Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 862 trên 1.483
Chất béo chuyển hóa tự nhiên trong thịt bò chủ yếu là acid vaccenic, khác biệt về cấu trúc so với trans fat công nghiệp từ dầu hydro hóa. Dữ liệu khoa học cho thấy ở mức tiêu thụ thực tế thông thường, loại chất béo tự nhiên này không làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch hay viêm nhiễm.
Nấu cơm trộn đậu đỗ giúp bù trừ hoàn hảo hai axit amin thiết yếu là lysine từ đậu và methionine từ gạo, đồng thời bổ sung chất xơ tự nhiên giúp làm chậm quá trình tiêu hóa tinh bột, từ đó làm giảm đáng kể mức tăng đường huyết sau bữa ăn so với việc chỉ ăn cơm trắng đơn thuần.
Chế độ ăn giàu protein không gây hại hay làm suy giảm chức năng thận ở người khỏe mạnh. Tình trạng tăng mức lọc cầu thận khi nạp nhiều đạm chỉ là phản ứng thích nghi sinh lý tự nhiên của cơ thể, ngoại trừ những người đã có sẵn bệnh nền về thận.
Tinh bột kháng hoạt động tương tự chất xơ hòa tan khi không bị tiêu hóa ở ruột non mà đi thẳng xuống đại tràng. Tại đây, vi khuẩn lên men tinh bột kháng thành các axit béo chuỗi ngắn, giúp củng cố hệ vi sinh vật, bảo vệ niêm mạc ruột và hỗ trợ điều hòa đường huyết.
Dầu nhuyễn thể (krill oil) dạng phospholipid có tốc độ hấp thu ban đầu nhanh hơn và tối ưu ở liều thấp dưới 2.000 mg so với dầu cá dạng triglyceride. Tuy nhiên, khi dùng đều đặn dài ngày với cùng hàm lượng EPA và DHA, hiệu quả tích lũy trong tế bào và khả năng điều hòa mỡ máu của hai loại gần như tương đương nhau.
Nước trà gạo lứt rang được nhiều người tin dùng để kiểm soát đường huyết, nhưng các nghiên cứu khoa học cho thấy tác dụng cải thiện chuyển hóa glucose chủ yếu đến từ chất xơ và hoạt chất triterpenoid khi ăn nguyên hạt gạo lứt, chứ không nằm trọn vẹn trong ly nước hãm.
Nấu chín kỹ không làm mất protein trong thịt nhưng nhiệt độ quá 100 độ C khiến chuỗi đạm bị oxy hóa, kết tụ và làm chậm tốc độ tiêu hóa của dạ dày. Chế biến thịt ở mức nhiệt lõi 70-75 độ C giúp biến tính protein tối ưu, dễ hấp thu và hạn chế hình thành hợp chất AGEs có hại.
Cảm giác đói cồn cào, run rẩy sau khi ăn đồ ngọt 2-4 giờ thường là dấu hiệu của hạ đường huyết phản ứng. Hiện tượng này xảy ra do đường hấp thu quá nhanh khiến tuyến tụy tiết dư thừa insulin, đẩy nhanh nồng độ đường trong máu xuống thấp đột ngột.
Dầu gấc sở hữu khả năng hấp thu beta-carotene vượt trội nhờ sự hiện diện tự nhiên của 69% acid béo không bão hòa trong màng hạt. Nền tảng lipid này đóng vai trò chất nhũ hóa tự nhiên, thúc đẩy hình thành các hạt mixen trong ruột non, giúp tiền chất vitamin A thẩm thấu hiệu quả vào cơ thể.
Nấu cháo gạo trắng nhừ khiến tinh bột bị hồ hóa hoàn toàn và phá vỡ cấu trúc vật lý, đẩy nhanh tốc độ làm rỗng dạ dày và biến carbohydrate thành glucose hấp thu cực nhanh tại ruột non, dẫn đến việc đường huyết tăng nhanh gấp nhiều lần so với ăn cơm thông thường.
