Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
1 trình duyệt độc giả · 1 lượt đọc
29.023 bài, trang 137 trên 1.452
Thảo đậu khấu bắc là thảo dược truyền thống quen thuộc, nhưng dữ liệu lâm sàng về độ an toàn và chống chỉ định vẫn còn rất hạn chế. Phụ nữ mang thai, người huyết áp thấp và bệnh nhân sắp phẫu thuật cần đặc biệt thận trọng, tránh tự ý sử dụng các chế phẩm đậm đặc từ loại cây này để phòng ngừa rủi ro.
Thịt bò từ lâu được coi là thực phẩm hàng đầu giúp bổ máu, nhờ chứa sắt heme có tỷ lệ hấp thu sinh học vượt trội so với sắt từ thực vật. Tuy nhiên, hiệu quả hấp thu thực tế phụ thuộc lớn vào cách phối hợp thực phẩm và nhu cầu của cơ thể, đòi hỏi mức tiêu thụ cân bằng.
Thần khúc thường được truyền tai để trị đầy trướng, ăn không tiêu, nhưng phụ nữ mang thai và người viêm loét dạ dày tiến triển tuyệt đối không nên dùng. Hiện chưa có nghiên cứu lâm sàng khẳng định độ an toàn của vị thuốc này trên người, việc tùy tiện dùng có thể gây nguy hiểm.
Chưa có nghiên cứu trực tiếp về tương tác giữa thấu cốt thảo và thuốc NSAID. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy việc tự ý phối hợp thảo dược với thuốc chống viêm giảm đau có thể gây tương tác bất lợi, làm tăng nguy cơ tổn thương gan, thận và biến chứng xuất huyết tiêu hóa.
Nhiều người tin rằng ăn thận nai giúp bồi bổ chức năng thận và tăng cường sinh lực phái mạnh. Tuy nhiên, khoa học hiện đại chưa tìm thấy bằng chứng thực nghiệm về tác dụng tráng dương của thận nai, trong khi nội tạng loài động vật này tiềm ẩn nguy cơ tích lũy độc chất kim loại nặng.
Thạch tiên đào chứa các hợp chất phenolic có khả năng ức chế enzyme alpha-glucosidase trong ống nghiệm, giúp làm chậm quá trình phân giải đường. Tuy nhiên, tác dụng hạ đường huyết mới chỉ dừng lại ở thử nghiệm phòng thí nghiệm, chưa có bằng chứng lâm sàng trên người để thay thế thuốc chữa bệnh.
Nhiều người truyền tai nhau thịt thằn lằn bóng hoa có thể chữa còi xương, suy dinh dưỡng ở trẻ nhỏ. Tuy nhiên, y học hiện đại hoàn toàn chưa có bằng chứng lâm sàng xác nhận công dụng này, trong khi việc dùng bò sát hoang dã tiềm ẩn nhiều nguy cơ nhiễm khuẩn nguy hiểm.
Các món ăn và bài thuốc truyền miệng từ thằn lằn hay bò sát tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe khôn lường. Ba nhóm người bao gồm người có cơ địa dị ứng thực phẩm, phụ nữ mang thai và trẻ nhỏ cần đặc biệt tránh dùng do nguy cơ sốc phản vệ dị ứng chéo và nhiễm ký sinh trùng nguy hiểm.
Nhiều người tin thận nai là món đại bổ, nhưng các nghiên cứu khoa học cảnh báo nội tạng hươu nai hoang dã tích lũy nồng độ cadmium và chì rất cao. Việc sử dụng thường xuyên cơ quan lọc máu của thú rừng tiềm ẩn nguy cơ tổn thương thận và nhiễm độc kim loại nặng.
Dầu thầu dầu là chất nhuận tràng kích thích mạnh với liều an toàn ở người lớn thường từ 15 mL đến 60 mL. Dược liệu này chỉ nên dùng một lần hoặc ngắn hạn, uống vào ban ngày, tuyệt đối không dùng liên tục quá 7 ngày để tránh nguy cơ ruột mất trương lực và rối loạn điện giải nghiêm trọng.
