Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 95 trên 369
Người bệnh gút hoàn toàn có thể ăn rau mồng tơi. Các phân tích khoa học cho thấy rau củ chỉ chứa lượng purin rất thấp (dưới 72 mg/100 g), thấp hơn nhiều so với ngưỡng cảnh báo. Quan niệm chất nhớt trong rau mồng tơi làm ứ đọng khớp hay bùng phát cơn đau gút là hoàn toàn sai lầm.
Nhiều lời đồn thổi xem dây mỏ sẻ như thần dược trị dứt bệnh viêm khớp. Dù các phân tích phòng thí nghiệm xác nhận một số hợp chất trong cây có khả năng ức chế phản ứng viêm, giới khoa học khẳng định chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả dứt bệnh trên người, cảnh báo người bệnh không tự ý dùng bừa bãi.
Tác dụng trị đau khớp của cây mỏ quạ hiện chỉ là kinh nghiệm dân gian truyền miệng, nghiên cứu hiện đại mới dừng ở mức chiết xuất thực nghiệm. Chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả và độ an toàn của dược liệu này trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thay thuốc điều trị.
Tự ý giã thân lá cây mặt quỷ đắp mụn nhọt ngoài da tiềm ẩn nguy cơ cao gây viêm da tiếp xúc kích ứng và dị ứng nặng, nhất là ở người có cơ địa nhạy cảm. Thảo mộc tự nhiên không đồng nghĩa với an toàn tuyệt đối, việc dùng bừa bãi có thể khiến tổn thương da bội nhiễm nghiêm trọng.
Nhiều người tin rằng rễ mật nhân ngâm rượu giúp bồi bổ sinh lực nam giới vượt trội, nhưng giới khoa học chỉ ra rễ thô ngâm rượu tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc ethanol, lẫn tạp chất và khó kiểm soát hàm lượng hoạt chất eurycomanone so với dạng cao chiết chuẩn hóa.
Quả mắc coọc dại thường được người dân vùng cao dùng để chữa ho và hạ sốt. Dù các nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận hoạt tính làm giãn cơ khí quản và an thần nhẹ, khoa học hiện đại vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng chứng minh loại quả này có khả năng hạ sốt như lời đồn.
Uống rượu mật rắn, mật trăn không mang lại hiệu quả bồi bổ như lời đồn mà tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng. Dữ liệu y khoa ghi nhận việc nuốt mật rắn có thể gây tổn thương gan cấp tính, suy thận khởi phát muộn dẫn đến tử vong, đồng thời gia tăng nguy cơ nhiễm ký sinh trùng tấn công mô gan.
Bôi mật gấu lên da để làm tan bầm tím là thói quen dân gian nguy hiểm. Chưa có bằng chứng khoa học chứng minh hiệu quả này, trong khi nghiên cứu cho thấy dịch mật từ gấu nuôi thường nhiễm các vi khuẩn như Enterococcus, Streptococcus và E. coli, dễ dẫn đến viêm mô tế bào, áp xe dưới da.
Ủ mềm quả mắc coọc dại trước khi ăn là cách làm hoàn toàn đúng dưới góc độ ẩm thực và dinh dưỡng thực tế. Quá trình chín nẫu tự nhiên giúp trái bớt chát, gia tăng vị ngọt và dễ tiêu hóa hơn, dù hàm lượng chất chống oxy hóa và một số khoáng chất có xu hướng sụt giảm.
Tự ý phối hợp cây mặt quỷ với thuốc hạ huyết áp hoặc thuốc lợi tiểu tiềm ẩn nguy cơ rối loạn kali máu và mất nước nghiêm trọng. Nghiên cứu khoa học nhấn mạnh việc thay đổi thể tích dịch và điện giải đòi hỏi sự kiểm soát y khoa chặt chẽ để tránh biến chứng tim mạch nguy hiểm.
