Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
10.941 bài, trang 318 trên 548
Nhiều mẹ lo sợ ăn tỏi làm sữa hôi khiến bé bỏ ti, nhưng nghiên cứu cho thấy điều ngược lại: tinh chất tỏi làm thay đổi mùi sữa mẹ, kích thích trẻ tò mò ngậm vú lâu hơn và mút sữa tích cực hơn so với thông thường.
Rụng tóc hàng loạt vài tháng sau sinh là hiện tượng sinh lý phổ biến do sụt giảm hormone estrogen và thiếu hụt dinh dưỡng. Tình trạng này thường tự phục hồi trong một năm nếu người mẹ ăn đủ đạm, không kiêng khem cực đoan và bổ sung hợp lý sắt, collagen cùng các vitamin, khoáng chất.
Hành hoa là gia vị phổ biến nhưng phần củ chứa hàm lượng lớn fructan – loại đường chuỗi ngắn khó hấp thu dễ lên men sinh khí. Với người có đường ruột nhạy cảm, tiêu thụ củ hành hoa có thể kích hoạt các cơn đầy hơi, co thắt và đau quặn bụng dữ dội.
Tinh bột nghệ chứa hoạt chất curcumin giúp chống viêm và chống oxy hóa, nhưng chỉ an toàn khi dùng ở liều lượng thấp. Các nghiên cứu cảnh báo việc lạm dụng curcumin nồng độ cao hoặc kết hợp với cồn có thể gây độc tính tế bào, đồng thời sản phụ cần cảnh giác với nguy cơ băng huyết sau sinh.
Hà thủ ô là dược liệu nổi tiếng giúp bổ máu, đen tóc nhưng thường bị nhầm lẫn giữa các tên gọi và chế phẩm khác nhau. Các nghiên cứu khoa học chỉ rõ dược liệu chuẩn Polygonum multiflorum có hoạt tính sinh học đa dạng nhưng đồng thời chứa độc tính gây hại gan nếu dùng sống, ngâm rượu hoặc tự ý lạm dụng.
Đắp lá hy thiêm tươi giã nát lên nốt mụn nhọt không giúp tiêu diệt vi khuẩn gây mủ mà còn làm tăng nguy cơ viêm da tiếp xúc và bội nhiễm. Các nghiên cứu hiện tại mới chỉ ghi nhận hoạt chất chiết xuất từ hy thiêm có tác dụng giảm viêm, giảm đau trên động vật, chưa có bằng chứng lâm sàng trị nhiễm trùng da ở người.
Ăn nhiều đồ chiên rán không làm tăng tổng lượng chất béo trong sữa mẹ nhưng làm tăng tỷ lệ axit béo bão hòa, khiến sữa dễ tăng độ nhớt và kết tụ cầu mỡ. Khi kết hợp với tình trạng ứ đọng sữa trong các ống dẫn hẹp, nguy cơ tắc tia sữa sẽ tăng lên đáng kể.
Cây hàn the ba hoa thường được dân gian truyền tai nhau dùng nấu nước uống để giảm đau nhức và hạ nhiệt cơ thể. Các nghiên cứu khoa học xác nhận thảo dược này có hoạt tính giảm đau, kháng viêm trên động vật, nhưng tác dụng hạ sốt trực tiếp trên người vẫn chưa được kiểm chứng lâm sàng.
Chiết xuất hàn the ba hoa chứa hàm lượng polyphenol và flavonoid dồi dào, mang lại khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ giúp bảo vệ tế bào niêm mạc dạ dày trước stress oxy hóa. Dù ghi nhận tiềm năng bảo vệ tiền lâm sàng khả quan và độ an toàn cao, người bệnh vẫn cần tuân thủ chỉ định y khoa.
Nhiều bà mẹ lo ngại việc tập gym sau sinh sẽ sinh ra axit lactic làm sữa bị chua khiến trẻ bỏ bú. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học khẳng định tập thể dục cường độ vừa phải hoàn toàn không làm tăng axit lactic trong sữa mẹ. Ngay cả khi tập nặng tới mức kiệt sức, lượng axit lactic tăng thêm cũng chỉ mang tính tạm thời và sẽ tự bình thường hóa sau khoảng 1 giờ.
