Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.021 bài, trang 23 trên 1.452
Quan niệm ăn ốc nhồi gây lạnh bụng, khó tiêu kéo dài là không chính xác về mặt bệnh học, nhưng phản ánh phản ứng tiêu hóa có thật. Cảm giác đầy tức thường do cấu trúc protein dai phức tạp, phản ứng nhạy cảm cá nhân hoặc quá mẫn dị ứng tạm thời, hoàn toàn có thể khắc phục khi nấu chín kỹ và kết hợp gia vị ấm.
Nhịn ăn gián đoạn được xem là giải pháp tiềm năng giúp cải thiện độ nhạy insulin và kiểm soát đường huyết. Dù nghiên cứu cho thấy khung ăn 8 giờ giúp giảm HbA1c ở bệnh nhân đái tháo đường típ 2, bằng chứng trực tiếp cho chế độ 5:2 ở người tiền đái tháo đường hiện vẫn còn thiếu và cần được tiếp tục làm rõ.
Nhiều người nghĩ ốc sên nấu chín là an toàn tuyệt đối, nhưng các protein gây dị ứng như tropomyosin và actin rất bền với nhiệt độ cao. Người dị ứng hải sản, người mẫn cảm với mạt bụi nhà và người có cơ địa nhạy cảm cần đặc biệt thận trọng khi ăn món ăn này.
Nhiều người lầm tưởng muốn phòng bệnh tim mạch thì phải cắt giảm tối đa mọi loại chất béo. Tuy nhiên, các thử nghiệm lâm sàng lớn, đặc biệt là PREDIMED, chứng minh rằng chế độ ăn Địa Trung Hải giàu chất béo chưa bão hòa từ dầu ô liu nguyên chất và các loại hạt giúp giảm tới 30% biến cố tim mạch nguy hiểm.
Chế độ ăn keto mang lại hiệu quả giảm cân nhanh nhưng tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe nghiêm trọng. Người có bệnh tim mạch, suy giảm chức năng thận, nguy cơ toan chuyển hóa, trẻ nhỏ và phụ nữ mang thai là những nhóm cần đặc biệt thận trọng, không nên tự ý áp dụng khi chưa có đánh giá y khoa.
Ăn thực phẩm toàn phần là phương pháp dinh dưỡng có bằng chứng khoa học vững chắc, khuyến khích sử dụng ngũ cốc nguyên cám và thực vật chưa tinh chế để bảo vệ tim mạch. Trong khi đó, Clean Eating là trào lưu tự phát trên mạng xã hội, thiếu định nghĩa chuẩn mực và dễ gây hiểu lầm dinh dưỡng.
Nhịn ăn 5:2 là phương pháp phân bổ calo linh hoạt nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy hiệu quả giảm cân, giảm mỡ và giữ cơ của chế độ này không vượt trội hơn cắt giảm calo truyền thống. Thay vì thần thánh hóa, người thực hiện nên xem 5:2 như một lựa chọn thay thế phù hợp với lối sống.
Nhiều người tin chế độ ăn MIND giúp ngăn ngừa suy giảm trí nhớ vượt trội. Tuy nhiên, thử nghiệm lâm sàng ngẫu nhiên kéo dài 3 năm công bố năm 2023 cho thấy can thiệp MIND kết hợp giảm calo không tạo ra sự khác biệt rõ rệt về nhận thức so với chế độ ăn thông thường chỉ giảm calo ở người lớn tuổi chưa suy giảm trí tuệ.
Nhiều bằng chứng dịch tễ cho thấy giảm thực phẩm siêu chế biến giúp giảm đáng kể nguy cơ bệnh tim mạch và mạch vành. Dù chưa có thử nghiệm lâm sàng đo lường riêng biệt mốc 1 năm, dữ liệu đoàn hệ chứng minh cắt giảm 10% khẩu phần siêu chế biến giúp hạ thấp liên tục nguy cơ tim mạch và tử vong sớm theo thời gian.
Việc loại bỏ hoàn toàn thực phẩm siêu chế biến là không cần thiết và dễ tạo áp lực tâm lý tiêu cực. Bằng chứng khoa học cho thấy các nguy cơ sức khỏe tinh thần và thể chất chủ yếu xuất hiện khi nhóm này chiếm trên 40% năng lượng khẩu phần. Giảm dần tỷ lệ tiêu thụ là giải pháp cân bằng và bền vững hơn.
