Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
4.840 bài, trang 136 trên 242
Trứng cá chứa nhiều cholesterol nhưng lại rất giàu axit béo omega-3 (EPA và DHA). Lợi ích hạ triglyceride và bảo vệ tim mạch của omega-3 hoàn toàn bù đắp được lượng cholesterol này nếu bạn ăn uống điều độ, chế biến lành mạnh kết hợp nhiều chất xơ.
Chất chống oxy hóa nội sinh là enzyme do tế bào tự sinh ra để điều hòa vi mô chính xác, trong khi chất ngoại sinh là hợp chất như polyphenol hay vitamin được nạp qua thực phẩm để hỗ trợ dọn dẹp gốc tự do diện rộng.
Bột canh và hạt nêm chứa lượng lớn natri ẩn cùng phụ gia điều vị, dễ kích thích ăn quá đà và tăng nguy cơ bệnh tim mạch. Giới hạn an toàn mỗi ngày không nên vượt quá 1 thìa cà phê bột canh (hoặc 1,5 thìa hạt nêm), kết hợp thảo mộc tự nhiên để giảm mặn.
Các chất chống oxy hóa đường uống như Pycnogenol và phức hợp chứa vitamin C cho thấy khả năng hỗ trợ làm mờ sắc tố melanin, giảm chỉ số nám da sau 4-8 tuần. Dù vậy, các chuyên gia khẳng định chúng chỉ đóng vai trò bổ trợ, không thể thay thế kem chống nắng hay phác đồ điều trị chuẩn y khoa.
Prebiotic giúp củng cố hàng rào niêm mạc ruột, ngăn độc tố vi khuẩn LPS thẩm thấu qua tĩnh mạch cửa để giảm viêm gan sơ bộ. Dù vậy, đây chỉ là giải pháp bổ trợ, không thể thay thế thuốc hay nỗ lực giảm cân trong điều trị gan nhiễm mỡ không do rượu.
Bệnh nhân đang hóa trị không nên tự ý dùng chất chống oxy hóa liều cao như vitamin A, C, E hay carotenoid. Bằng chứng khoa học cho thấy các chất này có thể vô hiệu hóa cơ chế tạo gốc tự do diệt khối u của thuốc, làm giảm hiệu quả điều trị và gia tăng nguy cơ tái phát bệnh.
Người tiểu đường tuýp 2 có thể uống collagen, nhưng cần cảnh giác cao độ với các sản phẩm dạng nước. Nhiều sản phẩm chứa đường bổ sung hoặc chất tạo ngọt nhân tạo làm ảnh hưởng đến đường huyết đói; người bệnh nên ưu tiên collagen peptide tinh khiết không vị và đọc kỹ nhãn phụ gia.
Uống viên sủi vitamin C khi bụng rỗng là điều tối kỵ với người đau dạ dày. Axit ascorbic liều cao kết hợp khí sủi bọt sẽ kích thích tăng tiết axit dịch vị, phá hủy lớp màng bảo vệ và gây bùng phát các cơn đau rát thượng vị dữ dội.
Sô-cô-la đen có thể hỗ trợ hạ huyết áp và cải thiện chức năng nội mô mạch máu nhờ hoạt chất flavanol kích thích sản sinh oxit nitric. Tuy nhiên, lợi ích này chỉ đạt được khi cung cấp tối thiểu 150 mg epicatechin cho nhu cầu cấp tính hoặc khoảng 375–750 mg flavanol mỗi ngày, đồng thời không thể thay thế thuốc điều trị tăng huyết áp.
Hiện chưa có bằng chứng khoa học khẳng định uống collagen vào sáng sớm hay trước khi ngủ mang lại hiệu quả tái tạo vượt trội hơn. Điều quan trọng nhất quyết định hiệu quả của collagen peptide là sự đều đặn hàng ngày và mức độ dung nạp của hệ tiêu hóa mỗi cá nhân.
Chế độ ăn giàu chất chống oxy hóa flavonoid từ các loại quả mọng, rau xanh có thể làm chậm tốc độ suy giảm trí nhớ và trì hoãn lão hóa nhận thức ở người cao tuổi. Dù vậy, các hợp chất này chỉ đóng vai trò hỗ trợ, không thể thay thế thuốc điều trị bệnh sa sút trí tuệ.
Collagen không biến tính type II (UC-II) cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm đau, cải thiện độ linh hoạt và tầm vận động khớp gối cho người thoái hóa khớp qua nhiều nghiên cứu lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại vẫn còn những điểm chưa đồng nhất, người bệnh cần nhìn nhận đây là giải pháp bổ trợ chứ không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Người lớn tuổi chỉ nên bổ sung kẽm và selen khi chế độ ăn thiếu hụt hoặc cơ thể giảm hấp thu vi chất qua thăm khám. Mặc dù bộ đôi này giúp điều hòa miễn dịch và giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp, việc tự ý dùng liều cao có thể gây cạnh tranh hấp thu, ức chế miễn dịch và dẫn đến ngộ độc.
Nghiên cứu khoa học cho thấy prebiotic có thể hỗ trợ điều hòa trục ruột - não, giảm hormone căng thẳng cortisol và cải thiện giấc ngủ nhờ nuôi dưỡng vi khuẩn đường ruột có lợi. Dù vậy, phương pháp này đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế các phác đồ y khoa chính thức.
Prebiotic và hệ vi sinh đường ruột có tiềm năng hỗ trợ giảm acid uric máu thông qua việc chuyển hóa acid uric thành SCFA và tăng bài tiết qua phân. Dù vậy, các bằng chứng hiện tại cho thấy đây chỉ là giải pháp bổ trợ, người bệnh gút không thể dùng để thay thế thuốc điều trị đặc hiệu.
Bổ sung prebiotic giúp kích thích lợi khuẩn đường ruột, hỗ trợ điều hòa trục ruột - da và giảm đáng kể nguy cơ bùng phát viêm da cơ địa ở trẻ nhỏ trong những tháng đầu đời. Tuy nhiên, prebiotic chủ yếu mang tính hỗ trợ phòng ngừa sớm, không thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Chế độ ăn thiếu prebiotic và chất xơ kéo dài khiến hệ vi sinh vật đại tràng bị bỏ đói, buộc phải chuyển sang phân giải glycoprotein của lớp màng nhầy ruột hoặc làm giảm sản xuất chất nhầy tự nhiên. Điều này làm suy yếu lớp bảo vệ, khiến mầm bệnh dễ xâm nhập và làm tăng nguy cơ viêm nhiễm.
Nhiều người truyền tai nhau uống selen để trị rụng tóc, nhưng lạm dụng khoáng chất này có thể phản tác dụng nghiêm trọng. Các bằng chứng khoa học cho thấy ngưỡng an toàn của selen rất hẹp; việc tự ý bổ sung liều cao gây ngộ độc, khiến nang tóc bị hủy hoại và rụng từ 10% đến 100%.
Prebiotic giúp giảm tỷ lệ mắc, rút ngắn thời gian và làm nhẹ triệu chứng tiêu chảy do dùng kháng sinh. Nhờ cung cấp nguồn cơ chất cho vi khuẩn có lợi, prebiotic hỗ trợ phục hồi cấu trúc và sự đa dạng của hệ vi sinh đường ruột trong và sau quá trình điều trị.
Men vi sinh chỉ mang lại tác động hỗ trợ khiêm tốn lên chỉ số HbA1c và độ nhạy insulin ở người bệnh tiểu đường tuýp 2. Bệnh nhân cần hiểu đúng mức độ hiệu quả, ưu tiên chế phẩm đa chủng sống và tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc điều trị chuẩn.