Nhai lá tươi hàn the ba hoa để chữa đau răng, viêm nướu là mẹo dân gian chưa có bằng chứng an toàn trên người. Dù dịch chiết cây có hoạt tính giảm đau, kháng viêm trên động vật, việc nhai trực tiếp lá sống tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn và không thay thế được điều trị y khoa.
Hành hoa chứa các flavonoid như quercetin có khả năng ức chế enzyme xanthine oxidase, từ đó giúp giảm tổng hợp axit uric và hạn chế phản ứng viêm trong các nghiên cứu thực nghiệm. Tuy nhiên, lượng hoạt chất từ bữa ăn hằng ngày không đủ thay thế thuốc, người bệnh gút chỉ nên xem đây là gia vị hỗ trợ.
Chưa có bằng chứng trực tiếp trên người cho thấy nhịn ăn gián đoạn làm giảm lượng sữa mẹ, nhưng chế độ này làm sụt giảm các khoáng chất thiết yếu trong sữa như kẽm, magie, kali và gây nguy cơ hạ đường huyết ở mẹ. Các chuyên gia khuyến cáo phụ nữ đang cho con bú không nên áp dụng phương pháp này.
Bát cháo hành nóng không đơn thuần là mẹo dân gian truyền miệng mà thực sự có cơ sở khoa học, khi hơi nóng giúp toát mồ hôi hạ nhiệt, tinh bột dễ tiêu bù năng lượng và hợp chất fructan trong lá hành hoa đã được chứng minh giúp kích thích sản sinh kháng thể chống virus cúm A.
Thói quen ăn phô mai mềm, thịt nguội hay xúc xích lấy trực tiếp từ tủ lạnh có thể khiến phụ nữ mang thai nhiễm vi khuẩn Listeria monocytogenes. Dù chỉ gây sốt nhẹ như cảm cúm ở người mẹ, vi khuẩn này lại dễ dàng xuyên qua nhau thai, dẫn đến sẩy thai, thai lưu hoặc nhiễm trùng sơ sinh nguy kịch.
Kết hợp thảo dược như hàn the ba hoa và kim ngân hoa trị mụn nhọt đòi hỏi sự thận trọng về tương tác dược lý. Dù nghiên cứu cho thấy tiềm năng hiệp đồng kháng khuẩn khi kết hợp hoạt chất tự nhiên, người dùng cần cảnh giác nguy cơ nhầm lẫn dược liệu và phản ứng đối kháng khi dùng chung với thuốc kháng sinh.
Nấu nước cây hàn the ba hoa không thể trị dứt điểm rôm sảy ở trẻ nhỏ. Dù thảo mộc này chứa flavonoid có tính kháng khuẩn trong nghiên cứu, nhưng nước lá tự đun nấu dễ lẫn tạp chất gây viêm da tiếp xúc dị ứng. Cách trị rôm sảy đúng là giữ da bé luôn mát mẻ, khô thoáng và sạch sẽ.
Nhiều bà mẹ lo ngại hoạt chất isoflavone giống estrogen trong đậu nành có thể truyền qua sữa mẹ làm bé bị rối loạn nội tiết. Thực tế khoa học cho thấy lượng hoạt chất này bài tiết vào sữa mẹ từ bữa ăn thông thường là cực nhỏ, không đủ để gây xáo trộn hormone hay dậy thì sớm ở trẻ sơ sinh.
Hy thiêm giúp giảm đau nhức xương khớp nhưng có thể gây kích ứng niêm mạc tiêu hóa, dẫn đến cồn cào, buồn nôn ở người có bệnh dạ dày. Để an toàn, người bệnh cần uống sau khi ăn no, pha loãng dược liệu và tuyệt đối không tự ý dùng chung với thuốc giảm đau Tây y.
Sau khi mẹ uống rượu bia, cồn sẽ đi vào sữa và đạt nồng độ cao nhất trong khoảng 30 đến 60 phút. Việc vắt bỏ sữa ngay sau khi uống không giúp làm sạch cồn nhanh hơn. Người mẹ cần ngừng cho con bú vài giờ để chờ cơ thể tự đào thải cồn khỏi máu và sữa.
