Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.667 bài, trang 71 trên 234
Cỏ chửa mọc hoang dại tại các mương rãnh, bờ ruộng có nguy cơ tích tụ nồng độ cao chì, asen và kim loại nặng từ nguồn nước ô nhiễm. Việc tự ý thu hái sử dụng tiềm ẩn rủi ro ngộ độc mạn tính, ảnh hưởng xấu đến gan, thận và thần kinh.
Nước cỏ bấc đèn từ lâu được dân gian tin dùng để giảm chứng tiểu buốt rát, khó tiểu. Tuy nhiên, các nghiên cứu dược lý hiện đại cho thấy loại thảo dược này tác động phức tạp lên các kênh vận chuyển thuốc tại thận thay vì đơn thuần giúp tăng lượng nước tiểu, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Các nghiên cứu trên chuột cho thấy chiết xuất cẩm xà lặc có khả năng hỗ trợ giảm đường huyết thông qua ức chế hấp thu glucose và cải thiện chuyển hóa. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người còn hạn chế, người bệnh tuyệt đối không tự ý dùng thảo dược để thay thế thuốc điều trị đái tháo đường chỉ định.
Chất 3-MCPD hình thành khi tinh luyện dầu cọ ở nhiệt độ cao, tiềm ẩn nguy cơ gây độc thận và tinh hoàn theo cảnh báo khoa học. Tuy nhiên, mức độ nguy hại phụ thuộc vào quy trình xử lý tiền chất của nhà sản xuất và ngưỡng phơi nhiễm hàng ngày của cơ thể.
Chiết xuất cẩm địa cho thấy khả năng bảo vệ niêm mạc, giảm diện tích tổn thương và kích thích tiết chất nhầy dạ dày trên các mô hình động vật thí nghiệm. Tuy nhiên, toàn bộ dữ liệu hiện nay dừng lại ở mức tiền lâm sàng, chưa có thử nghiệm đối chứng trên người để khẳng định hiệu quả điều trị loét dạ dày.
Nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất quả và lá cậy chứa dồi dào chất chống oxy hóa, hỗ trợ trung hòa gốc tự do và bảo vệ hồng cầu, thận, tim trên mô hình động vật. Tác dụng giảm men gan và ngừa thoái hóa mỡ mới chỉ được ghi nhận từ lá cậy trên chuột béo phì, người dùng không nên lạm dụng quả cậy để thay thế thuốc chữa bệnh gan.
Nhiều người tin rằng cẩu tích là "thần dược" bổ thận tráng dương giúp tăng cường sinh lý phái mạnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học thực tế chỉ ghi nhận dược liệu này có tác dụng chống viêm, bảo vệ sụn khớp và ngăn ngừa loãng xương, hoàn toàn không có bằng chứng cải thiện khả năng tình dục.
Uống nước ép cần tây không gây sạm da toàn thân qua đường máu, nhưng tiếp xúc trực tiếp dịch cần tây lên da rồi phơi nắng có thể gây viêm da thực vật ánh sáng, nổi bọng nước và tăng sắc tố thâm kéo dài.
Người mắc bệnh tuyến giáp hoàn toàn có thể ăn rau cải dầu nếu được nấu chín kỹ. Nhiệt độ cao trong quá trình nấu nướng sẽ bất hoạt các hợp chất glucosinolate và enzyme phân giải, loại bỏ nguy cơ ức chế hấp thu iod và bảo vệ chức năng hoạt động bình thường của tuyến giáp.
Bụi gỗ Cẩm Lai (*Dalbergia*) chứa các hợp chất tự nhiên có khả năng gây dị ứng tiếp xúc và viêm da phát tán trong không khí. Nhận diện sớm 4 dấu hiệu gồm viêm da tại chỗ, viêm da dạng bụi bay, mày đay tiếp xúc và phản ứng nhạy cảm ánh sáng giúp phòng tránh nguy cơ chàm mạn tính.
Nghiên cứu độc tính thực nghiệm chỉ ra rằng dù dịch chiết cần thăng có hoạt tính chống oxy hóa và hỗ trợ hạ axit uric máu, liều cao 400 mg/kg thể trọng gây tăng mạnh chỉ số BUN, phát tín hiệu tổn thương thận rõ rệt. Người dân tuyệt đối không nên tùy tiện sắc uống đậm đặc hay lạm dụng thảo dược này.
Cẩm quỳ chứa nhiều polyphenol và polysacarit tạo màng nhầy tự nhiên, mang lại tiềm năng bảo vệ mô trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Tuy nhiên, hiện chưa có đủ nghiên cứu quy mô lớn trên người khẳng định thảo mộc này chữa khỏi trào ngược dạ dày, người bệnh chỉ nên dùng hỗ trợ kết hợp lối sống khoa học.
Thịt cầy hương và động vật hoang dã tiềm ẩn nhiều nguy cơ lây truyền các mầm bệnh nguy hiểm như virus zoonotic, vi khuẩn đường ruột và ký sinh trùng do không qua kiểm duyệt y tế, đe dọa trực tiếp sức khỏe người xử lý và tiêu dùng.
Cây cơi là cây bóng mát phổ biến thuộc họ Óc chó, nhưng hiện chưa có nghiên cứu chứng minh độ an toàn khi uống dịch chiết của cây. Việc tự ý dùng thảo mộc liều cao tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc, tổn thương gan thận và suy đa tạng nguy hiểm.
Tự ý hái cành, lá cây cần thăng làm cảnh sắc nước uống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cấp tính, suy giảm chức năng gan, thận do tồn dư lượng lớn thuốc bảo vệ thực vật độc hại và thiếu hụt dữ liệu an toàn y khoa.
Uống cảo bản quá liều có thể gây kích ứng cấp tính do lượng tinh dầu thơm đậm đặc. Người dùng dễ gặp các dấu hiệu ngộ độc nhẹ như buồn nôn, cồn cào ruột gan và chóng mặt, choáng váng; việc tuân thủ liều lượng an toàn từ 3-10g mỗi ngày là rất cần thiết.
Người bệnh tuyến giáp không cần kiêng hoàn toàn cải canh. Các hợp chất goitrogen trong rau bị bất hoạt phần lớn khi nấu chín. Khi cơ thể được bổ sung đủ iod, việc ăn cải canh đã nấu chín với lượng thông thường không làm suy giảm chức năng tuyến giáp.
Xông mũi họng bằng hơi nước thảo dược giúp thông thoáng đường thở nhưng tiềm ẩn rủi ro bỏng sâu niêm mạc và suy hô hấp nếu nhiệt độ quá cao. Giữ nhiệt độ hơi nước quanh mức 42 độ C, dùng thảo dược vừa độ và tránh trùm kín là nguyên tắc cốt lõi để bảo vệ hệ hô hấp an toàn.
Người có nguy cơ sỏi thận không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối cải sen. Việc luộc ngập nước rồi bỏ nước luộc có thể loại bỏ 30-87% lượng oxalate hòa tan dễ hấp thu, kết hợp ăn đủ canxi giúp khóa oxalate tại ruột, giảm đáng kể nguy cơ lắng đọng tinh thể ở thận.
Hạt cườm rụng (ý dĩ) giàu đạm và dầu thực vật nhưng chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả hạ axit uric hay thay thế thuốc điều trị gút. Người bệnh tuyệt đối không bỏ thuốc chỉ định để chuyển sang dùng thảo dược nhằm tránh biến chứng khớp và tim mạch nguy hiểm.
