Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 723 trên 1.483
Tin đồn ăn dưa chuột cùng cà chua làm mất vitamin C là thiếu căn cứ. Mặc dù dưa chuột chứa enzyme ascorbate oxidase, nhưng enzyme này nhanh chóng bị biến tính và phân giải trong môi trường acid dịch vị dạ dày, khiến mức độ hao hụt vitamin C thực tế không đáng kể.
Dưa hấu là loại quả giải nhiệt quen thuộc chứa nhiều nước, lycopene và L-citrulline tốt cho mạch máu. Tuy nhiên, do có chỉ số đường huyết cao (GI = 72), người mắc đái tháo đường, người huyết áp thấp, bệnh nhân thận hoặc rối loạn chu trình urê cần thận trọng, kiểm soát khẩu phần mỗi lần ăn.
Ăn trứng cùng sữa đậu nành hoàn toàn không làm mất hay suy giảm chất đạm như lời đồn. Sữa đậu nành khi được nấu chín hoặc xử lý nhiệt công nghiệp đã vô hiệu hóa hầu hết các chất ức chế trypsin, giúp cơ thể tiêu hóa và hấp thu trọn vẹn protein từ cả trứng lẫn đậu nành.
Nấm tươi có cấu trúc xốp như bọt biển, dễ hút nước khiến món ăn bị nhạt và dai nhũn. Nếu nấm sạch, bạn chỉ nên dùng khăn ẩm lau nhẹ; nếu nấm dính cát, hãy xối nước thật nhanh rồi thấm khô hoàn toàn trước khi nấu để giữ độ giòn ngọt tự nhiên.
Thuyết kết hợp thực phẩm (Hay diet) cho rằng ăn chung đạm và tinh bột sẽ làm thối rữa đường ruột do xung đột acid-kiềm. Tuy nhiên, khoa học chứng minh hệ tiêu hóa người tiết đồng thời đủ loại enzyme để phân giải đa chất cùng lúc, việc kiêng khem tách bữa là hoàn toàn không cần thiết.
Hồng ngâm, hồng giòn là món ăn ưa thích vào mùa thu đông, nhưng tiêu thụ không đúng cách có thể gây tắc ruột do bã thức ăn dạ dày. Hợp chất tanin gặp axit dịch vị dễ vón cục thành khối bã thực vật rắn chắc, đặc biệt nguy hiểm với người từng phẫu thuật tiêu hóa.
Hoa quả sấy khô chứa mật độ năng lượng và nồng độ đường đậm đặc gấp gần 5 lần quả tươi. Dù giàu chất chống oxy hóa và chất xơ, việc ăn quá 1/4 cốc quả khô mỗi ngày có thể làm tăng đường huyết, LDL-C và gây thặng dư calo ngoài ý muốn.
Tỏi băm cần để yên 10 phút trước khi gia nhiệt nhằm tạo thời gian cho enzyme alliinase xúc tác chuyển hóa alliin thành allicin có hoạt tính sinh học. Nếu nấu ngay, nhiệt độ cao sẽ làm mất hoạt tính của enzyme, chặn đứng quá trình tạo allicin và làm suy giảm đáng kể giá trị dinh dưỡng của củ tỏi.
Nấu chín cà rốt và cà chua giúp cơ thể hấp thu lycopene và beta-carotene tốt hơn hẳn so với ăn sống. Nhiệt độ phá vỡ màng tế bào thực vật, kết hợp cùng chất béo trong quá trình chế biến sẽ giúp hòa tan và chuyển hóa tối đa các chất chống oxy hóa quý giá này vào đường ruột.
Các nghiên cứu khoa học lớn chỉ ra rằng ăn khoảng 2 khẩu phần quả tươi mỗi ngày (kết hợp với 3 phần rau củ) là mức tối ưu để giảm nguy cơ tử vong do tim mạch, việc tiêu thụ vượt xa ngưỡng này thường chạm mốc bão hòa lợi ích.
