèm hơn là bản thân thịt đỏ.
