Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 73 trên 483
Rau sâm rừng là loại thảo mộc tự nhiên giàu chất xơ và khoáng chất, thích hợp làm món ăn thanh mát. Tuy nhiên, để đảm bảo an toàn, người nội trợ cần ưu tiên dùng phần ngọn non, chế biến chín kỹ bằng cách luộc hoặc nấu canh để giảm lượng axit oxalic tự nhiên, đồng thời duy trì lượng ăn chừng mực trong bữa cơm gia đình.
Curculigoside là hợp chất phenolic chính chiết xuất từ thân rễ sâm cau (*Curculigo orchioides*), nổi bật với khả năng chống oxy hóa mạnh trên các mô hình tế bào. Dù ghi nhận tiềm năng bảo vệ tế bào nội mô mạch máu và tế bào tạo xương, các nghiên cứu hiện tại mới dừng ở mức ống nghiệm và chưa có dữ liệu lâm sàng trên người.
Nhiều người tin thịt chim sâm cầm đại bổ, vượt trội hơn thịt gà hay vịt nhờ khả năng tăng cường sinh lực. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy chưa có nghiên cứu nào chứng minh sâm cầm bổ hơn gia cầm nuôi thông thường; thịt gà và vịt vốn đã cung cấp đầy đủ protein chất lượng cao và vi chất thiết yếu.
Ăn bún nước vào bữa tối muộn tưởng nhẹ bụng nhưng lại tiềm ẩn nguy cơ trào ngược dạ dày và khó tiêu. Thể tích nước lớn kết hợp cùng chất béo làm chậm quá trình làm rỗng dạ dày, đặc biệt khi người ăn đi nằm ngay. Những người có bệnh lý trào ngược, tiêu hóa kém cần đặc biệt thận trọng với thói quen này.
Nhân sâm là dược liệu đại bổ nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Dữ liệu y khoa cảnh báo 4 nhóm người gồm bệnh nhân cao huyết áp khó kiểm soát, phụ nữ mang thai, người bị mất ngủ và người chuẩn bị phẫu thuật cần thận trọng tối đa để tránh các phản ứng phụ nguy hiểm.
Sâm cau là vị thuốc tự nhiên thường dùng để bồi bổ sinh lực, nhưng không phải ai cũng có thể sử dụng. Những người mang thể trạng âm hư hỏa vượng, người có tiền sử bệnh gan mạn tính, phụ nữ mang thai và trẻ em cần thận trọng tối đa nhằm tránh các rủi ro sức khỏe từ hoạt tính sinh học mạnh của thảo dược này.
Sâm Ngọc Linh là dược liệu quý đặc hữu của Việt Nam nhưng không thể sử dụng tùy tiện. Người có huyết áp cao chưa kiểm soát, người bị tiêu chảy rối loạn tiêu hóa, người mất ngủ kinh niên và người đang uống thuốc chống đông cần đặc biệt cẩn trọng nhằm tránh các biến chứng sức khỏe nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng sâm Bố Chính để bồi bổ do hoàn toàn thiếu hụt dữ liệu lâm sàng về tính an toàn trên thai kỳ. Việc dùng thảo dược chưa kiểm chứng tiềm ẩn nguy cơ dị tật, sẩy thai và ngộ độc cho thai nhi, đòi hỏi thai phụ phải luôn tham vấn bác sĩ.
Sâm Maca là thảo dược bổ sung phổ biến, nhưng người bệnh tuyến giáp, người có khối u phụ thuộc estrogen như ung thư vú, phụ nữ mang thai và người có bệnh nền cần hết sức cẩn trọng hoặc tránh dùng để ngăn ngừa nguy cơ rối loạn chuyển hóa và nội tiết.
Chưa có bằng chứng khoa học cho thấy quả sung xanh ăn thông thường gây co bóp tử cung ở thai phụ. Các nghiên cứu hiện có chỉ ghi nhận tác động co bóp từ chiết xuất lá sung dại trên mô chuột cô lập. Tuy nhiên, lượng tannin trong sung xanh có thể gây chướng bụng, khó tiêu nếu ăn nhiều.
