Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.347 bài, trang 328 trên 368
Bệnh nhân tim mạch đang dùng thuốc chống đông máu tuyệt đối không nên tự ý dùng Hán phòng kỷ. Hoạt chất chính tetrandrine trong dược liệu này có thể kéo dài thời gian đông máu, làm chậm nhịp tim, hạ huyết áp và ức chế bơm đào thải thuốc ABCB1, dẫn đến nguy cơ xuất huyết ồ ạt hoặc rối loạn nhịp tim đe dọa tính mạng.
Bé 9 tháng chưa chịu ăn thô và hay nôn trớ thường do phản xạ nhai chưa được kích hoạt đúng nhịp hoặc bị bối rối trước kết cấu thức ăn không đồng nhất. Cha mẹ cần tận dụng giai đoạn 6-10 tháng tuổi để chuyển đổi độ đặc dần dần từ nghiền nĩa đến thức ăn tự bốc, tránh trộn lẫn nước và hạt lợn cợn gây kích thích phản xạ nôn.
Hành tây chứa các hợp chất thực vật có khả năng ức chế sự kết tụ tiểu cầu tương tự như một số loại thuốc làm loãng máu. Với người đang dùng thuốc chống đông hoặc kháng kết tập tiểu cầu như warfarin và aspirin, việc tiêu thụ nhiều hành tây hoặc dùng dạng chiết xuất cô đặc có thể làm tăng nguy cơ chảy máu.
Ninh xương lấy nước nấu cháo cho trẻ ăn dặm là thói quen của nhiều gia đình vì tin rằng nước hầm chứa nhiều canxi. Tuy nhiên, phân tích khoa học cho thấy lượng canxi hòa tan từ xương ra nước cực kỳ thấp, không đáp ứng đủ nhu cầu hàng ngày của trẻ, đồng thời tiềm ẩn nguy cơ thôi nhiễm chì tích tụ từ xương động vật.
Nhiều người tin rằng đặt củ hành tây trong phòng ngủ giúp "hút sạch virus" và phòng ngừa cảm cúm, nhưng y học hiện đại khẳng định đây là mẹo dân gian vô căn cứ. Virus không bị hút bởi thực vật, và việc để hành hỏng trong phòng thậm chí gây kích ứng đường thở, ô nhiễm không khí.
Hâm sữa mẹ ở nhiệt độ trên 50 độ C làm suy giảm mạnh nồng độ và hoạt tính của các kháng thể cùng hệ enzym miễn dịch quý giá. Các nghiên cứu khoa học cho thấy việc kiểm soát nhiệt độ làm ấm quanh mức 40 độ C là chìa khóa giúp giữ trọn lớp lá chắn bảo vệ tự nhiên cho trẻ.
Hành hoa gây hôi miệng kéo dài do chứa các tiền chất lưu huỳnh hữu cơ, khi nhai sẽ giải phóng hợp chất lưu huỳnh bay hơi bám chặt khoang miệng và ngấm vào máu thoát qua phổi. Hiểu rõ cơ chế này giúp bạn chủ động khử mùi hiệu quả bằng chế biến nhiệt và trung hòa thực phẩm.
Ăn lượng lớn hành hoa đột ngột có thể làm giảm tác dụng của thuốc chống đông máu kháng vitamin K, làm tăng nguy cơ tắc mạch do vitamin K đối kháng với thuốc. Dù vậy, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối mà nên duy trì lượng ăn ổn định mỗi ngày và trao đổi kỹ với bác sĩ.
Nhiều người lo ngại việc ăn nhiều hành hoa sẽ làm vỡ hồng cầu và dẫn đến thiếu máu. Tuy nhiên, độc tính gây thiếu máu tán huyết của các hợp chất trong họ Hành chủ yếu xảy ra ở động vật như chó, mèo, gia súc. Ở người, ăn hành hoa với lượng gia vị thông thường hoàn toàn an toàn và còn mang lại nhiều lợi ích bảo vệ tế bào.
Nhiều sản phụ có thói quen vắt bỏ những giọt sữa non màu vàng đậm sau sinh vì nghĩ sữa đặc, bẩn hoặc nóng. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định sữa non là tuyến phòng thủ miễn dịch đầu tiên chứa nồng độ kháng thể và chất diệt khuẩn cao gấp nhiều lần sữa trưởng thành, tuyệt đối không nên vắt bỏ.