Thảo quả là vị thuốc dân gian và gia vị quen thuộc giúp kích thích ăn ngon miệng. Nghiên cứu thực nghiệm hiện đại bước đầu ghi nhận các hợp chất tự nhiên trong thảo quả giúp giảm phản ứng viêm, củng cố hàng rào niêm mạc ruột và cải thiện hệ vi sinh vật, tuy nhiên các dữ liệu mới dừng lại ở mức tiền lâm sàng.
Thận nai thường được đồn thổi là món bổ dưỡng, tráng dương nhưng lại chứa nhiều chất béo bão hòa và cholesterol. Các nghiên cứu cho thấy tiêu thụ nhiều thịt đỏ và phủ tạng làm tăng rối loạn lipid máu, tăng áp lực tuần hoàn. Người mắc bệnh tim mạch, tăng huyết áp, mỡ máu cao và trẻ nhỏ không nên dùng thực phẩm này.
Dầu thầu dầu chứa hàm lượng lớn axit ricinoleic với hoạt tính kháng viêm đã được ghi nhận trên động vật gặm nhấm, cho thấy tiềm năng giảm đau ngoại vi. Tuy nhiên, bằng chứng bôi ngoài da trên bệnh nhân thoái hóa khớp vẫn chưa đầy đủ; người bệnh chỉ nên dùng hỗ trợ thận trọng và tuyệt đối không được uống.
Các nghiên cứu phòng thí nghiệm cho thấy hoạt chất cardamonin và chiết xuất từ hạt thảo đậu khấu có khả năng ức chế con đường tín hiệu NF-kB và giảm sản sinh cytokin gây viêm. Tuy nhiên, bằng chứng mới chỉ ghi nhận trên tế bào và động vật, người bệnh tuyệt đối không dùng thay thế thuốc điều trị.
Thảo quả là gia vị tạo hương thơm nồng quen thuộc, nhưng do chứa nhiều tinh dầu cay ấm nên không phù hợp với tất cả mọi người. Người bị đau dạ dày thể nhiệt, trào ngược thực quản hoặc thể trạng âm hư cần hạn chế tối đa để tránh kích ứng niêm mạc và làm trầm trọng thêm tình trạng bỏng rát.
Thận nai ngâm rượu là bài thuốc truyền miệng được nhiều người tin dùng để bổ thận, tráng dương. Tuy nhiên, rượu không thể khử sạch vi khuẩn hay ký sinh trùng trong phủ tạng tươi. Uống rượu ngâm tạng sống tiềm ẩn nguy cơ nhiễm khuẩn đa kháng thuốc, ngộ độc độc tố và tổn thương mô tế bào nghiêm trọng.
Thất diệp nhất chi hoa chứa các hoạt chất saponin chính có nguy cơ ức chế rất thấp đối với các enzym chuyển hóa thuốc quan trọng ở gan như CYP450 và UGT trong thử nghiệm phòng thí nghiệm. Do đó, dược liệu này ít tiềm năng gây tương tác dược động học nghiêm trọng, nhưng người bệnh vẫn cần thận trọng khi phối hợp thuốc tây.
Cây thạch toán chứa các alkaloid mạnh như galanthamine và lycorine, có khả năng ức chế enzym acetylcholinesterase làm tăng vọt lượng acetylcholine thần kinh. Hoạt tính này đối kháng trực tiếp cơ chế của thuốc kháng cholinergic, triệt tiêu hiệu quả điều trị và có nguy cơ kích hoạt cơn khủng hoảng cholinergic nguy kịch, đòi hỏi người bệnh phải hết sức cẩn trọng.
Trà thảo quyết minh chứa anthraquinone giúp kích thích đại tràng co bóp và nhuận tràng hiệu quả chỉ sau 6 đến 8 giờ. Dù vậy, việc lạm dụng vị thuốc này kéo dài tiềm ẩn nguy cơ làm đổi màu niêm mạc ruột, lệ thuộc thuốc và gây tác động bất lợi đến các cơ quan chuyển hóa.
Thấu cốt thảo là dược liệu dân gian phổ biến, song chưa có bằng chứng khoa học xác thực tính an toàn trên phụ nữ mang thai, người suy gan thận và người có rối loạn thần kinh. Người bệnh cần tránh tự ý sử dụng để phòng ngừa nguy cơ tổn thương gan thận hoặc tương tác thuốc nguy hiểm.
