Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 226 trên 369
Uống sắt cùng nước cam giúp tăng hấp thu khoáng chất này đáng kể nhờ acid ascorbic khử Fe3+ thành dạng Fe2+ hòa tan, dễ dàng qua kênh DMT1 tại ruột non. Sự kết hợp này mang lại hiệu quả cao khi dùng đồng thời, song cần thận trọng với người bệnh quá tải sắt.
Cà phê chứa hàm lượng cao các hợp chất polyphenol và tannin có khả năng liên kết với sắt non-heme trong thức ăn hoặc viên bổ sung, tạo thành phức hợp khó tan ức chế hấp thu sắt tại tá tràng từ 39% đến gần 90%. Người có nguy cơ thiếu máu nên uống cà phê cách bữa ăn và viên sắt ít nhất 1-2 giờ.
Biotin thường được quảng cáo giúp trị rụng tóc, nhưng khoa học cho thấy hoạt chất này không mang lại hiệu quả ở người không thiếu hụt. Nguy hiểm hơn, việc tự ý uống bổ sung biotin liều cao có thể gây nhiễu xét nghiệm máu, làm sai lệch chẩn đoán bệnh tuyến giáp và bỏ sót nhồi máu cơ tim đe dọa tính mạng.
Quan niệm "ăn cho hai người" khiến nhiều mẹ bầu tăng cân mất kiểm soát và đối mặt với rủi ro bệnh lý. Thực tế khoa học chỉ ra cơ thể thai phụ chỉ cần tăng thêm 10% đến 25% năng lượng, với mức bổ sung tối thiểu trong ba tháng đầu và tăng dần từ 250 đến gần 500 calo mỗi ngày ở hai giai đoạn sau.
Whey protein có thể kích thích bài tiết insulin và IGF-1, khiến tuyến bã nhờn tăng tiết dầu và thúc đẩy tế bào sừng phát triển gây bít tắc chân lông. Đối với người có cơ địa nhạy cảm, sử dụng loại đạm sữa này dễ làm bùng phát mụn viêm ở mặt và lưng.
Vitamin A, D, E và K là các vi chất tan trong dầu, bắt buộc phải có chất béo trong bữa ăn để tạo cấu trúc hạt micelle giúp thẩm thấu qua niêm mạc ruột. Uống nhóm vitamin này ngay trong hoặc ngay sau bữa ăn có chứa chất béo lành mạnh là thời điểm tối ưu để đạt hiệu quả hấp thu cao nhất.
Ngâm qua đêm không làm giảm đáng kể acid phytic ở các loại hạt dinh dưỡng như hạnh nhân hay óc chó, thậm chí có thể làm hao hụt khoáng chất. Ngược lại, kỹ thuật này phát huy hiệu quả rõ rệt trên ngũ cốc và các loại đậu, giúp giải phóng lượng sắt và kẽm cho cơ thể hấp thu tốt hơn.
Uống trà khi đói bụng kích thích dạ dày tiết ồ ạt acid dịch vị tương đương liều histamine tối đa, đồng thời gây co thắt cơ trơn tiêu hóa cục bộ. Khi thiếu thức ăn đệm đỡ, lượng acid tự do này trực tiếp gây xót ruột, cồn cào và buồn nôn.
Nhiều người tin rằng uống thuốc bổ gan chứa silymarin trước khi nhập tiệc sẽ bảo vệ tế bào gan khỏi tác hại của bia rượu. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận tác dụng chống oxy hóa trên động vật, chưa có nghiên cứu chứng minh thảo dược ngăn ngừa tổn thương gan cấp do uống cồn quá độ ở người.
Pha trà bằng nước máy có độ cứng cao chứa nhiều ion canxi và magie sẽ làm polyphenol kết tủa, hình thành lớp váng mỏng trên bề mặt và làm giảm hoạt chất chống oxy hóa quý giá. Sử dụng nước tinh khiết hoặc nước mềm giúp giữ trọn vẹn hương vị và dưỡng chất tự nhiên của trà.
