Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
659 bài, trang 26 trên 33
Một giấc ngủ trưa kéo dài từ 20 đến 30 phút vào đầu giờ chiều là khoảng thời gian tối ưu giúp não bộ xua tan cơn buồn ngủ, cải thiện tâm trạng và tăng khả năng ghi nhớ kiến thức. Ngủ trong ngưỡng này giúp người học phục hồi sự tỉnh táo kéo dài nhiều giờ mà tránh được tình trạng đờ đẫn, đau đầu do ngủ quá sâu.
Nhịn ăn sáng trước giờ thi khiến não thiếu hụt năng lượng ngắn hạn, làm giảm sự tỉnh táo, khả năng chú ý và tốc độ gợi nhớ kiến thức. Các nghiên cứu cho thấy học sinh bỏ bữa sáng dễ mắc lỗi sai hơn, làm bài chậm hơn và có nguy cơ đạt điểm thấp ở cả môn Toán lẫn Tiếng Anh.
Nhai kẹo cao su giúp tăng nhịp tim, thúc đẩy lưu lượng máu lên não và cải thiện sự tỉnh táo cho sĩ tử. Tuy nhiên, nghiên cứu chỉ ra việc nhai kẹo trong 5 phút trước giờ làm bài sẽ tối ưu hóa khả năng tập trung tốt hơn là nhai liên tục trong suốt buổi thi.
Nước tăng lực thường được học sinh dùng để ép tỉnh táo khi ôn thi, nhưng không thực sự giúp tăng năng lực tư duy. Trái lại, hàm lượng cao caffeine kết hợp cùng taurine có thể gây rối loạn nhịp tim, xơ cứng động mạch tạm thời và tiềm ẩn rủi ro tim mạch cấp tính nghiêm trọng.
Hiện tượng học sinh bị tiêu chảy hoặc táo bón sát ngày thi là biểu hiện điển hình của hội chứng ruột kích thích do lo âu cấp tính kích hoạt qua trục não - ruột. Việc nhận diện đúng cơ chế, điều chỉnh dinh dưỡng và học cách giải tỏa áp lực giúp ổn định đường tiêu hóa trước khi bước vào phòng thi.
Cơn buồn ngủ và mất tập trung sau bữa trưa nhiều tinh bột bắt nguồn từ việc đường huyết tăng vọt rồi hạ nhanh đột ngột, làm gián đoạn nguồn năng lượng cung cấp cho não bộ và thúc đẩy giải phóng các chất dẫn truyền thần kinh gây buồn ngủ. Lựa chọn tinh bột tiêu hóa chậm và ăn uống đúng nhịp sinh học sẽ giúp duy trì sự tỉnh táo.
Ngủ trưa quá lâu dễ khiến cơ thể rơi vào "quán tính giấc ngủ", gây đau đầu, uể oải và giảm tốc độ phản xạ khi thức dậy. Các nghiên cứu cho thấy một giấc ngủ ngắn dưới 30 phút vào đầu giờ chiều là thời lượng lý tưởng để phục hồi trí nhớ, tăng sự tỉnh táo mà không bị đờ đẫn.
Ngửi tinh dầu hương thảo giúp tăng sự tỉnh táo, cải thiện tốc độ và độ chính xác khi xử lý thông tin nhờ hoạt chất 1,8-cineole hấp thụ vào máu. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc chặt chẽ vào liều lượng và cần dùng đúng thời điểm để tránh tác dụng ngược.
Lá và hoa tím thơm chứa lượng chất nhầy tự nhiên dồi dào cùng các hoạt chất giúp làm mềm phân, bôi trơn niêm mạc và kích thích nhu động ruột co bóp nhẹ nhàng. Nấu canh loại rau này ăn vài bữa mỗi tuần là cách hỗ trợ giảm táo bón êm dịu, ít gây tác dụng phụ.
Nhai kẹo cao su không trực tiếp giúp não ghi nhớ từ vựng hay nội dung bài học tốt hơn. Tuy nhiên, cử động nhai giúp tăng lưu lượng máu não, kích hoạt vùng vỏ não điều hành và tăng khoảng 10% sự tỉnh táo, rất hiệu quả để duy trì tập trung khi làm việc kéo dài.
