Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.236 bài, trang 280 trên 1.462
Rượu ngâm nho dại hoàn toàn không có khả năng hạ men gan, mà ngược lại còn làm gan tổn thương nặng hơn do độc tính trực tiếp từ cồn. Dù thân và lá nho dại chứa chất chống oxy hóa trong phòng thí nghiệm, việc ngâm rượu uống tự phát sẽ đưa lượng ethanol độc hại vào phá hủy tế bào gan.
Ngải đắng thường được dùng hỗ trợ tiêu hóa và gan mật, nhưng việc lạm dụng kéo dài có thể gây suy thận cấp, rối loạn chuyển hóa tế bào gan và độc tính thần kinh. Người dùng không nên tự ý uống liên tục nhiều tuần để tránh nguy cơ ngộ độc tích lũy.
Rượu ngâm ngẩu pín từ lâu được đồn thổi là "thần dược" tăng lực phòng the, nhưng y học hiện đại chưa tìm thấy bằng chứng nào chứng minh công dụng này. Thực chất, cảm giác sung mãn chỉ là hiệu ứng giả dược tâm lý, trong khi dung môi cồn nồng độ cao kết hợp cùng lượng purin dồi dào lại tạo nên gánh nặng kép, tàn phá tế bào gan và làm tăng vọt acid uric máu.
Ngọc Tuyền hoàn có thể hỗ trợ hạ đường huyết, cải thiện chỉ số mỡ máu và giảm phản ứng viêm ở bệnh nhân đái tháo đường týp 2 khi dùng phối hợp với phác đồ thuốc chính quy. Người bệnh tuyệt đối không tự ý bỏ thuốc tây để dùng bài thuốc đơn độc.
Tự ý cho trẻ nhỏ dùng cao ngựa để chữa còi xương là quan niệm sai lầm và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Y văn thế giới chưa từng ghi nhận bằng chứng về hiệu quả của cao ngựa đối với bệnh còi xương, trong khi lượng đạm cô đặc và khoáng chất khó hấp thu trong chế phẩm này có thể gây quá tải chức năng thận và rối loạn tiêu hóa ở trẻ.
Hiện chưa có nghiên cứu khoa học xác thực chứng minh chiết xuất nhau thai ngựa chuẩn hóa có làm thay đổi nồng độ estrogen và progesterone trong huyết thanh người hay không. Người tiêu dùng cần thận trọng khi sử dụng các chế phẩm sinh học này để tránh nguy cơ xáo trộn hệ thống nội tiết, đặc biệt là nhóm đối tượng nhạy cảm với hormone.
Tử hà sa (nhau thai người) từ lâu được truyền miệng là vị thuốc đại bổ, nhưng y học hiện đại cảnh báo đây là cơ quan lọc độc tố, tích tụ lượng lớn cadmi, chì và asen từ người mẹ. Việc sử dụng nhau thai tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc kim loại nặng tích lũy gây hại nghiêm trọng cho sức khỏe.
Mỡ ngựa giàu các acid béo tương đồng với bã nhờn người như acid linoleic và acid palmitoleic, kết hợp hoạt tính chống oxy hóa tự nhiên giúp củng cố lớp lipid biểu bì. Hiểu đúng thành phần và sử dụng mỡ ngựa chuẩn xác sẽ giúp tối ưu hóa khả năng khóa ẩm, phục hồi hàng rào da mà không lo bít tắc.
Hoa ngọc lan ta (*Michelia alba*) và ngọc lan tây (*Cananga odorata*) đều tỏa hương thơm ngát nhưng khác biệt hoàn toàn về phân loại thực vật và thành phần hóa học. Dù cả hai loại tinh dầu thường dùng để thư giãn, bằng chứng giảm lo âu hiện tập trung chủ yếu ở ngọc lan tây, kèm nguy cơ kích ứng da cần lưu ý.
Nhau thai sản phụ được quảng bá rầm rộ như thần dược kích thích collagen và trẻ hóa làn da. Dù khoa học ghi nhận tiềm năng bảo vệ tế bào và chống oxy hóa, các bằng chứng kích thích collagen hiện chủ yếu dừng ở quy mô tế bào và động vật, thiếu thử nghiệm lâm sàng lớn trên người.