Bột trà xanh trong các ly trà sữa giá rẻ khó giữ được hoạt tính chống oxy hóa do nhiều quán lạm dụng hương liệu và phẩm màu tổng hợp. Người tiêu dùng cần tỉnh táo phân biệt bột lá nguyên chất với phụ gia công nghiệp để bảo vệ sức khỏe tim mạch và chuyển hóa.
Kết hợp paracetamol với rượu bia làm gia tăng độc tính gan nghiêm trọng. Cồn kích thích men CYP2E1 chuyển hóa paracetamol thành chất độc NAPQI làm hoại tử tế bào gan, đặc biệt nguy hiểm ở người uống rượu mạn tính và suy dinh dưỡng khi lượng glutathione bảo vệ đã cạn kiệt.
Trà gừng là bài thuốc dân gian quen thuộc giúp xoa dịu cảm giác buồn nôn say xe hay ốm nghén hiệu quả. Tuy nhiên, hoạt chất cay nồng trong gừng nếu dùng quá đặc có thể kích thích niêm mạc, làm giãn cơ vòng thực quản dưới và khiến triệu chứng trào ngược dạ dày thêm trầm trọng.
Uống trà sữa ô long không thể giúp giảm cân hay đốt mỡ thừa. Dù polyphenol và caffeine trong trà ô long nguyên chất có khả năng hỗ trợ tiêu hao năng lượng và ức chế hấp thu lipid, lượng hoạt chất ít ỏi này hoàn toàn bất lực trước lượng calo thặng dư rất lớn từ đường và sữa đặc.
Mẹo tráng bỏ nước trà đầu tiên trong 30 giây không thể loại bỏ hết caffeine như lời đồn. Nước sôi trong nửa phút chỉ cuốn đi khoảng 20-30% caffeine, phần lớn hoạt chất vẫn nằm lại trong lá trà và chỉ tan hết sau nhiều phút ngâm kéo dài.
Nước ngọt vị trái cây không cung cấp vitamin tự nhiên như trái cây tươi. Thành phần đồ uống này chủ yếu gồm nước, đường phụ gia và hương liệu nhân tạo. Hàm lượng vitamin C tự nhiên hầu như biến mất trong chế biến công nghiệp; vi chất xuất hiện trên bao bì phần lớn là vi chất tổng hợp bổ sung kèm lượng đường rất cao.
Nghiên cứu khoa học cho thấy đạm casein trong sữa liên kết với polyphenol EGCG trong trà xanh, làm giảm sinh khả dụng của chất chống oxy hóa này khi vào cơ thể. Tuy nhiên, sữa không làm mất hoàn toàn dưỡng chất mà chỉ làm giảm một phần hấp thu của một số nhóm catechin cụ thể.
Thụt tháo đại tràng bằng cà phê (coffee enema) đang được lan truyền như phương pháp thải độc thần kỳ, nhưng y khoa ghi nhận nhiều biến chứng nặng nề. Người thực hiện đối mặt nguy cơ bỏng nhiệt niêm mạc, viêm đại trực tràng cấp, thủng ruột và rối loạn điện giải nguy hiểm.
Nhiều người tin rằng lọc sạch cặn đen qua nhiều lớp màng sẽ giúp dầu chiên an toàn để tái sử dụng. Tuy nhiên, phương pháp lọc cơ học này hoàn toàn không thể loại bỏ các hợp chất phân cực độc hại đã hòa tan, khiến món ăn tiềm ẩn nguy cơ gây stress oxy hóa, bệnh tim mạch và rối loạn nội tiết.
Nhiều người có thói quen tắm nước lạnh để làm tỉnh rượu sau khi uống bia, nhưng đây là quan niệm sai lầm nguy hiểm. Nước lạnh hoàn toàn không giúp gan đào thải cồn nhanh hơn mà còn gây co mạch đột ngột, làm tăng vọt áp lực tim mạch, dẫn đến loạn nhịp tim, hạ thân nhiệt và nguy cơ đột tử.
