Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 97 trên 483
Thịt nhím thường được đồn đoán là món ăn đại bổ, giàu đạm và ít béo. Dù là nguồn cung cấp protein, loại thịt này chưa có bằng chứng khoa học chứng minh công dụng chữa bệnh. Người mắc bệnh gout, rối loạn mỡ máu hoặc bệnh thận mạn tính cần hết sức thận trọng khi ăn.
Nhân trần Bắc không có khả năng "giải độc" bia rượu cấp tốc hay làm biến mất nồng độ cồn ngay lập tức. Các nghiên cứu hiện tại chỉ ghi nhận tác dụng hỗ trợ kháng viêm, chống oxy hóa và bảo vệ tế bào gan trên mô hình động vật, không thể thay thế cơ chế chuyển hóa tự nhiên của cơ thể.
Nhiều người có thói quen sắc rễ nhàu nước uống để trị đau nhức, giải độc mà không hay biết các rủi ro tiềm ẩn. Dù là thảo dược tự nhiên, các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy phụ nữ mang thai, người cho con bú, bệnh nhân thận và người chuẩn bị phẫu thuật cần hết sức cẩn trọng khi dùng.
Nhiều người truyền miệng rắc nhân trung bạch (cặn nước tiểu) để cầm máu vết thương hở, song y học cảnh báo việc này cực kỳ nguy hại. Bột cặn chứa đầy vi khuẩn tiết niệu, không giúp đông máu mà còn gây nhiễm trùng mô mềm, áp xe sâu và hoại tử nguy hiểm.
Phụ nữ mang thai không nên ăn thịt nhím rừng nuôi. Nghiên cứu thực tế cho thấy các loài động vật hoang dã, bao gồm nhím, mang nhiều loại ký sinh trùng đường ruột như Ascaris, Giardia duodenalis và tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn, gây nguy hiểm cho thai nhi và sức khỏe mẹ bầu.
Thịt lợn rừng được khoa học chứng minh chứa ít mỡ tổng thể, giàu axit béo không bão hòa và hỗ trợ tim mạch tốt hơn thịt lợn nuôi. Trong khi đó, các chỉ số dinh dưỡng cụ thể về đạm, cholesterol và năng lượng của thịt nhím hiện vẫn chưa có công bố nghiên cứu thực nghiệm đối chứng rõ ràng.
So sánh cho thấy bột nhàu khô giữ hoạt chất polyphenol ổn định hơn nước ép lên men truyền thống. Quá trình lên men lâu ngày khiến dịch quả mất hơn 90% hoạt tính chống oxy hóa sau 3 tháng, trong khi bột khô dễ chiết xuất tối ưu polyphenol khi pha với nước nóng.
Phụ nữ mang thai không nên dùng nhân trần tía vì nguy cơ kích thích co bóp tử cung và xuất huyết thai kỳ. Hiện nay, thảo dược này chưa có bất kỳ dữ liệu khoa học nào chứng minh độ an toàn hay độc tính sinh sản trên người. Thai phụ cần tránh tự ý sử dụng nước lá truyền miệng để bảo vệ thai nhi.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng chiết xuất hoặc nước ép quả nhàu. Dù dữ liệu lâm sàng trên thai phụ còn thiếu, các nghiên cứu trên mô hình động vật cho thấy hoạt chất chiết xuất có thể làm biến đổi trương lực cơ trơn tử cung và gây chậm cốt hóa xương thai nhi.
Nhân trần Bắc là thảo dược quen thuộc giúp giải nhiệt và lợi mật, nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Do tính hàn và cơ chế kích thích tiết mật, 4 nhóm người gồm bệnh nhân tắc mật, phụ nữ có thai, người tỳ vị hư hàn và thể trạng suy nhược cần hết sức thận trọng để tránh biến chứng.
Phụ nữ mang thai, người đang cho con bú và người có tiền sử dị ứng thực vật họ Nhài không nên dùng nhài tơ dài do thiếu dữ liệu an toàn. Thảo dược tự nhiên chưa kiểm chứng có thể tiềm ẩn rủi ro kích thích co thắt tử cung hoặc gây phản ứng quá mẫn nguy hiểm.
Nhiều người có thói quen dùng thảo dược truyền thống mà không lường trước nguy cơ sức khỏe do thiếu dữ liệu khoa học kiểm chứng. Với nhài thon, người có bệnh nền suy gan, suy thận, huyết áp thấp và phụ nữ mang thai cần tuyệt đối thận trọng, không tự ý sử dụng để tránh biến chứng khôn lường.
Collagen đóng vai trò là peptide cấu trúc giúp củng cố khung nâng đỡ cơ học của lớp trung bì, trong khi chiết xuất nhau thai hoạt động như nguồn hoạt chất sinh học và yếu tố tăng trưởng kích thích tế bào da tự phục hồi, ức chế men thoái hóa và củng cố hàng rào lipid.
Nhung hoa sở hữu sắc đỏ tía bắt mắt nhờ nhóm sắc tố betacyanin dồi dào. Các thử nghiệm ống nghiệm cho thấy hợp chất này có khả năng dọn gốc tự do peroxyl và nitric oxide mạnh mẽ. Dù vậy, dữ liệu hiện tại dừng ở mức in vitro, người dùng không nên tự ý dùng làm thuốc chữa bệnh.
Phụ nữ mang thai không nên ăn thịt nhái tự nhiên do nguy cơ nhiễm ký sinh trùng và vi khuẩn đường ruột rất cao. Hiện chưa có nghiên cứu chứng minh thịt nhái an toàn cho thai kỳ, trong khi ấu trùng ký sinh có thể sống dai dẳng và đe dọa trực tiếp sự phát triển của thai nhi.
Người bệnh thận không nên uống nước ép nhàu. Nghiên cứu cho thấy loại quả này chứa lượng kali đậm đặc lên tới 56,3 mEq/L, tương đương nước cam và nước ép cà chua, dễ gây tăng kali máu cấp tính, kích hoạt loạn nhịp tim nguy hiểm và làm tăng nguy cơ tử vong ở người suy thận.
Nhau thai cừu được nhiều người tìm kiếm để làm đẹp, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy đây là cơ quan chứa nhiều hormone và phân tử hoạt tính sinh học. Phụ nữ mang thai, người cho con bú, người nhạy cảm với hormone và người có cơ địa dị ứng là 4 nhóm cần tránh hoặc hết sức thận trọng khi dùng.
Rễ và lá nhàu nước thường được truyền miệng dùng nấu nước uống giải độc, bồi bổ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy các hợp chất trong chi thảo dược này có thể gây tác động bất lợi lên xương thai nhi và tạo gánh nặng chuyển hóa lớn. Phụ nữ mang thai, người suy thận, suy gan cần thận trọng.
Nho dại thường có vị chua gắt và chứa các hợp chất phenolic đặc trưng trong thân, lá theo phân tích hóa học, trong khi nho trồng tích lũy polyphenol và resveratrol phong phú ở vỏ và hạt. Bằng chứng hiện nay chủ yếu ở cấp độ phân tích phòng thí nghiệm, chưa chứng minh quả dại vượt trội hơn khi ăn trực tiếp.
Quả nho biển (Coccoloba uvifera) chứa hàm lượng polyphenol dồi dào, giàu các hợp chất chống oxy hóa tự nhiên và sở hữu hương thơm độc đáo nhờ hàng trăm hợp chất bay hơi. Các nghiên cứu khoa học phân tích sâu về hoạt chất thực vật trong thịt quả cho thấy giá trị dinh dưỡng cùng tiềm năng ứng dụng sức khỏe của loại quả miền duyên hải này.
