Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
315 bài, trang 11 trên 16
Nhiều người tin rằng trà gừng giúp tăng huyết áp nhờ tính cay nóng, nhưng khoa học chứng minh gừng thực chất có tác dụng hạ huyết áp qua cơ chế giãn mạch và chẹn kênh canxi. Vì vậy, người bị huyết áp thấp không nên uống trà gừng đậm đặc mỗi sáng để tránh nguy cơ tụt huyết áp, chóng mặt hay ngất xỉu.
Tiểu đậu khấu xanh và thảo quả đen cùng thuộc họ Gừng nhưng khác nhau về chi thực vật và thành phần sinh học. Trong khi tiểu đậu khấu giàu monoterpene và omega-3, thảo quả đen lại chứa lượng lớn đường, axit amin và phenolic acid, mang đến những lợi ích riêng biệt cho tiêu hóa và khả năng kháng khuẩn tự nhiên.
Uống nước sả gừng đậm đặc hàng ngày có thể làm tụt huyết áp, đặc biệt ở người có huyết áp thấp. Các nghiên cứu chỉ ra rằng hoạt chất trong sả và gừng có tác dụng làm giãn cơ trơn mạch máu và kích thích bài tiết nước tiểu nhẹ, dẫn tới giảm áp lực tuần hoàn.
Người bị trào ngược dạ dày có thể uống trà gừng nhưng cần hết sức thận trọng, bởi gừng có tác động hai chiều lên hệ tiêu hóa. Nếu uống lượng nhỏ sau bữa ăn, gừng giúp ấm bụng và trợ tiêu hóa, nhưng nếu uống quá đặc hoặc uống khi đói, tính cay nóng có thể gây kích ứng niêm mạc và kích hoạt cơn trào ngược.
Trà tiêu thất phối hợp gừng tươi là thức uống tự nhiên giúp giữ ấm bụng và hỗ trợ cải thiện chứng lạnh tay chân hiệu quả. Để bảo toàn lượng tinh dầu quý giá cùng các chất chống oxy hóa, bạn nên dập nhẹ hạt và hãm bằng nước nóng 85-90 độ C trong ấm đậy kín, uống sau bữa ăn sáng hoặc trưa.
Nhiều người có thói quen ngậm kẹo gừng mỗi khi hoa mắt, váng đầu vì nghĩ mình bị tụt huyết áp. Thực chất, kẹo gừng chỉ phát huy tác dụng nạp năng lượng nhanh nếu bạn bị hạ đường huyết nhẹ, trong khi tụt huyết áp đòi hỏi cách xử trí hoàn toàn khác biệt để tránh các rủi ro nguy hiểm.
Thảo quả và bạch đậu khấu là hai loại gia vị cùng họ Gừng nhưng khác biệt hoàn toàn về loài, hương vị lẫn dược tính. Trong khi thảo quả vượt trội ở khả năng kích thích nhu động ruột và giảm trướng bụng, bạch đậu khấu lại mang ưu thế làm dịu co thắt và bảo vệ niêm mạc dạ dày.
Thanh tùng châu Âu là cây cảnh phổ biến nhưng chứa độc tố cực mạnh ở lá, vỏ và hạt, có thể gây ngừng tim và tử vong chỉ sau vài giờ nuốt phải. Do chưa có thuốc giải độc đặc hiệu, việc nhận biết sớm dấu hiệu đau bụng, nôn mửa, nhịp tim chậm để cấp cứu kịp thời là yếu tố quyết định mạng sống.
Dùng lôi công đằng kéo dài để trị bệnh tự miễn, viêm da hay u xơ tử cung có thể khiến phụ nữ trẻ bị rối loạn kinh nguyệt, vô kinh và suy buồng trứng sớm. Dù nội tiết tố có thể hồi phục sau khi ngừng thuốc, tổn thương ở tế bào trứng vẫn có nguy cơ kéo dài vĩnh viễn.
Lôi công đằng chứa hoạt chất triptolide có độc tính sinh sản rất cao đối với nam giới. Các nghiên cứu khoa học xác nhận dược liệu này làm tinh trùng dị dạng, ngừng vận động, phá hủy cấu trúc màng tế bào và ức chế sản sinh testosterone, từ đó dẫn đến nguy cơ suy giảm sinh lý và vô sinh nghiêm trọng.