Chiên rán ngập dầu bằng mỡ lợn ít bị biến tính oxy hóa hơn so với các loại dầu thực vật giàu acid béo không bão hòa. Tuy nhiên, mỡ lợn qua gia nhiệt kéo dài vẫn sinh ra độc chất làm tăng mỡ máu, tổn thương vi sinh đường ruột và thúc đẩy viêm mạch máu.
Chế độ ăn nhiều chất béo bão hòa làm tăng đồng thời nồng độ LDL-C và số lượng hạt sinh xơ vữa mang ApoB. Nguyên nhân do mỡ bão hòa làm suy giảm số lượng và hoạt tính của các thụ thể LDL tại gan, kéo dài thời gian lưu hành và làm chậm quá trình thanh thải các hạt lipoprotein mang nguy cơ tim mạch khỏi tuần hoàn.
Bơ thực vật ngày nay gần như không còn chứa chất béo chuyển hóa (trans fat) nhờ các công nghệ sản xuất hiện đại như este hóa liên kết chéo và hydro hóa hoàn toàn. Người tiêu dùng có thể yên tâm sử dụng nếu biết cách đọc kỹ bảng thành phần trên nhãn sản phẩm.
Đối với hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS), nghiên cứu cho thấy mức carbohydrate tối ưu nên duy trì ở khoảng 41% tổng năng lượng hằng ngày. Tỷ lệ này giúp cải thiện rõ rệt độ nhạy insulin, giảm nồng độ testosterone tự do mà không làm gián đoạn chu kỳ rụng trứng hay gây mất cân bằng nội tiết sinh sản.
Nấu chín cơm, để lạnh rồi hâm nóng lại làm tăng lượng tinh bột kháng loại 3 và giảm phản ứng đường huyết sau ăn. Tuy nhiên, mức tăng thực tế trên hạt cơm chỉ đạt khoảng 1g trên 100g cơm, không thể biến cơm trắng thành thực phẩm ăn thoải mái mà không lo tăng đường huyết.
Bổ sung dầu cá omega-3 liều cao trên 1g mỗi ngày có thể làm tăng nguy cơ mắc chứng rung nhĩ và chảy máu, dù mang lại lợi ích giảm biến cố mạch vành. Người dùng cần hiểu rõ ranh giới liều lượng và tham khảo ý kiến bác sĩ thay vì tự ý dùng sản phẩm nồng độ cao kéo dài.
Tỷ lệ Omega-6 và Omega-3 lý tưởng từ lâu được cho là chìa khóa kiểm soát viêm và bệnh tim mạch. Tuy nhiên, bằng chứng y khoa hiện đại cho thấy việc cố gắng đạt một tỷ lệ vàng cứng nhắc không quan trọng bằng việc nạp đủ lượng Omega-3 thiết yếu và duy trì chất lượng bữa ăn cân bằng.
Cắt bỏ hoàn toàn tinh bột giúp bàn cân sụt nhanh vài kilôgam chỉ sau vài ngày, nhưng phần lớn trọng lượng hao hụt là nước liên kết với glycogen chứ không phải mô mỡ. Việc ép cân cực đoan này tiềm ẩn nguy cơ mất cơ bắp và rối loạn chuyển hóa nếu không kiểm soát đúng cách.
Bổ sung chất xơ hòa tan ở liều lượng 7,6 đến 10,5 g mỗi ngày ngay trước bữa ăn giúp tạo màng gel làm chậm hấp thu đường, từ đó ghìm cương hiệu quả đỉnh đường huyết sau ăn và hỗ trợ giảm kháng insulin ở người bệnh đái tháo đường týp 2.
Gạo lứt chứa lượng chất xơ và magiê dồi dào có lợi cho tim mạch, song lớp cám ngoài cùng lại tích lũy nồng độ asen vô cơ cao hơn gạo trắng. Người dùng có thể tối ưu hóa lợi ích và hạn chế nguy cơ bằng cách vo ngâm kỹ và phân bổ lượng ăn hợp lý thay vì dùng liên tục kéo dài.
