Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 946 trên 1.483
Người mắc bệnh tự miễn như lupus hay viêm khớp dạng thấp không nên tự ý dùng hoàng kỳ, bởi các thảo dược có tính chất kích thích miễn dịch có thể kích hoạt phản ứng tự miễn quá mức, dễ châm ngòi cho các đợt bùng phát cấp tính gây tổn thương nghiêm trọng đến nội tạng.
Nhiều nam giới lo ngại dùng Ashwagandha làm tăng testosterone dẫn đến chuyển hóa thành DHT gây hói đầu. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược này không trực tiếp gây rụng tóc, bởi tình trạng hói đầu phụ thuộc phần lớn vào độ nhạy cảm di truyền của nang tóc trước DHT chứ không chỉ do nồng độ hormone.
Chạy bộ buổi sáng không gây hại phổi do ozon nhiều hơn buổi chiều. Do ozon tầng mặt đất hình thành từ phản ứng quang hóa dưới bức xạ ánh nắng và nhiệt độ cao, nồng độ khí này thường thấp vào sáng sớm và đạt đỉnh vào buổi chiều, dễ gây suy giảm chức năng thông khí khi vận động.
Nhiều nghiên cứu khoa học xác nhận việc xông hơi khô hoặc ngâm nước nóng quanh 40 độ C từ 20 đến 30 phút ngay sau buổi chạy giúp cơ thể hạ nhịp tim, giảm nhiệt độ trung tâm và thích nghi với thời tiết nắng nóng hiệu quả mà không cần tập luyện kiệt sức.
Người đang dùng thuốc chống đông máu hoặc thuốc chống kết tập tiểu cầu không nên tự ý uống hoàng kỳ do nguy cơ tương tác thuốc làm biến động chỉ số đông máu, từ đó gia tăng đáng kể nguy cơ xuất huyết nội tạng và chảy máu nguy hiểm đe dọa tính mạng.
Chạy ở ngưỡng lactate kích hoạt mạnh mẽ quá trình tăng sinh mạng lưới ty thể và phát triển mao mạch cơ xương. Sự biến đổi tế bào này giúp cơ bắp tối ưu hóa khả năng hấp thụ oxy, chuyển hóa năng lượng hiệu quả hơn và đẩy lùi cảm giác mỏi mệt khi duy trì tốc độ cao [1, 4].
Rối loạn cương dương chủ yếu bắt nguồn từ tổn thương mạch máu và suy giảm oxit nitric (NO) nội mạc thể hang. Chiết xuất acai chứa các chất chống oxy hóa có thể hỗ trợ giảm stress oxy hóa bảo vệ nội mạc, nhưng không thể thay thế các giải pháp y khoa trong điều trị rối loạn tuần hoàn mạch máu.
Ăn thức ăn giàu chất béo trước khi chạy làm chậm quá trình rỗng dạ dày và kích thích giải phóng các hormone tiêu hóa gây co thắt môn vị. Khi chất béo di chuyển xuống tá tràng, chuyển động nhịp nhàng dằn xóc của bước chạy sẽ tương tác với thụ thể đường ruột, làm gia tăng đáng kể cảm giác đầy trướng và buồn nôn.
Chạy bộ hoặc các bài tập vận động chân có thể hỗ trợ bơm cơ bắp chân hoạt động hiệu quả hơn, cải thiện tình trạng ứ trệ máu ở chi dưới. Tuy nhiên, vận động thể chất đơn thuần không phục hồi được hệ thống van tĩnh mạch đã suy giãn, đòi hỏi người bệnh phải tập luyện đúng cách và kết hợp các biện pháp hỗ trợ y khoa.
Uống nước lạnh hoặc nước mát trong khi chạy bộ mùa nóng giúp kìm hãm mức tăng nhiệt độ lõi cơ thể hiệu quả hơn rõ rệt so với nước ấm hay nước ở nhiệt độ phòng. Phương pháp làm mát nội sinh này hỗ trợ bảo vệ chức năng đường ruột và cải thiện sức bền thể lực.
