Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 376 trên 483
Nhiều người phân vân nên ăn sữa chua lúc đói hay sau bữa ăn để giữ được nhiều lợi khuẩn nhất. Các nghiên cứu tiêu hóa mô phỏng cho thấy dùng lợi khuẩn trong hoặc ngay sau bữa ăn giúp tăng tỷ lệ sống sót qua acid dạ dày so với lúc bụng đói nhờ lớp đệm từ thức ăn.
Nhiều người bỏ bơ động vật để chuyển sang dùng magarin (bơ thực vật) vì sợ cholesterol và chất béo bão hòa. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy magarin dạng cứng chứa nhiều chất béo chuyển hóa còn gây hại cho tim mạch và não bộ không kém bơ động vật, chỉ loại magarin mềm không chứa trans fat mới thực sự có lợi.
Cho trẻ dưới 1 tuổi uống sữa bò tươi dễ dẫn đến thiếu máu thiếu sắt, chảy máu đường ruột âm thầm và quá tải thận gây mất nước nặng. Các nghiên cứu y khoa khuyến cáo phụ huynh chỉ nên dùng sữa mẹ hoặc sữa công thức phù hợp trong năm đầu đời của trẻ.
Thói quen uống một cốc sữa ấm trước giờ đi ngủ không chỉ mang lại cảm giác thư giãn tâm lý mà còn có cơ sở khoa học rõ ràng. Nhờ chứa axit amin tryptophan, hormone melatonin cùng tỷ lệ dinh dưỡng đặc biệt giúp hoạt chất dễ dàng vượt qua hàng rào máu não, sữa thực sự hỗ trợ cải thiện chất lượng giấc ngủ.
Người bệnh gút không cần kiêng tuyệt đối rau dớn. Các phân tích dinh dưỡng cho thấy purin gây tăng acid uric tập trung chủ yếu ở thịt, cá, nội tạng, trong khi thực vật chứa ít gốc purin nguy cơ cao và còn có chất ức chế enzym tạo acid uric. Luộc bỏ nước và không xào chung với nội tạng giúp ăn rau an toàn.
Nước rau má giàu vitamin và khoáng chất, thường được dùng để giải nhiệt ngày nắng nóng. Tuy nhiên, do chưa có nghiên cứu khẳng định độ an toàn tuyệt đối cho thai kỳ, phụ nữ mang thai không nên uống nước rau má đặc hoặc sống thường xuyên, đặc biệt khi có tiền sử dọa sảy thai hay sinh non.
Đầy bụng, tiêu chảy sau khi uống sữa tươi khiến nhiều người kiêng tuyệt đối mọi chế phẩm từ sữa. Tuy nhiên, các nghiên cứu khẳng định người bất dung nạp lactose vẫn ăn được sữa chua và phô mai cứng nhờ lượng đường lactose đã giảm mạnh và có sẵn lợi khuẩn giúp tự tiêu hóa đường ngay trong ruột.
Nước ép củ dền giúp cải thiện sức bền nhờ hàm lượng nitrate dồi dào chuyển hóa thành oxit nitric trong cơ thể, làm giãn mạch máu, tăng tưới máu cơ và giảm lượng oxy tiêu tốn khi vận động. Tuy nhiên, thức uống này phát huy tác dụng rõ hơn ở người tập phong trào so với vận động viên chuyên nghiệp.
Nấu chín rau càng cua làm sụt giảm hàm lượng vitamin C và một số vitamin nhóm B nhạy cảm với nhiệt độ, đồng thời khiến chất chống oxy hóa hòa tan một phần ra nước canh. Tuy nhiên, gia nhiệt nhanh giúp tiêu diệt vi khuẩn gây hại và làm tăng nhóm hợp chất phenolic cùng carotenoid có lợi cho sức khỏe.
Nước ép trái cây nguyên chất cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất nhưng lại thiếu chất xơ và chứa nhiều đường tự nhiên. Theo các hướng dẫn y tế, người lớn và trẻ em chỉ nên uống giới hạn từ 120 đến khoảng 240 ml nước ép nguyên chất mỗi ngày, đồng thời ưu tiên ăn trái cây nguyên quả để kiểm soát năng lượng.
