Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.361 bài, trang 300 trên 369
Nhiều người kiêng tuyệt đối phô mai vì sợ chất béo bão hòa làm tăng mỡ máu. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng cho thấy nhờ cấu trúc "ma trận thực phẩm" đặc biệt gắn kết giữa chất béo, đạm và canxi, phô mai không làm tăng cholesterol xấu (LDL-C) mạnh như bơ khi ăn cùng một lượng chất béo.
Dù là thức uống giải nhiệt quen thuộc, rau má chứa nhiều hoạt chất có thể làm tê liệt các enzyme chuyển hóa thuốc tại gan. Việc dùng chung chế phẩm rau má với thuốc chống động kinh hoặc lạm dụng kéo dài có thể làm tăng nồng độ thuốc trong máu và gây tổn thương gan nghiêm trọng.
Canh rau má là món ăn giải nhiệt quen thuộc, nhưng nhiều người lo ngại nhiệt độ cao khi đun sôi sẽ làm mất hết chất dinh dưỡng. Các nghiên cứu về độ bền hoạt chất cho thấy việc chế biến có thể làm hao hụt một phần triterpenoid, song cách nấu đúng sẽ giúp bảo toàn tối đa dưỡng chất quý giá này.
Nhiều người lo ngại vị chát từ hợp chất polyphenol và tannin trong quả ổi sẽ cản trở cơ thể hấp thu chất sắt giống như nước trà. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng khẳng định hàm lượng vitamin C dồi dào trong ổi hoàn toàn áp đảo yếu tố ức chế, giúp tăng hơn gấp đôi tỷ lệ hấp thu sắt từ bữa ăn và hỗ trợ giảm nguy cơ thiếu máu.
Uống nhiều nước ép xoài chín đã lọc bỏ chất xơ có thể làm tăng nhanh đường huyết, kích thích cơ thể giải phóng insulin và hormone IGF-1 khiến da tiết nhiều bã nhờn, gây bùng phát mụn trứng cá. Tuy nhiên, nếu ăn trái cây nguyên múi hàng ngày với lượng vừa phải, bạn lại giảm được đáng kể nguy cơ nổi mụn và sẹo.
Thói quen ép trái cây lấy nước và vứt bỏ hoàn toàn phần bã làm thất thoát hơn một nửa lượng hợp chất chống oxy hóa quý giá cùng phần lớn chất xơ không hòa tan. Các nghiên cứu cho thấy chính phần xác vỏ và hạt bị bỏ đi mới là nơi tập trung dưỡng chất giúp giảm cholesterol xấu và bảo vệ đường ruột.
Rau dớn là đặc sản núi rừng được ưa chuộng nhưng lại thuộc nhóm dương xỉ có thể chứa độc chất tự nhiên ảnh hưởng đến máu và hệ miễn dịch. Chần kỹ rau qua nước sôi, bỏ nước đầu và ăn với lượng vừa phải là nguyên tắc quan trọng để bảo vệ sức khỏe.
Ăn sống rau diếp cá giúp giữ trọn vẹn lượng tinh dầu dễ bay hơi có tính kháng khuẩn và kháng viêm mạnh, nhưng dễ gây lạnh bụng và khó ăn vì mùi tanh. Ngược lại, đun sôi làm hao hụt bớt tinh dầu theo hơi nước nhưng vẫn giữ được nhóm hoạt chất tan trong nước giúp điều hòa miễn dịch và an toàn cho tiêu hóa.
Nước ép từ các loại rau củ giàu nitrate như củ dền, cải lông, rau bina không diệt sạch vi khuẩn như hóa chất sát khuẩn, mà giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, kiềm hóa nước bọt và ức chế vi khuẩn gây sâu răng, viêm nha chu. Duy trì dùng rau củ 3-5 lần mỗi tuần còn hỗ trợ bảo vệ tim mạch và dạ dày.
Nước ép lê Hàn Quốc có thể kích thích enzyme phân giải cồn, giúp hạ nồng độ cồn trong máu và giảm khoảng 16-21% mức độ nôn nao nếu uống trước khi nhập tiệc 30 phút. Tuy nhiên, thức uống này không có tác dụng với người mang gen dễ đỏ mặt khi uống rượu.
