Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.656 bài, trang 211 trên 233
Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng nguy cơ tạo sỏi thận. Trạng thái stress mạn tính kích hoạt trục nội tiết giải phóng nhiều cortisol, làm tăng bài tiết canxi qua nước tiểu, thay đổi chuyển hóa axit uric và thúc đẩy các rối loạn chuyển hóa thuận lợi cho sỏi canxi oxalat kết tinh, tái phát.
Người mắc đái tháo đường tuýp 2 có nguy cơ cao bị sỏi thận axit uric dù lượng axit uric đào thải không tăng. Nguyên nhân chính do tình trạng kháng insulin làm rối loạn bài tiết chất đệm amoni tại ống thận, khiến nước tiểu bị axit hóa mạnh và thúc đẩy các tinh thể axit uric kết tủa thành sỏi.
Trong 3 tháng đầu sau tán sỏi, người bệnh cần uống tăng cường nước để làm loãng nước tiểu và đào thải các mảnh vụn còn sót. Đồng thời, việc giảm ăn nhiều thịt, cân đối sản phẩm từ sữa và điều chỉnh thực đơn theo xét nghiệm chuyển hóa giúp ngăn sỏi kết tinh trở lại.
Căng thẳng thần kinh không chỉ dừng lại ở cảm giác mệt mỏi trong tâm trí mà còn kích hoạt trục não - ruột, làm rối loạn hormone cortisol và tăng tiết axit dịch vị. Quá trình này trực tiếp bào mòn lớp màng nhầy bảo vệ, gây ra những cơn đau rát và viêm loét dạ dày dữ dội.
Cải ngọt và các loại rau họ Cải chứa nhiều chất xơ, hợp chất glucosinolate cùng các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào, qua đó hỗ trợ giảm nguy cơ ung thư dạ dày và đạiàng. Tuy nhiên, hiệu quả phòng bệnh còn phụ thuộc vào yếu tố di truyền và cần kết hợp với vận động thể chất, lối sống lành mạnh.
Cẩm địa là thảo dược họ Gừng chứa các hợp chất chống oxy hóa có lợi, nhưng hiện chưa có dữ liệu nghiên cứu về độc tính bán trường diễn và ngưỡng liều an toàn khi uống dài ngày. Để tránh quá tải cho gan và thận, người dùng không nên tự ý sắc uống liên tục thay nước lọc và cần hỏi ý kiến bác sĩ nếu có bệnh nền.
Cỏ bấc đèn mọc hoang ven ruộng, bờ mương thường được nhiều người hái về nấu nước uống vì nghĩ là thảo dược tự nhiên lành tính. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ ra loài cây này có khả năng hút và tích tụ mạnh chì, đồng, mangan cùng nhiều hóa chất độc hại từ đất nước vào thẳng thân và rễ.
Khói thuốc lá và nicotine làm suy giảm nghiêm trọng lưu lượng máu vi mạch nuôi dưỡng niêm mạc dạ dày, đồng thời ức chế quá trình tạo mạch mới và sản sinh tế bào biểu mô. Tình trạng thiếu máu cục bộ tại rìa ổ loét khiến tổn thương không nhận đủ dưỡng chất, làm chậm lành sẹo và tăng nguy cơ tái phát.
Người mắc hội chứng ruột kích thích dễ bị đầy bụng sau khi ăn cải ô rô do lượng carbohydrate chuỗi ngắn kém hấp thu (fructan/inulin) bị vi khuẩn đại tràng lên men nhanh, sinh nhiều khí và kéo nước làm căng ruột nhạy cảm.
Tự ý uống nước cỏ mực liều cao để chữa suy thận mạn là ngộ nhận nguy hiểm. Các nghiên cứu về cỏ mực mới dừng lại ở động vật, trong khi việc dùng thảo mộc đậm đặc chưa kiểm soát hoạt chất có thể gây độc thận, quá tải bài tiết và rối loạn điện giải đe dọa tính mạng.
Nghiên cứu cho thấy cỏ mực hỗ trợ kiểm soát đường huyết nhờ ức chế enzyme tiêu hóa đường alpha-glucosidase, điều hòa các enzyme chuyển hóa tại gan và cải thiện chỉ số HbA1c trên thực nghiệm. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ mang tính hỗ trợ, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Thừa cân và béo phì không chỉ ảnh hưởng đến tim mạch mà còn làm tăng đáng kể nguy cơ sỏi thận. Tình trạng kháng insulin đi kèm béo phì làm thay đổi quá trình chuyển hóa axit - bazơ tại thận, làm giảm tiết amoniac và khiến nước tiểu bị axit hóa, tạo môi trường thuận lợi cho sỏi hình thành.
Cẩm địa chứa các hợp chất tự nhiên có khả năng ức chế men alpha-glucosidase, giúp làm chậm quá trình phân giải tinh bột và hỗ trợ kiểm soát mức đường huyết sau ăn ở người đái tháo đường. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ mang tính hỗ trợ và không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nước cỏ bấc đèn chứa các hoạt chất tự nhiên có khả năng tác động lên thụ thể GABA_A, giúp xoa dịu hệ thần kinh và giảm lo âu trên mô hình thực nghiệm. Uống nước cỏ bấc đèn ấm vào buổi tối hỗ trợ thư giãn tinh thần và giúp dễ ngủ hơn, nhưng không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều người chủ quan khi thấy chỉ số axit uric máu tăng cao nhưng khớp không sưng đau. Thực tế, tình trạng này kéo dài có thể âm thầm gây sỏi thận, làm co mạch máu thận, kích hoạt phản ứng viêm và thúc đẩy bệnh thận mạn tính tiến triển mà không hề báo trước.
Người bị viêm thận cấp tuyệt đối không nên dùng các bài thuốc từ cần núi. Hoạt chất lợi tiểu trong loại thảo dược này có thể gây kích ứng mạnh mẽ nhu mô thận đang sưng viêm, làm tăng nguy cơ tổn thương ống thận kẽ và khiến chức năng thận suy giảm trầm trọng hơn.
Người có cơ địa dị ứng phấn hoa cúc có nguy cơ phản ứng chéo khi ăn cải ô rô do cả hai loài đều thuộc họ Cúc (Asteraceae) và chứa các hợp chất sesquiterpene lactones nhạy cảm. Tuy nhiên, dị ứng cải ô rô trên thực tế rất hiếm gặp, chỉ cần chú ý thận trọng nếu bạn có tiền sử dị ứng nặng.
Nhiệt độ môi trường tăng cao vào mùa nắng nóng khiến cơ thể mất nhiều nước qua mồ hôi, làm nước tiểu bị cô đặc cực độ. Nồng độ khoáng chất vượt ngưỡng bão hòa sẽ nhanh chóng kết tinh thành sỏi thận và kích hoạt các cơn đau quặn thận cấp tính phải nhập viện.
Cần núi có thể hỗ trợ điều hòa huyết áp ở người lớn tuổi nhờ tác động kép giúp làm giãn cơ trơn mạch máu ngoại vi và thúc đẩy đào thải muối natri qua đường tiết niệu. Tuy nhiên, thảo mộc này chỉ đóng vai trò dinh dưỡng hỗ trợ, người bệnh tuyệt đối không tự ý ngưng thuốc điều trị.
Cần tây chứa hợp chất apigenin có khả năng đi qua hàng rào máu não và gắn vào thụ thể GABA, giúp làm dịu thần kinh và giảm lo âu tự nhiên. Tuy nhiên, thực phẩm này chỉ hỗ trợ thư giãn nhẹ trên thực nghiệm và không thể thay thế thuốc điều trị mất ngủ mạn tính ở người.