Nhiều người hoang mang khi nghe tên cây hàn the ba hoa vì sợ chứa hóa chất hàn the độc hại cấm dùng trong thực phẩm. Thực tế, đây chỉ là sự trùng tên ngẫu nhiên: một bên là thảo dược tự nhiên giàu chất chống oxy hóa, một bên là hợp chất muối khoáng vô cơ hoàn toàn khác biệt.
Nhiều người truyền tai nhau bà bầu ăn đu đủ và thơm sẽ gây sẩy thai. Các nghiên cứu khoa học cho thấy nhựa đu đủ xanh thực sự gây co thắt tử cung mạnh như thuốc kích sinh, nhưng đu đủ chín hoàn toàn lại an toàn. Với quả thơm, thai phụ chỉ cần ăn lượng vừa phải và tránh lạm dụng.
Nhiều mẹ lo sợ ăn tỏi làm sữa hôi khiến bé bỏ ti, nhưng nghiên cứu cho thấy điều ngược lại: tinh chất tỏi làm thay đổi mùi sữa mẹ, kích thích trẻ tò mò ngậm vú lâu hơn và mút sữa tích cực hơn so với thông thường.
Đắp lá hy thiêm tươi giã nát lên nốt mụn nhọt không giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mủ mà còn làm tăng nguy cơ viêm da tiếp xúc và bội nhiễm. Các nghiên cứu hiện tại mới chỉ ghi nhận hoạt chất chiết xuất từ hy thiêm có tác dụng giảm viêm, giảm đau trên động vật, chưa có bằng chứng lâm sàng trị nhiễm trùng da ở người.
Nhai lá tươi hàn the ba hoa để chữa đau răng, viêm nướu là mẹo dân gian chưa có bằng chứng an toàn trên người. Dù dịch chiết cây có hoạt tính giảm đau, kháng viêm trên động vật, việc nhai trực tiếp lá sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn và không thay thế được điều trị y khoa.
Kết hợp thảo dược như hàn the ba hoa và kim ngân hoa trị mụn nhọt đòi hỏi sự thận trọng về tương tác dược lý. Dù nghiên cứu cho thấy tiềm năng hiệp đồng kháng khuẩn khi kết hợp hoạt chất tự nhiên, người dùng cần cảnh giác nguy cơ nhầm lẫn dược liệu và phản ứng đối kháng khi dùng chung với thuốc kháng sinh.
Nhiều bà mẹ lo ngại ăn các món dễ sinh khí hoặc giàu đạm như đậu sẽ qua sữa làm con đầy hơi, khóc dạ đề. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho kết quả trái chiều và khẳng định việc kiêng khem đại trà không mang lại lợi ích cho đa số trẻ sơ sinh.
Nhiều phụ nữ kiêng muối tuyệt đối sau sinh với hy vọng nhanh hết phù nề. Tuy nhiên, các bằng chứng y khoa khẳng định thói quen ăn nhạt hoàn toàn không giúp giảm phù, ngược lại còn làm tăng nguy cơ hạ natri máu đe dọa tính mạng của cả người mẹ lẫn trẻ sơ sinh.
Món móng giò hầm đu đủ từ lâu được coi là bí quyết "gọi sữa về" sau sinh, nhưng khoa học hiện đại chưa tìm thấy bằng chứng chứng minh món ăn này có hoạt chất trực tiếp tăng tiết sữa. Hiệu quả nếu có chủ yếu nhờ bù nước và năng lượng, trong khi lạm dụng quá nhiều lại tiềm ẩn nguy cơ tăng cân, khó tiêu và tắc tia sữa.
Nhiều mẹ bầu lo lắng việc ăn đậu phụ hay uống sữa đậu nành trong thai kỳ sẽ làm ảnh hưởng đến sự phát triển giới tính của con, đặc biệt là bé trai. Các nghiên cứu khoa học cho thấy ăn đậu nành ở mức thực phẩm thông thường không gây biến đổi giới tính thai nhi, nhưng việc lạm dụng liều cao hoặc dùng sữa công thức đậu nành cho trẻ sơ sinh cần hết sức thận trọng.