Thay vì cố tăng tốc độ bằng sải bước dài trên đường bằng gây tăng mạnh tải trọng nén lên sụn bánh chè, người thừa cân nên ưu tiên đi bộ hoặc chạy với độ dốc nghiêng hướng lên thoai thoải nhằm tăng tiêu hao năng lượng mà không làm tăng thêm áp lực lên khớp gối.
Nước ép bưởi chùm ức chế không thuận nghịch enzym chuyển hóa CYP3A4 ở ruột non và gan, làm giảm chuyển hóa bước đầu của nhiều loại thuốc. Tình trạng này khiến nồng độ kháng sinh và các thuốc cơ chất trong máu tăng vọt bất thường, kéo dài nguy cơ quá liều và độc tính nghiêm trọng suốt hơn 24 giờ.
Ashwagandha chứa nhóm hoạt chất withanolide có khả năng hỗ trợ tăng độ nhạy insulin và cải thiện hấp thu glucose trong các nghiên cứu tiền lâm sàng. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trên người vẫn còn hạn chế, do đó thảo dược này chỉ đóng vai trò hỗ trợ và không thể thay thế lối sống lành mạnh hay phác đồ của bác sĩ.
Người sắp phẫu thuật cần tạm dừng uống hoàng kỳ trước ngày mổ để tránh nguy cơ rối loạn đông máu và xuất huyết chu phẫu nguy hiểm. Hãy thông báo đầy đủ với bác sĩ về mọi loại thảo dược đang sử dụng nhằm bảo đảm an toàn tính mạng trong suốt quá trình can thiệp ngoại khoa.
Nhiều người tập thể thao tin rằng uống collagen peptide kèm vitamin C trước buổi tập sẽ giúp gân chân dày và khỏe hơn. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy dưỡng chất này không làm tăng kích thước gân ở người khỏe mạnh, mà chỉ phát huy giá trị kích thích tổng hợp collagen và giảm đau khi gân đang bị viêm hoặc tổn thương.
Bổ sung vitamin D kết hợp canxi giúp nâng cao mật độ khoáng xương và giảm nguy cơ rạn xương do mỏi ở người chạy bộ, nhất là nhóm thiếu hụt dinh dưỡng. Tuy nhiên, người tập không nên bổ sung liều cao tùy tiện mà cần kiểm tra vi chất và điều chỉnh giáo án tập luyện khoa học.
Uống canxi liều cao sát giờ tập không giúp tăng sức mạnh cơ bắp mà có thể làm rối loạn cân bằng điện giải canxi - magie, cản trở sự thả lỏng của sợi actin và myosin, từ đó làm tăng nguy cơ co cứng cơ và suy giảm hiệu suất vận động thể thao.
Uống thuốc giảm đau NSAID trước khi chạy cự ly dài không giúp ngừa mỏi cơ mà còn làm tăng nguy cơ tổn thương thận cấp tính. Khi cơ thể mất nước và vận động nặng, thuốc sẽ làm giảm dòng máu nuôi thận, khiến tiểu cầu thận dễ bị tổn thương nghiêm trọng.
Bổ sung men vi sinh đa chủng trước các đợt tập luyện gắng sức có thể hỗ trợ giảm nhẹ các triệu chứng nhiễm trùng đường hô hấp trên ở người chạy bộ. Tuy nhiên, hiệu quả này phụ thuộc vào từng chủng vi khuẩn cụ thể và không thể thay thế cho chế độ nghỉ ngơi, phục hồi khoa học.
Chiết xuất nhân sâm châu Á chứa các hoạt chất quý như ginsenoside và gintonin, đã được khoa học chứng minh giúp kích thích tế bào nhú bì, tăng sinh mạch máu và đánh thức nang tóc ngủ quên. Tuy nhiên, phần lớn bằng chứng hiện có nằm ở mức thử nghiệm phòng thí nghiệm và động vật, đòi hỏi người dùng cần hiểu đúng để ứng dụng hợp lý.