Nghiên cứu cho thấy chế độ ăn giàu thực phẩm toàn phần, ngũ cốc nguyên hạt và chất xơ tự nhiên giúp làm tăng các nhóm vi khuẩn có lợi và thúc đẩy đa dạng vi sinh đường ruột. Ngược lại, việc tiêu thụ nhiều ngũ cốc tinh chế có mối liên hệ với việc suy giảm độ phong phú của hệ vi khuẩn ruột.
Áp dụng chế độ ăn Paleo không nhất thiết phải tốn kém với các loại thịt hay hạt nhập khẩu đắt tiền. Bằng cách tận dụng các nguồn thực phẩm nội địa phong phú như thịt nạc địa phương, cá đồng, rau củ truyền thống, bạn hoàn toàn có thể xây dựng thực đơn Đồ Đá Cũ chuẩn khoa học, tiết kiệm và bền vững.
Cây ớt ruộng (*Ludwigia octovalvis*) chứa nhiều polyphenol và flavonoid giá trị như quercetin, luteolin và apigenin. Các phân tích phòng thí nghiệm ghi nhận hoạt tính chống oxy hóa và tạo phức kim loại rõ rệt. Tuy nhiên, phần lớn dữ liệu hiện mới dừng ở thử nghiệm in vitro và trên chuột, cần thêm nghiên cứu lâm sàng.
Chế độ ăn Paleo giúp tăng cảm giác no và giảm cân rõ rệt trong 6 tháng đầu nhờ lượng đạm dồi dào cùng thực phẩm nguyên bản. Tuy nhiên, sau 1-2 năm, hiệu quả giảm cân không còn vượt trội so với các phương pháp giảm calo truyền thống do khó duy trì lâu dài.
Ức gà chứa dồi dào carnosine và anserine, hai peptide có khả năng đệm axit và giảm căng thẳng nội tiết khi vận động. Bằng chứng khoa học cho thấy chiết xuất từ ức gà giúp cải thiện công suất tập luyện ngắn hạn, nhưng không thể xóa bỏ hoàn toàn cảm giác mỏi cơ hay lập tức phục hồi sức mạnh thể lực.
Người suy thận có thể ăn ức gà tươi với lượng vừa phải nhưng cần kiểm soát chặt chẽ. Do khả năng lọc phospho giảm sút, bệnh nhân thận đối mặt với nguy cơ vôi hóa mạch máu và suy tim nếu dư thừa khoáng chất. Lựa chọn thịt tươi và hạn chế phụ gia phosphat là chìa khóa bảo vệ sức khỏe.
Chế độ nhịn ăn gián đoạn 5:2 rất phổ biến nhưng không phù hợp cho tất cả mọi người. Các nhóm gồm người có tiền sử rối loạn ăn uống, phụ nữ mang thai, phụ nữ đang cho con bú, trẻ em dưới 12 tuổi và người thiếu cân được khuyến cáo không nên áp dụng vì rủi ro suy dinh dưỡng và bất lợi sức khỏe.
Lời đồn về việc cây ớt ruộng (rau mương) có thể trị dứt điểm đau dạ dày hoàn toàn chưa có cơ sở khoa học xác thực. Các nghiên cứu hiện tại về loài cây này chủ yếu dừng lại ở mức tế bào và động vật về mảng chuyển hóa, kháng oxy hóa, chưa có thử nghiệm lâm sàng trên người khẳng định hiệu quả chữa viêm loét dạ dày.
Chế độ ăn keto giúp đốt mỡ hiệu quả nhưng không phải lựa chọn tối ưu cho người muốn tập gym tăng cơ bắp. Việc cắt giảm tinh bột nghiêm ngặt làm giảm lượng glycogen dự trữ, hạn chế sự phì đại cơ và có thể cản trở sự phát triển sức mạnh toàn diện trong các buổi tập kháng lực.
Chế độ ăn Paleo (ăn theo lối người tiền sử) tập trung vào thịt nạc, cá, rau củ và loại bỏ sữa, ngũ cốc, đậu. Dù mang lại lợi ích giảm cân ngắn hạn, việc loại trừ nhóm thực phẩm quan trọng và tiêu thụ nhiều đạm có thể gây rủi ro sức khỏe cho người bệnh thận, gout, loãng xương và phụ nữ mang thai.
