Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
29.651 bài, trang 973 trên 1.483
Cảm giác cồn cào sau khi ăn bánh dẻo ở người viêm loét dạ dày xuất phát từ lượng tinh bột nếp dẻo dính tạo áp lực cơ học, kết hợp hàm lượng carbohydrate kích thích dạ dày tăng tiết mạnh axit và pepsin lên niêm mạc đang tổn thương.
Nhiều người tin rằng một tách cà phê có thể xua tan cảm giác say rượu sau tiệc tùng. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học khẳng định caffeine không thể làm mờ hay che giấu độ say xỉn. Sự kết hợp này thậm chí còn khiến người uống tiêu thụ nhiều cồn hơn và làm tăng nguy cơ tổn thương sức khỏe.
Người bệnh trào ngược dạ dày tuyệt đối không nên nằm ngay sau bữa tiệc nhiều dầu mỡ. Việc thức ăn đầy làm căng trướng dạ dày kết hợp cùng tư thế nằm ngang sẽ làm suy yếu hàng rào cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho axit tràn ngược lên niêm mạc thực quản gây tổn thương nghiêm trọng.
Cây hoa mọc quanh thân gỗ thường trồng ở chùa Việt Nam thực chất là cây đầu lân nguồn gốc Nam Mỹ, hoàn toàn khác với cây sala đích thực của Nam Á. Dược tính của hai loài cũng riêng biệt và chưa có chỉ định uống trực tiếp để chữa bệnh.
Người bệnh tiểu đường vẫn có thể thưởng thức bánh trung thu nếu giới hạn khẩu phần ở mức 1/8 đến 1/4 chiếc mỗi ngày, ăn vào bữa phụ và chủ động cắt giảm lượng tinh bột tương đương ở bữa chính nhằm kiểm soát đường huyết sau ăn và tổng năng lượng nạp vào.
Ăn đậu lăng mỗi ngày không làm tăng nguy cơ sỏi thận ở người khỏe mạnh nếu được chế biến đúng cách. Dù đậu lăng chứa oxalate, nguy cơ hình thành sỏi chỉ xuất hiện khi cơ thể thiếu hụt canxi, uống quá ít nước hoặc ở người có tiền sử sỏi thận canxi oxalat tái phát.
Người bị trào ngược dạ dày thực quản không nên ăn bánh trung thu trước khi đi ngủ. Lượng đường đơn và chất béo bão hòa dồi dào trong bánh làm suy yếu cơ thắt thực quản dưới và kéo dài thời gian làm rỗng dạ dày, khiến axit dễ dàng trào ngược lên thực quản khi nằm ngửa.
Chiết xuất hoa và lá đầu lân chứa hàm lượng phenolic và flavonoid phong phú, giúp dập tắt gốc tự do, bảo vệ màng lipid và kích thích tế bào mô tăng sinh trong ống nghiệm. Dù mang tiềm năng chống oxy hóa hứa hẹn, người dân không nên tự đun uống mà cần chờ các thử nghiệm lâm sàng chuyên sâu.
Nhiều người truyền tai nhau việc đắp lá đầu lân tươi để giúp vết thương hở mau khép miệng, nhưng bằng chứng khoa học cho thấy các hoạt chất tái tạo mô chỉ phát huy tác dụng qua chiết xuất chuẩn hóa. Tự ý đắp bã lá tươi chưa khử khuẩn tiềm ẩn nguy cơ nhiễm trùng ngoại sinh và hoại tử mô rất cao.
Chất sắt trong đậu lăng thuộc dạng non-heme có độ khả dụng sinh học thấp hơn nhiều so với sắt heme trong thịt đỏ, nên khó có thể thay thế hoàn toàn nếu không kết hợp khéo léo. Tuy nhiên, việc bổ sung thực phẩm giàu vitamin C vào cùng bữa ăn sẽ giúp tăng cường đáng kể tỷ lệ hấp thu sắt thực vật.
