Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 135 trên 192
Tiếp xúc với ánh sáng màn hình và ánh sáng mạnh vào ban đêm làm rối loạn nhịp sinh học, rút ngắn giấc ngủ, từ đó làm gia tăng hormone kích thích cảm giác đói ghrelin, giảm hormone no leptin và tăng hormone căng thẳng cortisol, thúc đẩy cảm giác thèm ăn các món ngọt và dầu mỡ.
Sau một đêm thiếu ngủ, bạn thường cảm thấy đói cồn cào và thèm đồ ngọt do nồng độ hormone báo no leptin bị sụt giảm tới 18%, trong khi hormone kích thích thèm ăn ghrelin lại tăng vọt 28%. Sự xáo trộn này gửi tín hiệu đói giả tạo lên não bộ, thúc đẩy hành vi ăn quá mức.
L-Carnitine đường uống không giúp người khỏe mạnh đốt mỡ nhanh hơn khi tập cardio. Cơ thể vốn có đủ carnitine nội sinh cho chuyển hóa; việc uống bổ sung khó làm tăng carnitine trong cơ và không làm tiêu hao mỡ thừa dự trữ nếu không có sự thâm hụt calo.
Nước ion kiềm không thể "thần thánh hóa" khả năng thải độc hay ngừa ung thư do tính kiềm bị acid dạ dày trung hòa ngay lập tức. Bằng chứng y khoa hiện tại cho thấy loại nước này không mang lại lợi ích sức khỏe vượt trội so với nước khoáng hay nước uống thông thường đạt chuẩn.
Nghiên cứu khoa học xác nhận việc đứng dậy đi bộ nhẹ nhàng chỉ 2 phút sau mỗi 20–30 phút ngồi giúp giảm đáng kể nồng độ insulin và glucose sau bữa ăn. Đây là biện pháp sinh hoạt đơn giản, hiệu quả giúp bảo vệ hệ chuyển hóa cho người làm việc văn phòng.
Nghiên cứu can thiệp cho thấy cấm bán hoặc cắt giảm đồ uống ngọt tại nơi làm việc giúp nhân viên giảm gần một nửa lượng tiêu thụ mỗi ngày. Thay đổi này liên quan trực tiếp đến việc cải thiện kháng insulin, kiểm soát mỡ bụng và hạ nồng độ chất béo trung tính (triglyceride) trong máu.
Nghiên cứu khoa học cho thấy động tác nhón gót tại chỗ khi ngồi (Soleus pushup) giúp kích hoạt cơ dép tiêu thụ đường và lipid trực tiếp từ máu, làm giảm tới 52% lượng đường huyết sau ăn và giảm 60% nhu cầu tiết insulin mà không gây mỏi cơ.
Nghiên cứu lâm sàng cho thấy mận khô giàu polyphenol giúp ức chế quá trình tiêu xương và duy trì mật độ khoáng xương. Bổ sung khoảng 5-6 quả mận khô mỗi ngày là giải pháp dinh dưỡng đơn giản, hỗ trợ bảo vệ khung xương hiệu quả cho phụ nữ sau mãn kinh và nam giới lớn tuổi.
Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn Địa Trung Hải giàu thực phẩm chống viêm giúp giảm nhẹ điểm số lo âu và trầm cảm ở nhiều nhóm đối tượng. Đây là giải pháp tự nhiên hỗ trợ cải thiện sức khỏe tinh thần, nâng cao chất lượng cuộc sống nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa chuyên sâu.
Ngồi bất động nhiều giờ sau bữa ăn khiến đường huyết và insulin tăng cao, làm tăng nguy cơ tim mạch và tiểu đường. Thay vào đó, việc ngắt quãng thời gian ngồi bằng các đợt đi bộ ngắn hoặc đứng vận động nhẹ giúp hạ đáng kể mức glucose sau ăn, đặc biệt ở người thừa cân và kháng insulin.
Trong khi cardio đốt nhiều calo hơn trong lúc vận động, nâng tạ lại nhỉnh hơn ở hiệu ứng "đốt mỡ âm ỉ" (EPOC) kéo dài suốt nhiều giờ sau đó. Tuy nhiên, lượng calo bổ sung sau tập không quá lớn như đồn thổi, và việc kết hợp cả hai hình thức mới là giải pháp tối ưu.
Căng thẳng kéo dài làm đảo lộn cân bằng vi khuẩn đường ruột, làm rò rỉ niêm mạc ruột và kích hoạt phản ứng viêm thần kinh. Chính sự xáo trộn của hệ vi sinh này sẽ tác động ngược lên não bộ, làm trầm trọng thêm cảm giác lo âu và trầm cảm.
Căng thẳng kéo dài kích hoạt quá mức trục thần kinh nội tiết HPA, khiến hormone cortisol tiết ra liên tục. Lượng cortisol dư thừa kích hoạt các enzyme dự trữ chất béo, tái phân phối mỡ thừa về sâu trong ổ bụng, gây béo nội tạng dù cơ thể không nạp thừa calo lớn.
Nhiều nghiên cứu chỉ ra rằng uống sắt cách ngày kích hoạt ít hormone hepcidin hơn so với uống liên tục mỗi ngày, giúp ruột hấp thu vi chất tốt hơn và giảm đáng kể tác dụng phụ táo bón hay buồn nôn mà vẫn duy trì hiệu quả tạo máu.
Men vi sinh (probiotic) không thể chữa khỏi hoàn toàn táo bón, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy một số chủng lợi khuẩn có thể giúp rút ngắn thời gian lưu phân và cải thiện tần suất đi tiêu ở mức độ vừa phải. Hiệu quả này phụ thuộc lớn vào từng chủng vi khuẩn, dạng phối hợp và cơ địa của mỗi người.
Chế độ ăn Keto không làm giảm sức mạnh nâng tạ tối đa ở mức 1-RM, nhưng tình trạng cạn kiệt glycogen sẽ cản trở hiệu suất trong các hiệp tập lặp lại cường độ cao. Việc cắt giảm tinh bột dài hạn còn hạn chế tiến độ gia tăng sức mạnh bài tập và đòi hỏi theo dõi kỹ lượng lipid máu.
Nhiều người tin rằng tập thể dục khi bụng đói giúp đốt mỡ thừa nhanh hơn. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy tập lúc đói chỉ làm tăng oxy hóa chất béo tức thì trong buổi tập, còn tổng lượng mỡ giảm trong ngày và dài hạn không khác biệt so với khi đã ăn.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng ngẫu nhiên cho thấy chiết xuất ashwagandha với liều từ 120 mg đến 600 mg mỗi ngày giúp hạ hormone cortisol và cải thiện rõ rệt chất lượng giấc ngủ. Thảo dược này hỗ trợ rút ngắn thời gian vào giấc và giảm trằn trọc ở người mất ngủ, căng thẳng kéo dài.
Collagen thủy phân chuyên biệt giúp cải thiện mật độ khoáng xương tại cột sống và cổ xương đùi, kích thích tạo xương khi dùng dài hạn. Tuy nhiên, sản phẩm này hoạt động như một liệu pháp hỗ trợ chuyển hóa, cần phối hợp cùng canxi và vitamin D chứ không thể thay thế thuốc điều trị loãng xương.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa có tác động phức tạp lên pha ngủ sâu NREM. Dù kích thích ngắn hạn có thể thúc đẩy sóng chậm nhờ hormone đường ruột, việc nạp quá nhiều calo và chất béo kéo dài làm giảm mật độ sóng delta, tăng thức giấc giữa đêm và gây xáo trộn giấc ngủ.