Rau càng cua giòn mát, giàu nước nhưng tính hàn khiến nhiều thai phụ e ngại nguy cơ sảy thai. Thực tế, bà bầu vẫn ăn được lượng vừa phải nếu nấu chín kỹ, bởi tác nhân kích thích co bóp tử cung chủ yếu đến từ cơn đau bụng, nôn ói hoặc nhiễm khuẩn chứ không phải bản thân món rau.
Uống nước rau diếp cá tươi mỗi ngày để thanh nhiệt là thói quen của nhiều người. Dù chứa chất chống oxy hóa có lợi trên thực nghiệm, việc nạp liên tục loại rau này tiềm ẩn nguy cơ tích lũy kim loại nặng, nạp các alkaloid không mong muốn và gây rối loạn điện giải làm hại thận.
Nhiều người lo ngại nước ép rau củ đóng hộp chứa nhiều muối bảo quản gây hại tim mạch. Thực tế, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc sử dụng dòng sản phẩm ít natri (low sodium) với lượng 1-2 cốc mỗi ngày không làm tăng huyết áp mà còn giúp bổ sung kali, vitamin C, hỗ trợ giảm cân và hạ áp.
Rau diếp cá có đặc tính kháng viêm, hạ sốt trên thực nghiệm động vật nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả và độ an toàn khi dùng hạ sốt cho trẻ nhỏ. Cha mẹ không nên lấy thảo dược này thay thế các thuốc hạ sốt chuẩn mực như paracetamol hay ibuprofen.
Nước cam bổ sung canxi ở dạng canxi citrate malate có khả năng hấp thu vào cơ thể tương đương sữa bò và viên uống canxi. Tuy nhiên, hiệu quả thực tế phụ thuộc chặt chẽ vào loại muối canxi nhà sản xuất sử dụng, thời điểm uống trong bữa ăn và việc tránh dùng chung với một số loại thuốc kháng sinh.
Nước ép dưa chuột giàu nước và vitamin giúp giải nhiệt tốt cho nhu cầu sinh hoạt thông thường, nhưng không thể thay thế dung dịch bù điện giải chuyên dụng khi đổ mồ hôi nhiều. Để giữ nước hiệu quả sau vận động dưới nắng gắt, cơ thể cần bổ sung đồng thời nước, muối khoáng và một lượng đường phù hợp.
Nhiều người lo ngại vị chua của nước cam khi uống lúc bụng rỗng sẽ bào mòn dạ dày. Thực tế, các nghiên cứu cho thấy nước cam không làm tổn thương niêm mạc dạ dày người khỏe mạnh, nhưng lượng calo, đường fructose và nhiệt độ của nước sẽ quyết định tốc độ tiêu hóa.
Nước ép trái cây và rau củ tươi chưa tiệt trùng thường được nhiều phụ nữ mang thai ưa chuộng vì giàu dưỡng chất tự nhiên. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy loại đồ uống này tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn Listeria, Salmonella và E. coli từ vỏ trái cây hoặc dụng cụ chế biến, có thể gây sảy thai, sinh non hoặc nhiễm trùng sơ sinh.
Bổ sung folate từ thực phẩm tự nhiên như rau bina kết hợp cùng viên uống axit folic trong 3 tháng đầu thai kỳ giúp giảm từ 50-70% nguy cơ dị tật ống thần kinh ở thai nhi. Ngoài ra, dưỡng chất này còn hỗ trợ phòng ngừa dị tật tim bẩm sinh, giảm tỷ lệ sinh non và nhẹ cân.
Uống nước ép cà chua đều đặn giúp giảm cholesterol toàn phần, hạ mỡ máu xấu (LDL) và ngăn chặn quá trình oxy hóa gây xơ vữa động mạch nhờ hàm lượng lycopene dồi dào. Tuy nhiên, thức uống này cần dùng đúng liều lượng, duy trì nhiều tuần và kết hợp chế biến hợp lý để phát huy tối đa hiệu quả bảo vệ tim mạch.
