Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1.601 bài, trang 66 trên 81
Dịch lỏng trong ấm chưa mở của cây nắp ấm tuy được ghi nhận vô trùng ở một số loài và từng được dân gian dùng trị bệnh, nhưng thực chất là dịch tiêu hóa chứa axit, enzyme phân giải protein cùng chất nhầy sinh học. Các chuyên gia khuyến cáo không nên tự ý uống hoặc nhỏ mắt để tránh rủi ro sức khỏe.
Xông hơi tinh dầu bạc hà mang lại cảm giác mát lạnh và dễ thở tức thì, khiến nhiều người lầm tưởng bệnh viêm xoang hay nghẹt mũi đang thuyên giảm. Thực tế, hoạt chất menthol trong bạc hà chỉ kích thích dây thần kinh cảm giác để tạo hiệu ứng thông mũi giả chứ không làm giảm sự tắc nghẽn vật lý trong đường thở.
Sau đột quỵ, không có mốc thời gian cố định để tự lái xe trở lại cho mọi bệnh nhân. Việc cầm lái phụ thuộc vào kết quả đánh giá đa chuyên khoa về thị trường, thời gian phản xạ, chức năng nhận thức và khả năng kiểm soát xe trên đường, kết hợp với việc dùng thuốc dự phòng tái phát đột quỵ.
Thuốc tiêu sợi huyết đường tĩnh mạch phát huy hiệu quả chuẩn trong vòng 4.5 giờ đầu kể từ khi khởi phát đột quỵ thiếu máu não cấp. Nhờ kỹ thuật chụp cắt lớp và cộng hưởng từ xác định vùng mô não còn khả năng hồi phục, cửa sổ điều trị có thể mở rộng đến 9 giờ hoặc áp dụng cho đột quỵ khi ngủ.
Quy tắc BE FAST giúp nâng tỷ lệ phát hiện đột quỵ tuần hoàn sau lên 97,8%, vượt trội so với mức 58,7% của thang điểm FAST truyền thống. Tuy nhiên, công cụ này vẫn không thể nhận diện 100% mọi ca bệnh, đặc biệt là những trường hợp chỉ có triệu chứng thị giác hoặc chóng mặt kín đáo, đơn độc.
Không phải cơn nhồi máu cơ tim nào cũng gây đau ngực dữ dội. Ở phụ nữ, bệnh thường biểu hiện qua cảm giác bóp nghẹt ngực vào buổi sáng, hoặc ẩn dưới các triệu chứng không điển hình như khó thở, đau vai, đau đầu, tê tay khiến việc chẩn đoán và cấp cứu dễ bị trì hoãn.
Cây náng thường được dân gian dùng giảm đau nhức xương khớp, nhưng hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng nào xác định liều uống an toàn mỗi ngày cho người. Dược liệu này chứa hoạt chất ức chế miễn dịch có hàm lượng biến thiên lớn, chỉ mới được chứng minh tác dụng kháng viêm ở nồng độ thấp khi dùng ngoài da.
Thói quen tắm nước lạnh để giải nhiệt hay phục hồi sau vận động có thể gây nguy hiểm cho người bị hẹp mạch vành. Tiếp xúc lạnh đột ngột kích hoạt hệ thần kinh giao cảm, gây co thắt cả mạch máu ngoại vi lẫn mạch vành, làm tăng huyết áp và dẫn đến thiếu máu cơ tim cục bộ.
Chụp cắt lớp (CT) nhiều lần chắc chắn làm tăng liều tích lũy tia phóng xạ trong cơ thể, tiềm ẩn nguy cơ phát sinh ung thư thứ phát theo thời gian. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy rủi ro này rất nhỏ so với nguy cơ bỏ sót bệnh nặng, và các công nghệ hiện đại đang giúp giảm thiểu tối đa lượng tia xạ tiếp xúc.