Trong chế độ ăn Địa Trung Hải, quả tươi được khuyến nghị tiêu thụ hàng ngày cùng rau xanh ở mức tối thiểu 400-500 g, thậm chí lên tới 800 g quả giúp giảm rõ rệt nguy cơ tim mạch. Nguồn chất xơ, phytosterol và polyphenol tự nhiên từ trái cây giúp hạ viêm, kiểm soát mỡ máu và bảo vệ chuyển hóa hiệu quả.
Carotenoid trong trái cây là vi chất tan trong dầu, cần chất béo để kích hoạt dịch mật và tạo hạt micelle hấp thu qua ruột non. Ăn kèm sữa chua, các loại hạt hoặc quả bơ giúp tăng khả năng hấp thu các chất chống oxy hóa này lên nhiều lần so với ăn trái cây đơn thuần.
Chế độ ăn Fruitarianism (chỉ ăn trái cây) tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Việc loại bỏ hoàn toàn các nhóm thực phẩm khác dẫn đến thiếu hụt protein, vitamin B12, sắt, kẽm, gây teo cơ, đồng thời lượng đường fructose quá cao dễ làm tăng mỡ gan và rối loạn chuyển hóa.
Nhiều người ngâm rau củ trong nước tĩnh kéo dài với mong muốn loại bỏ chất bẩn, nhưng thói quen này khiến màng tế bào rách vỡ, làm thất thoát lượng lớn vitamin C tan trong nước và kích hoạt men oxy hóa dưỡng chất. Rửa nhanh dưới vòi nước chảy trước khi cắt thái là giải pháp bảo toàn vi chất tối ưu.
Người mắc đái tháo đường tuýp 2 hoàn toàn có thể ăn trái cây tươi với mức an toàn từ 50 đến hơn 100 g mỗi ngày, ưu tiên nhóm quả có chỉ số đường huyết thấp nguyên miếng thay vì uống nước ép.
Rau củ cắt nhỏ để qua đêm có thể mất tới 30% vitamin C trong 24 giờ kể cả khi cất tủ lạnh, do màng tế bào rách kích hoạt enzyme ascorbate peroxidase oxy hóa dưỡng chất. Bề mặt cắt giải phóng dịch bào cũng tạo điều kiện thuận lợi cho vi khuẩn xâm nhập và phát triển nhanh chóng.
Khí ethylene là hormone thực vật tự nhiên điều khiển quá trình chín của quả climacteric. Dùng ethylene thúc chín đúng kỹ thuật kích hoạt bộ máy sinh hóa sẵn có, không làm mất chất dinh dưỡng mà vẫn bảo toàn lượng đường, thậm chí giúp gia tăng chất chống oxy hóa tùy loại quả.
Củ sắn chứa linamarin, độc chất sinh cyanide nguy hiểm nhưng dễ tan trong nước. Để ăn sắn an toàn, việc lột vỏ, ngâm nước sạch từ 12 đến 24 giờ kết hợp thay nước liên tục và luộc mở nắp giúp loại bỏ hơn 90% lượng độc tố tự nhiên.
Nhiều người ngâm thịt đông lạnh vào nước nóng để tiết kiệm thời gian, nhưng thói quen này khiến lớp ngoài rơi vào "vùng nguy hiểm" 5-60 độ C. Dù lõi vẫn đóng băng, bề mặt ấm cùng dịch rỉ giàu dinh dưỡng tạo điều kiện cho vi khuẩn nhân đôi nhanh chóng.
Người sau phẫu thuật cắt dạ dày cần thận trọng khi ăn trái cây để tránh hội chứng Dumping do đường thẩm thấu cao. Lựa chọn quả mềm ít ngọt, chia khẩu phần nhỏ và nhai kỹ sẽ giúp bảo vệ đường ruột và ngăn biến động đường huyết.
