Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
175 bài, trang 5 trên 9
Gia vị thảo mộc trong nước phở như hoa hồi và quế không làm tăng tiết enzyme tiêu hóa như nhiều người nghĩ. Nghiên cứu cho thấy hoa hồi ức chế enzyme phân giải đường alpha-glucosidase, trong khi quế làm giảm hoạt tính enzyme vận chuyển ở ruột non và giảm hấp thu acid amin.
Các phân tích gộp khoa học cho thấy bổ sung quế có thể hỗ trợ hạ chỉ số đường huyết đói và cải thiện độ nhạy insulin ở người đái tháo đường típ 2, nhưng không thể thay thế thuốc điều trị. Việc dùng liều cao quế thông thường kéo dài còn tiềm ẩn rủi ro độc gan do tích tụ hợp chất coumarin.
Bơ thực vật quết bánh mì làm từ dầu hydro hóa một phần chứa nhiều chất béo chuyển hóa, khiến nồng độ cholesterol xấu LDL tăng vọt và làm giảm cholesterol tốt HDL trong máu. Người tiêu dùng cần phân biệt rõ để chuyển sang dùng bơ thực vật không hydro hóa, giúp bảo vệ sức khỏe tim mạch.
Dùng quế cassia liều cao nhằm hỗ trợ hạ đường huyết tiềm ẩn nguy cơ gây độc cho tế bào gan do chứa hàm lượng coumarin đáng kể. Hoạt chất này có thể gây hoại tử tế bào gan, đẩy men gan tăng cao và tương tác bất lợi với các thuốc điều trị, đặc biệt trên người có sẵn bệnh nền gan mật.
Bánh trung thu nướng ở nhiệt độ cao vẫn giữ lại một lượng cồn nhỏ từ rượu mai quế lộ do cồn bị cản trở bay hơi bên trong khối nhân bánh ẩm. Lượng cồn tồn dư này không gây say ở người khỏe mạnh nhưng có thể ảnh hưởng đến người kiêng cồn tuyệt đối hoặc người đang dùng thuốc đối kháng.
Tinh dầu từ lá é và các loài húng quế đã được chứng minh có khả năng kháng khuẩn, chống oxy hóa mạnh trong phòng thí nghiệm. Tuy nhiên, việc nấu canh gà lá é không thể thay thế thuốc kháng sinh hay hạ sốt, tác dụng giải cảm chủ yếu đến từ hơi nóng và phản xạ toát mồ hôi tự nhiên.
Quế chứa các polyphenol tự nhiên có khả năng cải thiện độ nhạy insulin và làm giảm đỉnh đường huyết sau các bữa ăn chứa tinh bột. Tuy nhiên, tác dụng này chỉ mang tính hỗ trợ tạm thời, không đồng nhất ở mọi đối tượng và người bệnh tuyệt đối không được dùng quế để thay thế thuốc điều trị.
Bột quế Cassia chứa hàm lượng coumarin cao có thể gây hại cho gan nếu lạm dụng vượt ngưỡng dung nạp an toàn 0,1 mg/kg trọng lượng cơ thể mỗi ngày. Ngược lại, quế Ceylon chứa lượng coumarin rất thấp nên an toàn hơn cho người cần dùng thường xuyên.
Kết hợp quế vào các món chứa carbohydrate có thể giúp hỗ trợ làm chậm mức tăng đường huyết sau ăn và tăng độ nhạy insulin. Tuy nhiên, hiệu quả này không đủ để triệt tiêu tác hại của đường ngọt đậm đặc, và quế hoàn toàn không mang lại tác dụng trên các bữa ăn nhiều chất béo.
Chiết xuất quế và hoạt chất cinnamaldehyde được khoa học ghi nhận có tiềm năng hỗ trợ giảm cholesterol và mỡ máu xấu ở liều chuẩn hóa. Tuy nhiên, lượng quế nhỏ dùng làm gia vị trong nồi phở không đủ nồng độ hoạt chất để tạo ra tác dụng điều trị và không thể thay thế thuốc hạ mỡ máu.