Sáp ong là chất trơ sinh học không độc hại nhưng hệ tiêu hóa của con người hoàn toàn không thể tiêu hóa hay hấp thu được. Nuốt một mẩu nhỏ vô hại, nhưng nuốt lượng lớn sáp ong tiềm ẩn rủi ro tắc ruột cơ học và hoàn toàn không có tác dụng chữa khỏi bệnh dạ dày như lời đồn.
Sáp ong trắng và sáp ong vàng không có sự khác biệt vượt trội về dược tính chữa bệnh, nhưng khác biệt lớn ở tỷ lệ tạp chất. Nghiên cứu cho thấy sáp ong vàng thô có nguy cơ nhiễm thuốc trừ sâu và ô nhiễm môi trường cao hơn đáng kể so với sáp ong trắng đã qua xử lý.
Sâm Siberia là thảo dược bồi bổ quen thuộc, nhưng người tăng huyết áp nặng, rối loạn tâm thần, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ cần hết sức cẩn trọng. Nghiên cứu cho thấy hoạt chất trong sâm có thể tương tác thuốc và điều hòa miễn dịch, trong khi dữ liệu an toàn trên người còn hạn chế.
Nhiều người cho rằng bún làm từ gạo nên gây tăng đường huyết tương đương hoặc nhiều hơn cơm trắng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy bún gạo thường có chỉ số đường huyết (GI) thuộc nhóm thấp đến trung bình, trong khi cơm trắng đa phần thuộc nhóm GI cao và dễ làm đường huyết sau ăn tăng nhanh hơn.
Sâm Lai Châu là dược liệu quý giúp bồi bổ và tăng khả năng chịu đựng stress, nhưng lạm dụng hằng ngày có thể gây tiêu chảy, đầy bụng và mất ngủ. Nghiên cứu khuyến nghị chỉ nên duy trì liều tương đương 0,5–2 gam chiết xuất mỗi ngày để bảo đảm an toàn cho hệ tiêu hóa.
Ăn cơm trắng hay chọn bún, phở để giảm cân là nỗi băn khoăn của nhiều người ăn kiêng. Bản chất sợi bún làm từ bột gạo, khác biệt lớn nhất nằm ở mật độ năng lượng, lượng nước ngậm và cách chế biến đi kèm, quyết định trực tiếp tới khả năng kiểm soát lượng calo nạp vào cơ thể.
Cả sá sùng tươi và sá sùng khô đều giàu dưỡng chất, nhưng dạng khô cô đặc lượng lớn axit amin tự do và khoáng chất do quá trình tách nước. Khi sấy nóng, sá sùng bị oxy hóa một phần chất béo nhưng lại tăng mùi thơm hấp dẫn; người dùng cần lưu ý chọn sản phẩm rõ nguồn gốc để tránh hóa chất tẩm ướp.
Dù bột sâm Bố Chính được truyền miệng nhiều về tác dụng bồi bổ thể lực, các trích đoạn dữ liệu khoa học thực nghiệm hiện tại không có bất kỳ nghiên cứu nào trên sâm Bố Chính. Các bằng chứng được cung cấp thực chất thuộc về máu hươu đỏ, nhuyễn thể Nam Cực, củ Maca và bài tập sức bền trên chuột. Do đó, tuyên bố sâm Bố Chính giúp chống mệt mỏi chưa có cơ sở thực nghiệm xác thực từ dữ liệu này.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên ăn sao biển. Loài sinh vật đáy này có nguy cơ tích tụ nồng độ cao các kim loại nặng nguy hiểm như asen, thủy ngân, cadmi và chì, dễ gây ngộ độc, tiền sản giật, sảy thai và dị tật tim bẩm sinh cho thai nhi.
Su hào là loại rau củ quen thuộc có mật độ năng lượng thấp, hỗ trợ kiểm soát cơn đói và duy trì cảm giác no lâu khi giảm cân. Tuy nhiên, việc lạm dụng loại củ này để thay thế hoàn toàn bữa ăn chính có thể dẫn đến nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng nghiêm trọng.