Lời đồn uống nước cây mặt quỷ giúp tiêu khối u là sai sự thật về mặt y khoa. Các nghiên cứu hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm độc tế bào trong ống nghiệm hoặc trên chuột, chưa có bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh nước sắc thảo dược này làm tiêu u ở người.
Lá mắm được dân gian dùng để đắp vết thương ngoài da, song khoa học hiện mới chỉ ghi nhận dịch chiết của cây có khả năng ức chế vi khuẩn trong phòng thí nghiệm. Việc tự ý đắp lá tươi không mang lại hiệu quả kháng khuẩn cao như mong đợi mà còn tiềm ẩn nguy cơ viêm da tiếp xúc và nhiễm trùng.
Quan niệm cho rằng mật đà tăng (chì oxit) bôi ngoài da hoàn toàn an toàn và không ngấm vào cơ thể là một sai lầm nguy hiểm. Y văn đã ghi nhận ca nhiễm độc chì mạn tính gây đau bụng do thuốc hấp thu qua da, đặc biệt nguy cơ hấp thu chất độc qua da tăng vọt khi hàng rào biểu bì bị tổn thương.
Lá mật gấu Nam và Hoàng liên ô rô là hai loài thực vật hoàn toàn khác nhau. Dù cùng có vị đắng, lá mật gấu Nam thuộc họ Cúc và hoàn toàn không chứa hoạt chất berberine như Hoàng liên ô rô. Việc nhầm lẫn giữa hai loại cây có thể khiến người dùng sử dụng sai công năng điều trị và gặp rủi ro sức khỏe.
Nhiều người tin rằng uống mật động vật giúp sáng mắt và tăng sinh lực phái mạnh. Tuy nhiên, y học hiện đại không ghi nhận bằng chứng nào chứng minh mật động vật giúp tráng dương, trong khi việc tùy tiện uống mật tươi còn tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc tế bào gan và suy thận cấp nghiêm trọng.
Chu sa (thủy ngân sulfide - HgS) và mật đà tăng (chì oxit - PbO) là hai khoáng dược độc tính cao trong y học cổ truyền. Dù chu sa dạng trơ ít độc tế bào hơn muối thủy ngân hòa tan, cả hai khoáng dược này đều có khả năng tích lũy gây tổn thương nghiêm trọng cho thận và gan khi dùng sai cách.
Mắc mật là gia vị quen thuộc tạo hương thơm kích thích vị giác và dịch vị nhờ giàu tinh dầu tự nhiên. Dù các hợp chất trong cây cho thấy hoạt tính kháng khuẩn và chống oxy hóa, quan niệm cho rằng mắc mật chữa dứt điểm chứng đầy bụng khó tiêu là hiểu lầm khoa học; loại cây này chỉ mang giá trị hỗ trợ tiêu hóa trong bữa ăn thường ngày.
Nhiều người chuộng ngâm rượu quả mận rừng tươi để bồi bổ can thận, nhưng thói quen này tiềm ẩn rủi ro kích ứng dạ dày và ngộ độc hợp chất hữu cơ chưa định danh. Hiện chưa có bằng chứng khoa học chứng minh công dụng bổ thận của rượu mận rừng trên người.
Nhiều người có thói quen dùng cây mật nhân để bồi bổ sức khỏe nhưng ít ai ngờ rằng loại thảo dược này có thể gây nguy cơ tương tác bất lợi khi dùng chung với thuốc hạ huyết áp và thuốc điều trị tiểu đường. Việc kết hợp thiếu kiểm soát dễ làm gia tăng rủi ro tụt đường huyết quá mức và mất ổn định huyết áp.
Các chế phẩm mật động vật chứa nhiều muối mật, có thể gây tương tác cạnh tranh trên hệ thống vận chuyển OATP1B1 với thuốc statin và triệt tiêu tác dụng của nhóm nhựa gắn axit mật. Người bệnh rối loạn lipid máu không nên tự ý dùng chung mật động vật với thuốc kê đơn.
