Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 232 trên 369
Nước cam tươi sau khi vắt rất dễ thất thoát vitamin C do tiếp xúc với oxy, ánh sáng và nhiệt độ môi trường. Để giữ trọn dưỡng chất, người dùng cần rót đầy chai kín khí để đuổi oxy, dùng bình tối màu, giữ lạnh ở 2-4 độ C và nên uống hết trong vòng 4-6 giờ.
Quan niệm nạp càng nhiều chất chống oxy hóa càng tốt cho sức khỏe là sai lầm khoa học. Việc lạm dụng chất chống oxy hóa liều cao có thể gây ra hiện tượng "stress khử", làm rối loạn truyền tín hiệu tế bào, ức chế miễn dịch và nghịch lý thay lại kích hoạt tổn thương mô nặng nề hơn.
Không phải mọi thực phẩm đóng hộp đều là thực phẩm siêu chế biến. Nhiều loại cá, đậu và rau củ đóng hộp chỉ sử dụng muối hoặc dầu để bảo quản đơn thuần. Hiểu đúng bản chất mức độ chế biến giúp người tiêu dùng chọn lựa thực phẩm tiện lợi, an toàn mà không lo ngại vô căn cứ.
Uống vitamin C mỗi ngày không giúp người bình thường ngăn ngừa cảm lạnh hay cảm cúm. Các bằng chứng khoa học chỉ ra vi chất này chỉ có tác dụng phòng bệnh ở người tập luyện thể lực nặng trong thời tiết lạnh giá, hoặc hỗ trợ rút ngắn nhẹ thời gian mắc bệnh.
Quan niệm ăn nhiều chân gà, da heo giúp da căng mịn là sai lầm phổ biến. Collagen tự nhiên trong thực phẩm có cấu trúc phân tử lớn, khó hấp thu qua hệ tiêu hóa và thường đi kèm lượng chất béo bão hòa cao, làm tăng nguy cơ tăng cân thay vì cải thiện làn da.
Collagen không cản trở hấp thu sắt hay canxi, nhưng canxi và sắt lại cạnh tranh hấp thu gay gắt với nhau tại đường ruột. Việc uống chung cả ba loại cùng lúc sẽ làm giảm hiệu quả của sắt và canxi. Để tối ưu chuyển hóa, người dùng cần giãn cách thời gian sử dụng các vi chất này.
Ăn rau bina sống giúp giữ nguyên vẹn hàm lượng lutein và tăng khả năng vận chuyển qua tế bào ruột, trong khi nấu chín nhẹ hoặc xay nhuyễn phá vỡ thành tế bào thực vật giúp hoạt chất dễ hòa tan để hấp thu. Kết hợp linh hoạt cả hai cách sẽ tối ưu hóa dưỡng chất cho mắt.
Ngừng uống collagen không làm da chảy xệ nhanh hơn bình thường. Dữ liệu nghiên cứu cho thấy các cải thiện về độ đàn hồi và cấu trúc da vẫn được duy trì thêm nhiều tuần sau khi dừng can thiệp, trước khi mô da từ từ quay lại nhịp độ lão hóa tự nhiên.
Nhiều thực phẩm chế biến sẵn không ghi chữ "đường" ở đầu bảng thành phần nhưng vẫn chứa lượng lớn chất ngọt qua các tên gọi thay thế như siro bắp, maltodextrin hay mật hoa. Nhận biết các dạng đường ngụy trang giúp người tiêu dùng kiểm soát tốt năng lượng nạp vào và phòng tránh nguy cơ thừa cân, béo phì.
Vitamin C liều cao có khả năng thúc đẩy hấp thu mạnh mẽ sắt không heme qua đường ruột. Ở người có cơ địa thừa sắt hoặc mắc bệnh ứ sắt di truyền, sự kết hợp này có thể làm vượt hàng rào kiểm soát tự nhiên, dẫn đến nguy cơ tích tụ sắt quá mức tại gan, tim và gây tổn hại đa cơ quan.