Các nghiên cứu lâm sàng xác nhận người lớn khỏe mạnh có thể uống an toàn tới 750 ml nước ép nhàu mỗi ngày mà không gặp tác dụng phụ. Mức dùng thông thường để hỗ trợ sức khỏe là từ 30 đến 120 ml, nhưng cần chọn sản phẩm chuẩn hóa để tránh nguy cơ pha tạp chất.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước đun từ rễ nhót để trị dứt điểm kiết lỵ mạn tính, song y học hiện đại chưa có bằng chứng xác nhận hiệu quả lâm sàng này. Dù chiết xuất vỏ và cành cây chi nhót có hoạt tính kháng khuẩn trong ống nghiệm, tác dụng trên trực khuẩn lỵ rất thấp và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chỉ số PA++++ trên bao bì kem chống nắng biểu thị cấp độ bảo vệ da rất cao trước tia UVA, tác nhân gây lão hóa sâu và biến đổi tế bào. Chỉ số này được xác định dựa trên phương pháp đo độ bền sắc tố dai dẳng (PPD) trên da người, giúp người dùng lựa chọn sản phẩm che chắn toàn diện ngoài chỉ số chống cháy nắng SPF.
Một chiếc áo thun cotton thông thường chỉ đạt chỉ số bảo vệ tương đương SPF 7, cản được khoảng 85,7% tia cực tím và để lọt hơn 14% bức xạ nguy hại qua khe dệt. Mức che chắn này sụt giảm nghiêm trọng khi vải bị ướt, không đủ tiêu chuẩn bảo vệ da an toàn ngoài trời.
Củ niễng giàu dưỡng chất nhưng dễ hóa gỗ và chứa nhiều polysaccharide phức tạp. Người có cơ địa tỳ vị hư hàn ăn nhiều củ niễng dễ gặp tình trạng đầy bụng, khó tiêu do hệ tiêu hóa bị quá tải bởi lượng chất xơ và hoạt chất khó phân giải.
Kính chắn gió phía trước của ô tô có thể lọc tới hơn 99% cả tia UVB lẫn UVA nhờ kết cấu kính dán nhiều lớp. Tuy nhiên, cửa sổ bên thường chỉ là kính đơn nên vẫn để một lượng lớn tia UVA xuyên qua, âm thầm gây sạm nám và lão hóa da nếu không có biện pháp che chắn.
Quan niệm ăn nhãn trong 3 tháng đầu gây co bóp tử cung và sảy thai là hiểu lầm dân gian thiếu căn cứ khoa học. Khoa học hiện đại chỉ ra nhãn giàu polyphenol và khoáng chất an toàn, không chứa độc tố kích thích chuyển dạ; thai phụ khỏe mạnh hoàn toàn có thể ăn lượng vừa phải nhưng cần chú ý kiểm soát lượng đường nạp vào.
Kem chống nắng dạng xịt mang lại sự tiện lợi nhưng rất khó che phủ đồng đều bề mặt da nếu không xoa lại bằng tay. Phương thức này còn tiềm ẩn nguy cơ hít phải hạt khí dung vi lượng vào đường hô hấp và bắt lửa, đòi hỏi người dùng phải áp dụng đúng kỹ thuật để bảo vệ da an toàn.
Nhân trần khô mang lại nhiều lợi ích cho tiêu hóa và hỗ trợ gan, nhưng lạm dụng uống thay nước lọc có thể gây gánh nặng bài tiết. Mỗi ngày người trưởng thành chỉ nên dùng khoảng 10-15 gram dược liệu khô, hãm loãng uống ngắt quãng để đảm bảo an toàn cho cơ thể.
Uống nước sắc ngổ trâu mỗi ngày ở liều cao hoặc thay thế hoàn toàn nước lọc có thể làm tăng áp lực lọc của cầu thận và tiềm ẩn nguy cơ quá tải bài tiết. Nghiên cứu thực nghiệm cho thấy ngổ trâu hỗ trợ ngừa sỏi và hạ đường huyết, nhưng chỉ an toàn khi dùng liều lượng vừa phải và ngắt quãng.
Trái nhàu được nhiều người đồn thổi là "thần dược" chữa khỏi ung thư, nhưng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và ức chế tế bào ác tính trong phòng thí nghiệm. Quả nhàu hoàn toàn không có khả năng điều trị khỏi khối u và không thể thay thế phác đồ y khoa chính thống.