Nhiều người duy trì thói quen uống nước chanh mỗi sáng với hy vọng "kiềm hóa" máu để ngừa bệnh. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học khẳng định độ pH máu luôn được phổi và thận giữ ổn định, còn axit citric trong chanh tự trung hòa khi chuyển hóa nên không tạo ra tải lượng kiềm cho cơ thể.
Chiết xuất rau càng cua được ghi nhận có khả năng ức chế một số vi khuẩn gây nhiễm trùng da trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc tự ý giã lá tươi đắp trực tiếp lên mụn nhọt, vết thương hở chưa có cơ sở khoa học chứng minh an toàn, tiềm ẩn nguy cơ gây độc tế bào da, kích ứng và bội nhiễm.
Rau bina chứa sắt nhưng thuộc nhóm sắt thực vật rất khó hấp thu nếu chỉ ăn riêng lẻ. Các nghiên cứu cho thấy cơ thể chỉ lấy được một phần nhỏ lượng sắt này, trừ khi bạn biết cách kết hợp thêm thịt cá, vitamin C và tránh xa trà, cà phê trong bữa ăn.
Nhiều người chọn nước ép trái cây đóng hộp thay nước ngọt có ga vì tin rằng đường tự nhiên luôn an toàn. Thực tế, nước ép 100% có lượng đường tự do tương đương nước ngọt, thậm chí chứa tỷ lệ fructose rất cao và vẫn làm giảm độ nhạy insulin nếu uống nhiều hoặc uống quá nhanh.
Uống nước ép bưởi cùng thuốc điều trị có thể khóa chặt enzyme chuyển hóa thuốc tại ruột và gan, khiến nồng độ thuốc trong máu tăng vọt tới mức gây ngộ độc. Tác động này kéo dài ít nhất 24 giờ, làm tăng nguy cơ gặp tác dụng phụ nguy hiểm như tiêu cơ vân, suy thận hoặc rối loạn thần kinh.
Uống nước quế chi lượng vừa phải thường an toàn cho đa số người khỏe mạnh. Tuy nhiên, do quế chứa hoạt chất coumarin có thể gây tăng men gan ở người có cơ địa nhạy cảm, việc lạm dụng lượng lớn mỗi ngày trong thời gian dài sẽ làm vượt ngưỡng dung nạp an toàn và gây hại cho gan.
Rau càng cua trộn gỏi, ăn sống là món khoái khẩu của nhiều gia đình nhờ vị chua thanh, giòn mát. Tuy nhiên, đặc tính mọc sát đất ẩm ướt khiến loại rau ăn lá này rất dễ nhiễm trứng giun sán và vi khuẩn gây bệnh. Hiểu rõ nguồn lây và sơ chế đúng cách sẽ giúp bạn phòng tránh ngộ độc thực phẩm.
Quảng hoắc hương chứa hoạt chất pachypodol và tinh dầu có đặc tính chống nôn, làm dịu thần kinh đã được khoa học ghi nhận. Tuy nhiên, hiệu quả ngừa say xe thực tế phụ thuộc lớn vào thời điểm sử dụng, bởi khi cơn say đã khởi phát, dạ dày sẽ ngừng co bóp khiến mọi chế phẩm đường uống đều giảm tác dụng.
Dùng quế ở lượng gia vị thông thường trong món ăn được công nhận an toàn cho dạ dày. Với mục đích hỗ trợ sức khỏe, mức dùng từ 2 đến 4 gram vỏ quế mỗi ngày được khuyến nghị, nhưng không nên lạm dụng liều cao kéo dài để tránh nguy cơ kích ứng niêm mạc và gây độc cho gan, thận.
Nhiều người lo ngại rau bina nấu chín để qua đêm khi hâm lại sẽ sản sinh độc chất gây hại sức khỏe. Thực tế, quá trình chuyển hóa tạo ra nitrite phụ thuộc lớn vào nhiệt độ bảo quản và sự hoạt động của vi sinh vật trong môi trường.