Rau thơm ăn kèm phở như ngò gai, húng quế chứa polyphenol và chất xơ có khả năng ức chế một phần men tiêu hóa mỡ lipase tụy. Tuy nhiên, lượng rau trong một bát phở không đủ nồng độ để vô hiệu hóa toàn bộ chất béo từ nước dùng béo ngậy.
Các loại thảo mộc kinh điển trong nước phở như hoa hồi, quế và thảo quả không chỉ tạo hương thơm hấp dẫn mà còn chứa nguồn hợp chất phenolic phong phú. Khoa học chứng minh chúng sở hữu hoạt tính chống oxy hóa mạnh, ức chế các phản ứng viêm và hỗ trợ ngăn ngừa quá trình lão hóa tế bào.
Phụ nữ mang thai không nên uống trà quế đậm đặc hay dùng các chế phẩm chứa lượng lớn quế. Dù hoạt chất trong quế có thể làm giãn cơ trơn trên mô hình thí nghiệm, dữ liệu y văn vẫn xếp việc uống thảo dược này trong thai kỳ vào nhóm tiềm ẩn nguy cơ gây co bóp tử cung và dị tật thai nhi.
Tinh dầu quế chứa hoạt chất cinnamaldehyde có khả năng ức chế nhiều chủng vi khuẩn gây viêm đường hô hấp và phá vỡ lớp màng sinh học bảo vệ của chúng trong ống nghiệm. Tuy nhiên, chiết xuất đậm đặc này có độc tính trên tế bào biểu mô, chỉ nên dùng hỗ trợ dạng pha loãng và không thể thay thế thuốc kháng sinh.
Uống nước quế chi lượng vừa phải thường an toàn cho đa số người khỏe mạnh. Tuy nhiên, do quế chứa hoạt chất coumarin có thể gây tăng men gan ở người có cơ địa nhạy cảm, việc lạm dụng lượng lớn mỗi ngày trong thời gian dài sẽ làm vượt ngưỡng dung nạp an toàn và gây hại cho gan.
Uống trà quế mật ong buổi sáng không thể làm tan mỡ bụng tức thì, nhưng các hoạt chất trong quế giúp cải thiện độ nhạy insulin, giảm mỡ máu và hạn chế tích tụ mỡ nội tạng. Kết hợp thức uống này đúng liều lượng cùng chế độ ăn kiểm soát năng lượng sẽ hỗ trợ quá trình giảm cân và bảo vệ sức khỏe chuyển hóa.
Uống trà quế chi ấm giúp hỗ trợ làm dịu chứng đầy bụng và rối loạn chức năng tiêu hóa nhờ chứa hơn 121 hoạt chất tự nhiên như tinh dầu, flavonoid có tính kháng viêm, giảm đau. Tuy nhiên, thức uống này chỉ mang tính bổ trợ, cần kết hợp điều chỉnh lối sống và giảm căng thẳng để đạt hiệu quả bền vững.
Trái với lo ngại gia vị tính ấm làm tăng huyết áp, nhiều nghiên cứu lâm sàng cho thấy bổ sung quế với liều nhỏ dưới 2 g mỗi ngày từ 8 đến 12 tuần giúp giảm nhẹ cả huyết áp tâm thu và tâm trương. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Các nghiên cứu lâm sàng cho thấy việc bổ sung quế giúp giảm đáng kể triglyceride, cholesterol toàn phần và cholesterol xấu (LDL-C) ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2. Tuy nhiên, ở người trưởng thành chỉ tăng mỡ máu đơn thuần, chiết xuất quế chủ yếu hỗ trợ hạ đường huyết lúc đói chứ chưa tạo ra mức giảm mỡ xấu rõ rệt.
Dùng quế ở lượng gia vị thông thường trong món ăn được công nhận an toàn cho dạ dày. Với mục đích hỗ trợ sức khỏe, mức dùng từ 2 đến 4 gram vỏ quế mỗi ngày được khuyến nghị, nhưng không nên lạm dụng liều cao kéo dài để tránh nguy cơ kích ứng niêm mạc và gây độc cho gan, thận.