Cả đậu lăng đỏ và đậu lăng xanh đều giàu protein và chất xơ, nhưng phục vụ các mục tiêu sức khỏe khác nhau. Đậu lăng đỏ dễ tiêu hóa và giàu chất xơ tổng thể hơn, trong khi đậu lăng xanh vượt trội về năng lực chống oxy hóa và khả năng hấp thu vi chất sắt.
Chiết xuất vỏ cây đầu lân chứa polyphenol đặc biệt giúp giảm đau và ức chế phản ứng viêm trong các thử nghiệm tiền lâm sàng. Dù y học cổ truyền Nam Mỹ sử dụng lâu đời, bằng chứng khoa học hiện mới giới hạn ở mức tế bào và động vật, chưa thể thay thế thuốc điều trị tiêu chuẩn.
Bệnh nhân gout cần chủ động kiêng các món cỗ Tết chứa hàm lượng purin cao như lòng mề nội tạng, canh măng hầm móng giò, thịt đỏ, cá khô mặn và sẹ cá. Đồng thời, việc loại bỏ bia rượu cùng nước ngọt chứa fructose sẽ giúp ngăn chặn nguy cơ bùng phát cơn viêm khớp cấp giữa kỳ nghỉ Tết.
Tỏi và gừng là hai gia vị quen thuộc có khả năng thúc đẩy nhu động ruột, tăng tốc độ làm rỗng dạ dày và hỗ trợ hệ vi sinh tiêu hóa hoạt động trơn tru. Bổ sung đúng cách với lượng vừa phải giúp giảm bớt cảm giác chướng bụng ngày Tết mà không kích ứng dạ dày.
Bảo quản thức ăn chín trong tủ lạnh ngày Tết cần duy trì nhiệt độ ngăn mát ổn định dưới 5°C để tránh "vùng nguy hiểm", đồng thời chỉ nên lưu trữ tối đa từ 2 đến 3 ngày nhằm ngăn ngừa vi khuẩn ưa lạnh sinh sôi và tiết độc tố gây ngộ độc.
Nhiều lời đồn cho rằng uống nước sắc cây đầu lân giúp hạ đường huyết và trị đái tháo đường. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận loài cây này có hoạt tính giảm đau, kháng viêm thực nghiệm, hoàn toàn chưa có chứng cứ về khả năng kiểm soát glucose hay ức chế enzyme chuyển hóa đường.
Đảng sâm bắc chứa nhiều polysaccharide quý có tiềm năng bảo vệ tế bào não, giảm tích tụ mảng bám amyloid và hạn chế thoái hóa khớp thần kinh trên mô hình thực nghiệm. Dù vậy, thảo dược này hiện chỉ đóng vai trò hỗ trợ nâng cao thể trạng chứ chưa thể thay thế thuốc điều trị sa sút trí tuệ ở người.
Nhiều người truyền tai nhau cách ngậm vỏ cây đầu lân ngâm rượu để trị đau răng, nhưng liệu phương pháp này có an toàn? Nghiên cứu cho thấy chiết xuất cây có thể kháng khuẩn miệng nhưng lại gây độc tế bào ở nồng độ cao, việc ngâm rượu tự phát tiềm ẩn nguy cơ bỏng mô mềm và nhiễm trùng nặng.
Mứt gừng và trà gừng giúp làm ấm cơ thể hiệu quả trong ngày lạnh, nhưng dùng quá mức có thể gây hại cho hệ tiêu hóa. Nghiên cứu cho thấy liều chiết xuất gừng khô từ 6 g/ngày trở lên đã bắt đầu kích ứng và làm tổn thương niêm mạc dạ dày.
Isoflavone trong đậu ma (*Pueraria phaseoloides*) hoạt động như estrogen thực vật, có khả năng gắn kết chọn lọc vào thụ thể estrogen nội sinh để điều hòa triệu chứng thiếu hụt hormone. Hoạt chất này hỗ trợ giảm khô rát âm đạo và bảo vệ tế bào, nhưng người dùng cần thận trọng về liều lượng để tránh rối loạn sinh sản.
