Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
3.837 bài, trang 58 trên 192
Nghể bông chứa nhiều hoạt chất flavonoid có tác dụng chống oxy hóa và giảm viêm khớp rõ rệt trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới dừng lại ở mức thử nghiệm trên tế bào và chuột, chưa có nghiên cứu lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị dứt điểm.
Nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận chiết xuất *Cayratia japonica* chứa các flavonoid hỗ trợ quá trình lành da trên mô hình động vật, nhưng hoàn toàn chưa có bằng chứng khoa học chứng minh khả năng diệt tụ cầu vàng để thay thế thuốc kháng sinh.
Các triterpenoid chiết xuất từ ngũ vị cuống dài ghi nhận hoạt tính ức chế tế bào ung thư và bảo vệ tế bào gan trong ống nghiệm. Dù vậy, bằng chứng này mới dừng ở mức phòng thí nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người khẳng định hiệu quả.
Nhiều chị em truyền tai nhau dùng ngũ linh chi để giảm đau bụng kinh, nhưng y học hiện đại nhìn nhận vấn đề này ra sao? Các nghiên cứu khoa học hiện nay cho thấy hoạt tính giãn cơ trơn và kháng viêm của dược liệu này chủ yếu mới dừng lại ở các thử nghiệm tiền lâm sàng trên động vật.
Ngũ gia bì gai chứa nhiều triterpenoid có tác dụng kháng viêm và giảm đau trên mô hình động vật và tế bào thí nghiệm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có thử nghiệm lâm sàng quy mô lớn trên người để khẳng định hiệu quả điều trị đau khớp. Người bệnh không nên tự ý dùng thay thế thuốc kê đơn của bác sĩ.
Cây ô liêm xà (ngũ trảo) chứa nhiều flavonoid kháng viêm tiềm năng trong nghiên cứu thực nghiệm trên tế bào và động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp chứng minh hiệu quả giảm đau khớp trên người hiện vẫn còn thiếu, người bệnh chỉ nên xem đây là phương pháp hỗ trợ và cần hỏi ý kiến bác sĩ.
Nước râu ngô từ lâu được ưa chuộng nhờ tác dụng thanh nhiệt và lợi tiểu tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này làm tăng đào thải natri, clo và đặc biệt là kali qua nước tiểu, tiềm ẩn rủi ro hạ kali máu và mất cân bằng điện giải nếu dùng đậm đặc dài ngày.
Các hoạt chất nhóm rocaglamide chiết xuất từ cây ngâu rừng cho thấy hiệu quả ức chế mạnh tế bào ung thư trong ống nghiệm. Dù vậy, dữ liệu hiện tại hoàn toàn dừng lại ở cấp độ phòng thí nghiệm và động vật, chưa từng có thử nghiệm lâm sàng trên người và tiềm ẩn độc tính nguy hiểm.
Quả ngút nhớt từ lâu được dân gian dùng để giảm ho, rát họng nhờ lớp chất nhầy tự nhiên giúp làm dịu niêm mạc. Tuy nhiên, các bằng chứng y học hiện đại về tác dụng điều trị ho trên cơ thể người hiện vẫn còn rất hạn chế, người bệnh không nên tự ý thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Evodiamine là alkaloid nổi bật từ quả ngô thù du với tiềm năng kháng viêm, giảm đau và chống khối u trên các mô hình thí nghiệm. Dù vậy, phần lớn dữ liệu mới dừng lại ở mức tế bào và động vật, đòi hỏi người dùng cẩn trọng trước nguy cơ gây độc cho gan, thận.
Chiết xuất lá ngô đồng thể hiện đặc tính kháng viêm, kháng khuẩn và chống oxy hóa trong các thử nghiệm ống nghiệm. Tuy nhiên, chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa mụn nhọt hay vết loét ngoài da, người bệnh không nên tự ý đắp lá tươi lên tổn thương.
Nghiên cứu lâm sàng bước đầu cho thấy uống trà lá nguyệt quế có thể giúp tăng nhẹ cholesterol "tốt" HDL ở người khỏe mạnh, nhưng tác dụng giảm cholesterol "xấu" LDL chưa thực sự rõ ràng. Đa số bằng chứng hạ mỡ máu mạnh mẽ hiện nay chỉ mới được ghi nhận trong các thử nghiệm trên động vật.
Các nghiên cứu bước đầu trong phòng thí nghiệm và trên chuột cho thấy chiết xuất lá ngũ gia bì cảnh (*Schefflera arboricola*) có khả năng chống oxy hóa và ức chế các dấu ấn viêm. Tuy nhiên, hiện vẫn chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng nào trên người, vì vậy người dân tuyệt đối không tự ý dùng làm thuốc chữa bệnh.
Chiết xuất cây ngà voi (Sansevieria) ghi nhận tác dụng kháng viêm trên mô hình thực nghiệm ở động vật, ức chế phù nề tương đương thuốc giảm đau tiêu chuẩn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện tại hoàn toàn dừng ở mức tiền lâm sàng, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị thực tế.
Ngũ gia bì cảnh có khả năng hấp thụ và hỗ trợ chuyển hóa một số khí độc như ethyl acetate, toluene và benzen nhờ sự kết hợp giữa tán lá và vi sinh vật vùng rễ. Tuy nhiên, một vài chậu cây đặt thụ động trong phòng kín không thể lọc sạch toàn bộ không khí hay thay thế máy lọc chuyên dụng.
Nhiều người truyền tai nhau uống trà hoa ngâu giúp lọc máu, giảm mỡ máu. Dữ liệu thực vật học ghi nhận ngâu là cây thuốc truyền thống trị bệnh tim mạch, nhưng chưa có nghiên cứu thử nghiệm lâm sàng hay tiền lâm sàng nào về khả năng hạ lipid máu của hoa ngâu.
Ngô thù du chứa evodiamine, hoạt chất thể hiện khả năng giảm viêm, kháng khuẩn H. pylori và bảo vệ niêm mạc dạ dày trên mô hình thực nghiệm động vật và tế bào. Tuy nhiên, giới khoa học hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, đồng thời cảnh báo nguy cơ độc tính với gan, thận nên người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thay thế phác đồ y khoa.
Nguyên hoa được dân gian lưu truyền là vị thuốc trừ đờm, trị ho dai dẳng. Dù vậy, y học hiện đại khẳng định chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả chữa viêm phế quản của nụ hoa này trên người. Bài viết làm rõ các nghiên cứu thực nghiệm và cảnh báo độc tính tiềm ẩn.
Nhiều người tin rằng nghệ Java (*Curcuma zanthorrhiza*) có khả năng giải độc và hạ men gan nhanh chóng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay mới chỉ ghi nhận tác dụng bảo vệ gan ở mức tiền lâm sàng trên động vật và ống nghiệm, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng xác nhận hiệu quả "thần kỳ" này trên người.
Chiết xuất vỏ và rễ ngái (*Ficus hispida*) được khoa học ghi nhận có tác dụng kháng viêm và giảm đau rõ rệt trên mô hình động vật. Khả năng này chủ yếu đến từ các hợp chất tự nhiên như flavonoid và alkaloid, giúp điều hòa phản ứng viêm của cơ thể nhưng cần thận trọng khi sử dụng.