Uống nước sắc lá thanh tùng châu Âu có thể gây ngừng tim đột ngột do chứa hỗn hợp alkaloid taxine cực độc. Hoạt chất này ức chế trực tiếp các kênh natri và canxi của cơ tim, làm tê liệt hệ thống dẫn truyền, gây rối loạn nhịp thất trơ, hạ huyết áp sâu và dẫn đến tử vong nhanh chóng.
Thói quen ướp thịt với tỏi, gừng, sả, nghệ hoặc rượu vang, bia trước khi rán và nướng không chỉ giúp món ăn đậm đà mà còn có cơ sở khoa học vững chắc. Các chất chống oxy hóa trong gia vị giúp ức chế phản ứng tạo độc chất ở nhiệt độ cao, làm giảm tới hơn 90% lượng hợp chất gây ung thư.
Riềng nếp và gừng tươi đều là những gia vị kháng khuẩn, chống viêm quen thuộc trong gian bếp Việt. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy gừng tươi vượt trội về khả năng chống oxy hóa và điều hòa miễn dịch, trong khi riềng nếp lại có phổ kháng khuẩn rộng và hỗ trợ nhu động tiêu hóa mạnh mẽ.
Ngộ độc sam hạt đỏ là tình trạng cấp cứu tối khẩn cấp do độc chất taxine gây rối loạn dẫn truyền cơ tim và ngừng tim nhanh chóng. Trong 60 phút đầu, cần gọi ngay cấp cứu, không tùy tiện gây nôn nếu nạn nhân mất ý thức, giữ thông thoáng đường thở, ép tim nếu ngừng tuần hoàn và mang theo mẫu cây đến bệnh viện.
Chiết xuất cô đặc từ củ riềng nếp kết hợp với gừng được chứng minh giúp giảm đau khớp gối khi đứng và đi bộ ở mức độ trung bình nhờ khả năng kháng viêm, bảo vệ sụn. Tuy nhiên, thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thay thế được việc tập luyện, giảm cân và điều trị y khoa.
Củ riềng và củ gừng đều là những gia vị có tính ấm, thường được dân gian dùng để làm dịu dạ dày. Các nghiên cứu bước đầu cho thấy riềng chứa nhiều hoạt chất có khả năng chống nôn, nhưng để phòng ngừa say tàu xe hiệu quả và an toàn trên người, thảo dược này vẫn cần thêm nhiều bằng chứng lâm sàng.
Cả riềng và gừng đều chứa hoạt chất kháng khuẩn đường ruột nhưng có thế mạnh riêng. Nghiên cứu cho thấy củ riềng có phổ kháng khuẩn rộng hơn, trong khi củ gừng ức chế đặc hiệu vi khuẩn E. coli gây tiêu chảy, đồng thời vượt trội về khả năng chống oxy hóa và bảo vệ niêm mạc dạ dày.
Nước ép và chiết xuất gừng chứa các hoạt chất cay như gingerol và shogaol có khả năng ức chế thụ thể serotonin ở đường ruột, đồng thời thúc đẩy làm rỗng dạ dày. Nhờ cơ chế này, gừng giúp hỗ trợ giảm cảm giác buồn nôn pha muộn ở một số bệnh nhân hóa trị khi dùng kèm phác đồ thuốc chống nôn tiêu chuẩn.
Người suy thận mạn giai đoạn muộn cần kiêng nước ép chuối và các loại nước ép trái cây vì hàm lượng kali cô đặc trong thức uống này rất cao. Khi thận mất khả năng đào thải, kali tích tụ trong máu sẽ dẫn đến nguy cơ rối loạn nhịp tim cấp tính, ngừng tim và tử vong đột ngột.
Ngừng uống nước ngọt trong 30 ngày giúp cắt giảm lượng lớn đường và calo dư thừa, từ đó hạ đường huyết, giảm mỡ máu triglyceride, giảm mỡ gan và hạn chế phản ứng viêm. Dù vài ngày đầu có thể xuất hiện triệu chứng đau đầu và thèm ngọt, việc chuyển sang uống nước lọc sẽ mang lại lợi ích bền vững cho tim mạch.
