Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 944 trên 1.483
Người mắc bệnh hen suyễn tuyệt đối không nên tự ý sử dụng thảo dược ba gạc hoa đỏ. Các hoạt chất sinh học tác động lên hệ thần kinh tự chủ có thể làm tăng hoạt tính phó giao cảm, kích hoạt các cơn co thắt phế quản dữ dội, làm tắc nghẽn luồng khí và đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Người đang dùng ba gạc hoa đỏ cần hết sức thận trọng khi nhổ răng gây tê có epinephrine do nguy cơ tăng nhạy cảm thụ thể giao cảm. Bệnh nhân nên chủ động khai báo tiền sử dùng thảo dược để bác sĩ điều chỉnh nồng độ epinephrine loãng 1:200.000 hoặc lựa chọn thuốc tê không chứa chất co mạch.
Thở chậm bằng cơ hoành sau buổi tập giúp kích thích dây thần kinh phế vị, tái kích hoạt nhánh thần kinh đối giao cảm, từ đó hạ nhịp tim và huyết áp nhanh chóng. Kỹ thuật này đã được khoa học chứng minh giúp tăng biến thiên nhịp tim và rút ngắn thời gian phục hồi sinh lý.
Nước ép lựu chứa lượng lớn polyphenol và nitrat tự nhiên, giúp thúc đẩy sản sinh nitric oxide làm giãn nở động mạch và tăng cường lượng máu đến cơ bắp chân. Nhờ đó, người chạy bộ có thể cải thiện khả năng vận chuyển oxy, duy trì sức bền và đẩy nhanh tốc độ phục hồi sau tập luyện.
Hoàng kỳ (Astragalus) hỗ trợ cải thiện tưới máu mao mạch ở người bệnh mạch máu ngoại biên nhờ kích thích các yếu tố sinh mạch như VEGF, kích hoạt trục tín hiệu AKT/eNOS và bảo vệ chức năng tế bào nội mô, giúp hình thành mạng lưới vi mạch bù đắp mô thiếu máu.
Nhiều người tin rằng uống nước atiso giúp thanh nhiệt và đào thải axit uric nhanh chóng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy dù hợp chất trong lá atiso ức chế enzym tạo axit uric trong ống nghiệm, việc sử dụng qua đường uống ở động vật lại không mang lại hiệu quả hạ axit uric máu.
Uống quá nhiều trà atiso đậm đặc hoàn toàn có thể gây đau quặn bụng và đi ngoài phân lỏng. Tình trạng này xuất phát từ việc các hoạt chất trong atiso kích thích tiết mật quá mức và hạ thấp ngưỡng nhu động ruột, khiến thức ăn bị tống đẩy quá nhanh qua đường tiêu hóa.
Nhiều chân chạy dùng curcumin với hy vọng hạ nhanh chỉ số viêm CRP sau cuộc đua đường dài. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học hiện nay chưa xác nhận curcumin đơn lẻ có thể trực tiếp hạ thấp CRP, dù dạng chiết xuất phối hợp có thể hỗ trợ điều hòa một số cytokine gây viêm như IL-6.
Nhờ chứa hàm lượng cao các polyphenol chống oxy hóa như axit chlorogenic, chiết xuất atiso giúp bảo vệ vi mạch, củng cố liên kết tế bào, từ đó hỗ trợ cải thiện rõ rệt độ thô ráp và độ đàn hồi của da, mở ra giải pháp tự nhiên đầy triển vọng giúp ngăn ngừa các dấu hiệu lão hóa sớm.
Bổ sung L-glutamine sau các cự ly marathon và ultra-marathon giúp hạn chế sụt giảm nồng độ axit amin trong máu và có thể giảm nguy cơ nhiễm trùng hô hấp. Dù vậy, bằng chứng về khả năng phục hồi chức năng tế bào lympho vẫn chưa đồng nhất, đòi hỏi vận động viên kết hợp nghỉ ngơi và dinh dưỡng toàn diện.
