Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.358 bài, trang 305 trên 368
Nhiều người tin uống rượu vang đỏ mỗi ngày giúp ngừa bệnh tim nhờ hoạt chất resveratrol từ vỏ nho. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra resveratrol hấp thu rất kém vào cơ thể, dễ gây tương tác thuốc, và lợi ích thực tế ở người chủ yếu đến từ rượu vang đỏ đã tách cồn hoặc các thực phẩm đi kèm.
Tự ý uống nước cây nắp ấm hoa đôi cùng thuốc hạ huyết áp tây y có thể làm rối loạn hệ thống enzyme chuyển hóa thuốc tại gan. Sự tương tác này tiềm ẩn nguy cơ khiến thuốc tích tụ gây tụt huyết áp quá mức hoặc bị đào thải nhanh làm mất hiệu quả điều trị.
Chích máu 10 đầu ngón tay khi nghi ngờ đột quỵ là mẹo dân gian sai lầm, hoàn toàn không giúp thông mạch hay cứu não. Hành động tự điều trị này làm người bệnh mất đi thời gian vàng quý giá để đến bệnh viện thực hiện các xét nghiệm an toàn và tiêm thuốc tiêu sợi huyết kịp thời.
Nhiều người truyền tai nhau uống nước sắc cây nắp ấm hoa đôi để làm tan sỏi thận tại nhà mà không cần phẫu thuật. Tuy nhiên, các nghiên cứu y học hiện đại cho thấy hoạt chất thực vật chủ yếu hỗ trợ lợi tiểu và ngăn kết tinh cặn nhỏ, không thể tự hòa tan các viên sỏi lớn hay sỏi do nhiễm trùng.
Dân gian thường truyền tai nhau cách dùng nước cây nắp ấm bôi ngoài da để trị mụn nhọt, ngứa ngáy. Tuy nhiên, hiện chưa có bằng chứng khoa học nào xác nhận hiệu quả kháng khuẩn, trị nấm của nắp ấm hoa đôi trên người; việc tự đắp lá tươi còn tiềm ẩn nguy cơ bội nhiễm và làm bệnh lan rộng.
Uống một cốc nước ấm ngay khi thức dậy giúp bù dịch và làm loãng máu tạm thời sau đêm dài, nhưng không thể tự ngăn chặn hoàn toàn đột quỵ. Đột quỵ buổi sáng xuất phát từ nhiều yếu tố như tăng huyết áp, tăng kết tập tiểu cầu và bệnh nền, đòi hỏi phải kết hợp bù nước đều đặn với kiểm soát y tế.
Uống nước bưởi chùm khi đang dùng các thuốc hạ mỡ máu như simvastatin, lovastatin hoặc atorvastatin có thể làm bất hoạt enzym chuyển hóa thuốc tại ruột và gan. Hậu quả là nồng độ thuốc trong máu tăng vọt gấp nhiều lần, dẫn đến nguy cơ ngộ độc và gây tiêu cơ vân dẫn tới suy thận.
Nhiều người bệnh mỡ máu có thói quen uống thêm nần nghệ khi đang dùng thuốc tây nhóm statin để mong hạ mỡ nhanh. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa cho thấy statin rất dễ tương tác với các hoạt chất khác qua gan, làm tăng nguy cơ tổn thương cơ nghiêm trọng nếu tự ý kết hợp.
Thay thế hoàn toàn cơm trắng bằng bún nưa, cơm nưa để ép cân cấp tốc có thể khiến cơ thể hụt năng lượng và giảm hấp thu vitamin tan trong dầu. Các nghiên cứu cho thấy hoạt chất từ củ nưa chỉ phát huy lợi ích giảm mỡ máu, ổn định đường huyết khi kết hợp cùng chế độ ăn cân bằng.
Người đang uống thuốc chống đông máu Warfarin không cần kiêng tuyệt đối rau xanh, nhưng bắt buộc phải giữ lượng ăn ổn định mỗi ngày. Việc thay đổi thất thường lượng vitamin K từ thực phẩm, đặc biệt là ăn quá nhiều rau xanh đậm trong một bữa, sẽ làm giảm hiệu lực của thuốc và gây biến động chỉ số đông máu.