Nhiều sản phẩm làm đẹp hiện nay quảng cáo "collagen thực vật", nhưng khoa học khẳng định thực vật không chứa collagen. Loại protein sợi này chỉ có ở động vật. Các chế phẩm từ thực vật thực chất chỉ cung cấp amino acid và vi chất hỗ trợ cơ thể tự tổng hợp collagen nội sinh.
Nấu chín cà chua kết hợp cùng dầu ăn làm tăng đáng kể lượng lycopene hấp thu vào máu so với ăn sống. Nhiệt độ phá vỡ màng tế bào thực vật và biến đổi cấu trúc lycopene, trong khi chất béo đóng vai trò dung môi giúp cơ thể chuyển hóa hoạt chất chống oxy hóa này hiệu quả hơn.
Nhiều người nghĩ ăn sống mầm bông cải xanh giữ trọn dưỡng chất, nhưng khoa học cho thấy chần sơ ở mức nhiệt phù hợp mới tối ưu hàm lượng sulforaphane. Xử lý nhiệt đúng cách giúp vô hiệu hóa protein cản trở mà vẫn bảo toàn enzyme myrosinase quý giá.
Curcumin trong củ nghệ rất khó hấp thu do chuyển hóa nhanh tại ruột và gan. Bổ sung khoảng 20 mg piperine (chiết xuất tiêu đen) cho mỗi 2 g curcumin có thể giúp tăng sinh khả dụng lên tới 2000% nhờ ức chế các enzyme phân giải đường ruột, nhưng cần dùng đúng cách để tránh tương tác thuốc.
Muối i-ốt không dễ dàng bốc hơi tức thì nhưng sẽ hao hụt dần nếu để lâu trong môi trường ẩm, nóng và mở nắp. Dạng kali iodat có độ bền cao, song người dân vẫn nên đậy kín hộp, cất nơi khô mát và dùng hết trong vòng 2 tháng.
Dầu olive nguyên chất hoàn toàn có thể dùng để xào nấu hàng ngày nhờ độ bền nhiệt đáng kể của các hợp chất phenolic. Dù hydroxytyrosol và oleocanthal suy giảm một phần nồng độ và hoạt tính sinh học khi gặp nhiệt cao, chúng không mất đi hoàn toàn mà còn di chuyển làm giàu giá trị chống oxy hóa cho chính thực phẩm.
Rượu vang đỏ lâu nay gắn liền với giả thuyết bảo vệ tim mạch nhờ hoạt chất resveratrol, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy nồng độ chất này trong vang rất thấp và đào thải nhanh. Việc uống rượu vang không đủ cơ sở để coi là giải pháp ngăn ngừa bệnh tim.
Nghiên cứu khoa học xác nhận sucralose có thể bị phân hủy ở nhiệt độ cao trong quá trình nấu nướng hoặc nướng bánh. Sự biến chất này tiềm ẩn nguy cơ hình thành các hợp chất clo hữu cơ độc hại như chloropropanol và dioxin, đe dọa trực tiếp đến an toàn sức khỏe người tiêu dùng.
Các gói đường ăn kiêng gắn mác "0 carb" thường chứa tá dược độn như dextrose và maltodextrin để tạo thể tích cho hoạt chất ngọt đậm. Đối với người ăn kiêng keto, lượng bột độn này có thể âm thầm tích lũy thành carbohydrate hấp thu nhanh, làm gián đoạn trạng thái đốt mỡ và gây dao động đường huyết nếu dùng nhiều.
Nước ép trái cây tươi chứa hàm lượng đường tự do và fructose tương đương nước ngọt có gas, dao động 100-120 g/L. Việc loại bỏ chất xơ hòa tan trong quá trình ép khiến đường hấp thu nhanh, làm tăng áp lực chuyển hóa và nguy cơ đái tháo đường nếu lạm dụng.