Súc miệng bằng dung dịch tinh dầu bạc hà (menthol) nồng độ thấp kích hoạt thụ thể TRPM8 ở khoang miệng, giúp "đánh lừa" não bộ giảm bớt cảm giác nóng bức và kéo dài sức bền khi chạy trong thời tiết oi bức. Dù vậy, phương pháp này hoàn toàn không làm hạ thân nhiệt thực tế, tiềm ẩn nguy cơ sốc nhiệt nếu người chạy lạm dụng để gắng sức quá mức.
Thay vì kéo giãn tĩnh thụ động, các bài tập co cơ lệch tâm (eccentric loading) mới là giải pháp phục hồi không phẫu thuật chủ đạo cho người chạy bộ bị đau gân gót Achilles. Bằng cách tạo ra các dao động lực đặc thù và giảm độ nhạy cảm đau, bài tập lệch tâm giúp tái huấn luyện hệ cơ gân thích nghi tốt hơn với vận động.
Nhiều cha mẹ thường cho trẻ uống trà atiso để "mát gan", trị nóng trong. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học về độ an toàn của thảo dược này ở trẻ em còn rất ít. Atiso làm tăng tiết dịch vị và tiềm ẩn rủi ro nhiễm bẩn nếu dùng tùy tiện.
Chiết xuất hoàng kỳ bước đầu cho thấy tiềm năng kích thích mọc tóc nhờ khả năng kích hoạt tín hiệu tế bào, thúc đẩy nang tóc chuyển sang giai đoạn phát triển và cải thiện độ dày sợi tóc trên mô hình động vật. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người vẫn còn hạn chế.
Người từng mổ thoát vị bẹn hoàn toàn có thể chạy bộ trở lại nếu biết cách kiểm soát áp lực ổ bụng qua kỹ thuật thở cơ hoành. Thở đúng giúp phân tán lực ép nội tại, tránh các đợt tăng áp lực đột ngột gây căng rách vùng bẹn đã can thiệp, từ đó phòng ngừa nguy cơ tái phát hiệu quả.
Uống cà phê trong đợt dùng kháng sinh ciprofloxacin có thể khiến tim đập nhanh, bồn chồn và mất ngủ do thuốc ức chế enzym cytochrom P-450 ở gan, làm giảm đào thải và kéo dài thời gian tích tụ caffeine trong máu.
Chạy bộ thường xuyên, đặc biệt là cự ly dài, làm giảm mạnh lưu lượng nước bọt và thúc đẩy xói mòn men răng trong lúc gắng sức. Môi trường khô miệng cùng sự suy thoái màng bảo vệ men răng tạo điều kiện làm tăng nguy cơ tổn thương răng nếu không được chăm sóc đúng cách.
Hoạt chất astragaloside IV trong hoàng kỳ cho thấy tiềm năng hỗ trợ giảm viêm, chống oxy hóa và ức chế tích tụ mỡ gan thông qua các con đường tín hiệu tế bào. Tuy nhiên, bằng chứng hiện tại chủ yếu đến từ các nghiên cứu tiền lâm sàng, người bệnh cần kết hợp lối sống khoa học thay vì chỉ dựa vào thảo dược.
Bổ sung L-citrulline đơn thuần khó giúp người chạy cải thiện VO2max do nitric oxide bị oxy hóa nhanh. Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy khi kết hợp L-citrulline với chất chống oxy hóa polyphenol, khả năng giãn mạch và chỉ số VO2max của vận động viên được cải thiện rõ rệt sau 3 tháng.
Tập luyện vùng cao kích thích thận tăng tiết hormone erythropoietin (EPO) do thiếu oxy tự nhiên, thúc đẩy tủy xương tăng sản xuất hồng cầu và tổng lượng hemoglobin. Nhờ đó, khả năng vận chuyển oxy và sức bền thể lực của người chạy bộ được cải thiện rõ rệt khi quay trở lại thi đấu ở mực nước biển.