Nhau thai ngựa và heo khác nhau về chuỗi peptide, hàm lượng acid amin và đích tác động sinh học. Trong khi chiết xuất ngựa ức chế hắc sắc tố da do tia cực tím, chiết xuất heo lại thể hiện ưu thế giảm rối loạn tâm trạng ở thử nghiệm lâm sàng và an toàn khi xử lý chuẩn.
Cao xương ngựa thường được đồn thổi là thần dược trị thoái hóa và tái tạo sụn khớp. Dù xương ngựa chứa nhiều collagen, protein và khoáng chất, chưa có bất kỳ bằng chứng thử nghiệm lâm sàng nào trên người chứng minh cao xương ngựa có thể chữa khỏi bệnh khớp.
Nhiều sản phụ tin rằng uống viên nhau thai khô giúp bổ sung sắt dồi dào sau sinh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy lượng sắt trong viên nhau thai rất thấp, chỉ đáp ứng khoảng 24% nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày và không thể thay thế các viên sắt tiêu chuẩn để cải thiện chỉ số máu.
Cả dạng uống lẫn dạng bôi nhau thai cừu đều gặp rào cản hấp thu tự nhiên. Dạng bôi bị hạn chế bởi lớp sừng của da, trong khi dạng uống chịu sự phân hủy của enzyme tiêu hóa và chuyển hóa gan. Hiệu quả thực tế phụ thuộc nhiều vào công nghệ bào chế hơn là cách dùng đơn thuần.
Ngẩu pín chứa lượng lớn collagen tự nhiên nhưng cấu trúc mô xơ bền vững khiến chuỗi đạm này rất khó tiêu hóa khi vào cơ thể. Việc thiếu hụt các acid amin thiết yếu biến ngẩu pín thành nguồn protein kém hoàn chỉnh, không đem lại tác dụng bồi bổ thần kỳ như lời đồn.
Nhiều sản phụ dùng nhau thai khô để kích sữa, nhưng nghiên cứu cho thấy estrogen và progesterone tồn dư trong mô nhau có thể ức chế prolactin, gây giảm tiết sữa và rối loạn nội tiết ở trẻ sơ sinh.
Ngọc Tuyền hoàn và Lục Vị Địa Hoàng hoàn là hai bài thuốc cổ truyền quen thuộc cùng hỗ trợ điều trị chứng tiêu khát (tiểu đường). Trong khi Lục Vị Địa Hoàng tập trung tư bổ can thận âm và có nhiều bằng chứng bảo vệ mạch máu nhỏ, dữ liệu khoa học về hiệu quả độc lập của Ngọc Tuyền hoàn vẫn còn rất hạn chế.
Giữa ngọc lan tây và oải hương, tinh dầu oải hương sở hữu nhiều bằng chứng khoa học độc lập và đáng tin cậy hơn trong việc cải thiện chất lượng giấc ngủ. Trong khi đó, ngọc lan tây mới chỉ được ghi nhận hiệu quả khi kết hợp cùng các tinh dầu khác, cần thêm nghiên cứu riêng biệt để khẳng định tác dụng.
Nhiều sản phụ truyền tai nhau trào lưu ăn nhau thai để bồi bổ và ngăn ngừa trầm cảm sau sinh. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy phương pháp này không mang lại hiệu quả cải thiện tâm trạng, thậm chí tiềm ẩn rủi ro nhiễm khuẩn và rối loạn nội tiết cho trẻ.
Nhau thai cừu thường được quảng bá giúp trẻ hóa làn da, nhưng người có u xơ tử cung hay u nang buồng trứng cần hết sức cẩn trọng. Các nghiên cứu cho thấy mô nhau thai chứa hoạt tính kích thích thụ thể estrogen mạnh mẽ, có thể thúc đẩy tế bào khối u nhạy cảm nội tiết phát triển nhanh hơn.