Người đang uống thuốc huyết áp nhóm ức chế men chuyển hoặc chẹn thụ thể cần thận trọng khi dùng nước cốt nhàu. Lượng kali dồi dào trong nhàu cộng hưởng với cơ chế giữ kali của thuốc có thể gây tăng kali máu, đặc biệt nguy hiểm ở người cao tuổi, người mắc bệnh thận, tiểu đường hoặc suy tim.
Đo huyết áp tại nhà rất dễ cho kết quả cao giả tạo trên 10 mmHg nếu dùng băng quấn quá chật so với bắp tay, quấn lệch vị trí động mạch hoặc đặt tay sai tư thế. Hiểu rõ cách chọn kích cỡ vòng bít và tư thế ngồi chuẩn sẽ giúp bạn tránh được những chẩn đoán sai lệch đáng tiếc.
Hoạt chất glucomannan trong củ nưa trồng giúp làm mềm phân, nuôi lợi khuẩn và cải thiện tần suất đi tiêu ở người táo bón mạn tính. Tuy nhiên, loại chất xơ hòa tan này bắt buộc phải dùng liều nhỏ chia đều trong ngày và uống kèm nhiều nước để tránh gây đầy hơi, chướng bụng hoặc làm táo bón nặng hơn.
Đắp lá náng hơ nóng lên búi trĩ ngoại để giảm sưng đau là mẹo dân gian tiềm ẩn nhiều rủi ro. Dù chiết xuất cây náng có đặc tính kháng viêm trong phòng thí nghiệm, việc áp trực tiếp lá nóng vào vùng hậu môn rất dễ gây bỏng niêm mạc, kích ứng nhựa cây và dẫn đến nhiễm trùng nặng.
Một lòng đỏ trứng lớn chứa tới 237 mg cholesterol, vượt mức khuyến cáo hàng ngày cho người có bệnh lý mạch máu. Các nghiên cứu chỉ ra rằng người đã đặt stent mạch vành, người lớn tuổi hoặc suy thận nên tránh hoặc hạn chế tối đa lòng đỏ trứng để ngăn ngừa viêm mạch máu và nguy cơ tái phát nhồi máu cơ tim, đột quỵ.
Nhiều người truyền tai nhau uống thuốc huyết áp trước khi đi ngủ giúp ngừa đột quỵ ban đêm tốt hơn uống buổi sáng. Tuy nhiên, các nghiên cứu quy mô lớn mới nhất cho thấy giờ uống thuốc không làm thay đổi nguy cơ biến cố tim mạch ở đa số người bệnh bằng việc uống thuốc đều đặn mỗi ngày.
Uống cà phê làm tăng huyết áp cấp tính trong vòng 30 phút, đạt đỉnh sau 1 đến 2 giờ và kéo dài hơn 4 giờ. Tác động này rõ rệt ở động mạch chủ, mạnh nhất ở người mắc bệnh tăng huyết áp, người lớn tuổi hoặc người không uống thường xuyên.
Người bệnh tiểu đường tuyệt đối không nên uống bột nưa cùng lúc với thuốc điều trị. Chất xơ glucomannan trong củ nưa hút nước cực mạnh và tạo thành một lớp màng nhầy đặc quánh bao phủ niêm mạc ruột, cản trở quá trình hấp thu hoạt chất của thuốc vào máu, làm giảm sút hiệu quả kiểm soát bệnh.
Nhiều người tin rằng ngâm nước muối sẽ khử sạch hóa chất bảo vệ thực vật trong rau củ, nhưng khoa học cho thấy nước muối hầu như không thể hòa tan các độc chất bám trong lớp sáp biểu bì. Thay vào đó, rửa dưới vòi nước chảy, dùng baking soda trên 15 phút, gọt vỏ hoặc chần luộc mới là giải pháp loại bỏ dư lượng hiệu quả.
Dầu ăn chiên đi chiên lại nhiều lần ở nhiệt độ cao sẽ bị oxy hóa nghiêm trọng, sinh ra các chất độc hại và chất có tiềm năng gây ung thư như hydrocacbon thơm đa vòng (PAH), aldehyde, 3-MCPD và glycidyl ester. Các hợp chất này có thể gây tổn thương DNA và kích thích hình thành khối u.
