16865 bài viết
Nhiều người truyền tai nhau dùng dây hương để "đánh tan" sỏi thận, nhưng y học hiện đại chưa có bằng chứng lâm sàng chứng minh hiệu quả này. Người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thế phác đồ y khoa để tránh nguy cơ ứ nước, nhiễm trùng và suy giảm chức năng thận nghiêm trọng.
Dây bá được dân gian lưu truyền trị viêm khớp, song khoa học hiện chỉ mới ghi nhận hoạt tính ức chế chất gây viêm của các hợp chất phân lập trên mô hình tế bào đại thực bào. Chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người, người bệnh không nên tự ý dùng thảo dược thay thuốc điều trị.
Dây chìa vôi sắc nước an toàn hơn nhiều so với ngâm rượu uống. Việc dùng rượu làm dung môi vừa gây hại từ cồn, vừa tiềm ẩn nguy cơ làm tăng men gan và axit uric theo các nghiên cứu thực nghiệm. Rượu ngâm chỉ nên dùng xoa bóp ngoài, người bệnh khớp nên chọn cách sắc nước với lượng vừa phải.
Dây chặc chìu thường được đồn thổi là bài thuốc tiêu sỏi thận thần kỳ. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này chỉ có tiềm năng hỗ trợ lợi tiểu nhẹ, không thể làm tan hay tiêu biến sỏi kích thước lớn, thậm chí việc tự ý dùng sai cách còn tiềm ẩn nguy cơ kẹt sỏi gây tắc nghẽn đường tiểu.
Đọt choại chứa các hợp chất có khả năng ức chế mạnh men tiêu hóa đường trong ống nghiệm. Dù vậy, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng khẳng định ăn rau này giúp hạ đường huyết trên người, người bệnh không nên bỏ thuốc điều trị.
Các nghiên cứu tiền lâm sàng cho thấy chiết xuất từ chi chìa vôi chứa nhiều hoạt chất flavonoid, polyphenol có tác dụng kháng viêm và giảm sưng đau khớp. Tuy nhiên, thảo dược này hoàn toàn chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người và không thể thay thế phác đồ điều trị thoái hóa khớp chuẩn y khoa.
Lời đồn dây bình bát hạ acid uric và trị khỏi bệnh gút hoàn toàn chỉ là kinh nghiệm truyền miệng dân gian. Dù khoa học ghi nhận vai trò quan trọng của việc ức chế enzyme xanthine oxidase để giảm sản sinh acid uric, hiện chưa có thử nghiệm lâm sàng nào chứng minh hiệu quả và độ an toàn của dây bình bát trên người bệnh.
Dây chặc chìu thường được truyền tai dùng để chữa đau nhức xương khớp. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học hiện đại chủ yếu tập trung vào hoạt tính hạ đường huyết và kháng virus; hiện chưa có đủ thử nghiệm lâm sàng trên người chứng minh hiệu quả giảm đau viêm khớp của loài cây này.
Nhiều sản phụ truyền tai nhau uống dây vằng trắng để kích thích tiết sữa sau sinh. Tuy nhiên, y học hiện đại chưa tìm thấy bất kỳ bằng chứng lâm sàng nào chứng minh loài thảo mộc này có tác dụng lợi sữa, cảnh báo nguy cơ nhầm lẫn tên gọi gây hại cho sức khỏe.
Canh rau bình bát thanh mát, giàu chất chống oxy hóa nhưng rất dễ bị mất dưỡng chất và đắng gắt nếu đun nấu sai cách. Hiểu rõ tác động của nhiệt độ và thời gian sôi giúp giữ trọn hợp chất polyphenol quý giá và mang lại hương vị thơm ngon cho bữa cơm gia đình.
Dây vằng trắng (*Clematis granulata*, họ Mao lương) hoàn toàn khác biệt với cây chè vằng quen thuộc (*Jasminum subtriplinerve*, họ Nhài). Việc nhầm lẫn giữa hai loài thân leo này tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc nghiêm trọng do các loài thuộc chi *Clematis* và họ Mao lương chứa nhiều saponin, alkaloid, ranunculin và các hoạt chất có độc tính tế bào cao.
Chiết xuất dây cám (*Sarcolobus globosus*) chứa các hợp chất rotenoid có khả năng ức chế enzyme liên quan đến viêm 15-lipoxygenase, nhưng lại không thể hiện tác dụng quét gốc tự do DPPH trong phòng thí nghiệm. Thêm vào đó, chiết xuất quả của cây bộc lộ độc tính tế bào đáng kể, đòi hỏi sự thận trọng cao độ.