2657 bài viết
Quả của các loài thuộc chi mấm (Capparis), điển hình như cây nụ bạch hoa (Capparis spinosa), có thể ăn được nhưng thường không dùng tươi do vị đắng nồng và chứa các hợp chất tự nhiên như alkaloid hay glucosinolate. Trong ẩm thực truyền thống, các bộ phận của cây phải trải qua quy trình ngâm muối, lên men hoặc ngâm giấm nhằm đảm bảo an toàn và giảm vị đắng khó chịu.
Nhiều lời đồn cho rằng mần ri trắng giúp hạ đường huyết hiệu quả, nhưng các nghiên cứu khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa, kháng viêm trên động vật và kháng nấm. Tác dụng hạ đường huyết chỉ được thử nghiệm ở các loài cùng chi trên chuột, hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người.
Hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng so sánh độ an toàn giữa việc đắp ngoài da và uống nước sắc mạy chỉ chăm. Tuy nhiên, các phân tích khoa học cho thấy thảo dược này chứa nhiều hoạt chất gây độc tế bào; do đó, uống nước sắc tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc nội tạng cao hơn, còn đắp lá tươi lại dễ gây kích ứng da và nhiễm trùng.
Nụ bạch hoa nhập khẩu (*Capparis spinosa*) và mấm rừng bản địa (*Capparis micracantha*) cùng thuộc họ Mấm (*Capparaceae*) nhưng là hai loài khác nhau. Trong khi nụ bạch hoa là gia vị giàu protein, carotenoid và chất chống oxy hóa quercetin đã được chứng minh an toàn, loài mấm rừng bản địa chưa có dữ liệu nghiên cứu về dinh dưỡng và độc tính để sử dụng trong ẩm thực.
Mận rừng và các loài cùng chi chứa dẫn xuất anthraquinone có tác dụng nhuận tràng mạnh, thường được dân gian truyền tai nhau để trị táo bón. Tuy nhiên, việc tự ý lạm dụng thảo dược này tiềm ẩn nhiều rủi ro nghiêm trọng như tiêu chảy cấp, mất nước, độc tính thận và rối loạn chức năng đại tràng.
Quả và trà hoa mận gai chứa nhiều polyphenol chống oxy hóa nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Người bị viêm loét dạ dày, suy thận, người sắp phẫu thuật hoặc có cơ địa dị ứng thực vật họ Rosaceae cần hết sức thận trọng và tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thảo dược này.
Cây mấm là dược liệu dân gian nhưng chưa có nghiên cứu chứng minh độ an toàn trên người. Bốn nhóm gồm phụ nữ mang thai, người suy gan, người suy thận và bệnh nhân tiểu đường cần đặc biệt thận trọng để tránh ngộ độc và tương tác thuốc nguy hại.
Chiết xuất lá mấm (*Capparis spinosa*) chứa nhiều polyphenol quý như rutin, kaempferol và resveratrol, thể hiện khả năng bẫy gốc tự do mạnh mẽ trong ống nghiệm. Dù ghi nhận tiềm năng bảo vệ gan thận trên động vật, các bằng chứng hiện tại vẫn ở bước đầu và chưa thể thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Lá mần ri trắng là loại rau dại giàu canxi, sắt và các hoạt chất tự nhiên. Tuy nhiên, khi được chế biến thành món muối chua, lượng muối cao có thể gây áp lực lớn lên huyết áp và hệ tim mạch nếu không biết cách kiểm soát phù hợp.
Nước sắc cây mạ mân được nhiều người truyền tai nhau về công dụng giải độc gan, nhưng thực tế hoàn toàn thiếu dữ liệu khoa học về độ an toàn. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ và người suy gan nặng tuyệt đối không nên tự ý sử dụng để tránh nguy cơ ngộ độc và biến chứng nguy hiểm.
Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng kiểm chứng nào khẳng định tính an toàn của mạch môn đông đối với thai kỳ. Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng vị thảo dược này trên diện rộng, mà cần tham vấn trực tiếp bác sĩ chuyên môn để bảo đảm an toàn cho mẹ và bé.
Nhiều phụ huynh dùng mạch nha với hy vọng kích thích con ăn ngon miệng, nhưng các nghiên cứu hiện tại chưa chứng minh hiệu quả trị biếng ăn của dược liệu này. Việc lạm dụng carbohydrate hấp thu nhanh còn có thể gây no ảo, ức chế cơn đói tự nhiên và tiềm ẩn nguy cơ dị ứng đạm ở trẻ nhỏ.