Nhiều người cảm thấy đầu óc tỉnh táo và tập trung hơn khi nhịn ăn gián đoạn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy hiệu ứng này trên người chủ yếu đến từ việc giảm mỡ thừa và cải thiện độ nhạy insulin, trong khi tác động trực tiếp của nhịn ăn lên yếu tố nuôi dưỡng thần kinh BDNF vẫn còn nhiều tranh cãi.
Uống đủ nước giúp não bộ duy trì trạng thái tỉnh táo và năng lượng làm việc đỉnh cao. Các bằng chứng y học chỉ ra rằng tình trạng thiếu nước dù ở mức rất nhẹ cũng khiến tâm trạng sa sút, làm gia tăng mệt mỏi, đau đầu và làm suy giảm khả năng tập trung chú ý của cả hai giới.
Cà phê có thể giúp người có dấu hiệu trầm cảm tăng sự tỉnh táo và cải thiện tâm trạng tạm thời nhờ cơ chế ức chế thụ thể gây mệt mỏi trong não. Tuy nhiên, nếu uống liều cao, dùng muộn gây thiếu ngủ hoặc ngưng đột ngột, caffeine sẽ kích hoạt lo âu và làm triệu chứng trầm cảm ngày hôm sau nặng hơn.
Người bị trầm cảm nhẹ không nên uống rượu để thư giãn vì cồn ức chế thần kinh tạm thời nhưng sẽ gây phản ứng dội ngược làm gia tăng lo âu, bực bội và làm trầm trọng thêm tâm trạng u uất khi tỉnh táo.
Tắm nước lạnh kích hoạt mạnh hệ thần kinh giao cảm, làm tăng gấp bốn lần hormone noradrenaline giúp tỉnh táo nhưng đồng thời gây co mạch nhanh và tăng huyết áp. Dù cơ thể có khả năng thích nghi một phần khi lặp lại, thói quen này vẫn tiềm ẩn nguy cơ sốc lạnh ở người có bệnh tim mạch.
Chiết xuất táo gai (hawthorn) mang lại tác dụng an thần nhẹ và giảm hành vi lo âu trên các mô hình nghiên cứu. Đồng thời, thảo dược này hỗ trợ bảo vệ cơ tim, chống loạn nhịp và điều hòa huyết áp khi gặp căng thẳng, giúp cải thiện hiện tượng hồi hộp nhưng không thể thay thế thuốc điều trị bệnh lý.
Nhai kẹo cao su khi làm việc căng thẳng có thể giúp giảm bồn chồn, tăng cường sự tỉnh táo và hỗ trợ hạ nồng độ hormone cortisol trong nước bọt. Tuy nhiên, hiệu quả này mang tính tạm thời trong các tình huống áp lực cấp tính và cần được áp dụng đúng cách để tránh gây mỏi cơ hàm.
Hoa hiên là thực phẩm giàu chất xơ hòa tan và không hòa tan, giúp giữ nước làm mềm phân, nuôi dưỡng vi sinh vật có lợi và kích thích nhu động đại tràng co bóp tự nhiên. Bổ sung hoa hiên nấu chín đúng cách giúp rút ngắn thời gian lưu chuyển chất thải, cải thiện táo bón an toàn và hiệu quả.
Trà táo gai và viên chiết xuất đều chứa các hợp chất chống oxy hóa có lợi, nhưng hiệu quả đối với hệ tim mạch lại có sự chênh lệch rõ rệt. Các nghiên cứu cho thấy viên chiết xuất chuẩn hóa từ lá và hoa mang lại tác động hỗ trợ suy tim vượt trội hơn nhờ hàm lượng hoạt chất ổn định.
Táo gai (Sơn tra) thường được truyền tai là thảo dược bổ tim, hạ áp lành tính. Tuy nhiên, các nghiên cứu dược lý cảnh báo việc tự ý dùng chung táo gai với thuốc tim mạch như digoxin hay thuốc chẹn beta có thể gây tương tác thuốc, làm sai lệch xét nghiệm máu và dẫn đến rối loạn nhịp tim nguy hiểm.
