Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 364 trên 483
Thói quen ăn bánh mì sandwich trắng công nghiệp mỗi sáng dễ khiến đường huyết và insulin tăng vọt rồi hạ nhanh, làm giảm hormone báo hiệu no và gây đói sớm. Để kiểm soát cân nặng, người ăn cần tránh dùng bánh mì trắng đơn lẻ mà nên kết hợp cùng chất xơ rau củ, hạt dinh dưỡng hoặc giấm ăn.
Ăn dưa muối mỗi ngày có thể làm tăng huyết áp và tăng nguy cơ biến chứng tim mạch. Lượng natri cao trong rau củ ngâm muối khiến thể tích tuần hoàn tăng, co thắt mạch máu và làm mất đi lợi ích bảo vệ tim mạch vốn có của rau xanh tươi.
Sữa chua tiệt trùng hương vị trái cây hầu như không còn vi khuẩn có lợi cho ruột vì quy trình xử lý nhiệt sau lên men đã tiêu diệt các men vi sinh sống. Sản phẩm tiện bảo quản nhưng không thể thay thế sữa chua men sống trong việc hỗ trợ hệ vi sinh đường ruột.
Bóc bỏ lớp da và vỏ bột khi ăn gà rán giúp loại bỏ phần lớn chất béo chuyển hóa và mỡ tích tụ ở lớp vỏ ngoài. Tuy nhiên, phân tích khoa học cho thấy dầu chiên vẫn ngấm vào phần thịt nạc bên trong, khiến lượng chất béo bão hòa cao gấp nhiều lần so với thịt gà nướng.
Người lớn uống sữa tươi mỗi ngày không nhất thiết làm tăng mỡ máu xấu, bởi tác động thực tế phụ thuộc vào loại sữa nguyên kem hay tách béo, liều lượng dùng và cơ địa từng người. Việc hiểu đúng bằng chứng khoa học giúp bạn chọn loại sữa phù hợp để bảo vệ tim mạch hiệu quả.
Dầu dừa tạo hương thơm hấp dẫn khi chiên bánh nhưng lại chứa nhiều chất béo bão hòa làm tăng mỡ máu xấu (LDL-cholesterol). Các nghiên cứu khẳng định dầu dừa chỉ tốt hơn bơ động vật, nhưng kém an toàn hơn các loại dầu thực vật thông thường và cần giới hạn dưới 10% tổng calo hàng ngày.
Không có loại dầu mỡ nào an toàn tuyệt đối cho tim trong mọi hoàn cảnh. Mỡ lợn bền nhiệt hơn nhưng giàu chất béo bão hòa dễ gây xơ vữa, trong khi dầu thực vật tốt cho mỡ máu nhưng kém ổn định ở nhiệt độ cao, dễ sinh độc chất peroxy hóa nếu chiên đi chiên lại.
Uống sữa tươi sau buổi tập tạ giúp kích thích mạnh mẽ quá trình tổng hợp protein cơ bắp và hỗ trợ phục hồi sức mạnh nhờ mật độ dinh dưỡng tối ưu. Dù không làm giảm cảm giác đau cơ tức thì, việc duy trì uống sữa sau tập trong các chương trình tập kháng lực dài hạn giúp gia tăng đáng kể khối cơ nạc.
Thực phẩm chay giả thịt công nghiệp cung cấp nhiều chất xơ và ít cholesterol hơn thịt đỏ, nhưng thường chứa hàm lượng natri rất cao và thuộc nhóm siêu chế biến. Người tiêu dùng cần cân nhắc kỹ nhãn dinh dưỡng, tránh lạm dụng để phòng ngừa nguy cơ tăng huyết áp và thiếu hụt vi chất.
Nên chọn sữa chua tách béo hay nguyên kem? Sữa chua tách béo, đặc biệt là loại giàu đạm, vượt trội hơn cho mục tiêu giảm cân nhờ cắt giảm calo, kiểm soát cơn thèm ăn ở người thừa cân và hỗ trợ giảm mỡ bụng hiệu quả hơn dòng nguyên kem.
Tuyệt đối không được cho trẻ nhỏ uống dầu sầu đâu vì hoạt chất azadirachtin trong dầu có thể gây ngộ độc cấp tính, khởi phát co giật kháng trị, bệnh não nhiễm độc và hội chứng giống Reye đe dọa trực tiếp tính mạng của trẻ.
Uống sữa tươi lúc đói có thể làm dịu cơn đau rát dạ dày tạm thời nhờ hiệu ứng đệm axit, nhưng protein và canxi trong sữa sẽ nhanh chóng kích thích phản xạ hồi ứng, khiến dạ dày tăng tiết lượng axit mạnh mẽ sau đó. Người bệnh không nên dùng sữa khi bụng rỗng để tránh làm tổn thương vết loét.
Sốt mayonnaise truyền thống chứa tới 70-80% chất béo từ dầu thực vật. Dù chưa có thử nghiệm lâm sàng đo trực tiếp tác động lên mỡ máu người dùng, các nghiên cứu thực phẩm cho thấy chất béo không bão hòa trong sốt rất dễ bị oxy hóa khi bảo quản, làm mất dưỡng chất và sinh ra các gốc tự do cùng hợp chất có hại.
Chế độ ăn dư thừa calo cùng chất béo bão hòa trong các thực phẩm tiện lợi có liên quan mật thiết đến sự gia tăng của bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu. Đặc biệt, axit béo bão hòa như axit palmitic không chỉ gây tích tụ mỡ mà còn thúc đẩy quá trình chết tế bào gan và kháng insulin.
Carboxymethylcellulose (CMC), chất nhũ hóa phổ biến giúp kem đóng hộp giữ được độ dẻo mịn, đang bị khoa học chỉ mặt vì nguy cơ tàn phá đường ruột. Các nghiên cứu gần đây cho thấy phụ gia này có thể làm mòn màng nhầy bảo vệ, gây loạn khuẩn và kích hoạt viêm đại tràng.
Cá hộp là nguồn cung cấp axit béo omega-3 tiện lợi và kinh tế, nhưng dung môi bảo quản lại quyết định lợi ích thực sự đối với sức khỏe tim mạch. Các phân tích dinh dưỡng cho thấy cá ngâm nước giữ được tỷ lệ omega-3 vượt trội, trong khi cá ngâm dầu thực vật lại làm tăng lượng omega-6 và calo dư thừa.
Nước ngọt ăn kiêng chứa aspartame thường được chọn để cắt giảm calo và kiểm soát đường huyết. Các thử nghiệm lâm sàng cho thấy chất này ít làm tăng đường huyết tức thì ở người khỏe mạnh, nhưng nhiều nghiên cứu cảnh báo việc dùng lâu dài có thể làm thay đổi hệ vi sinh đường ruột và gây rối loạn dung nạp glucose ở người béo phì, tiểu đường.
Ăn nhiều snack mặn không chỉ khiến trẻ thừa cân mà còn lập trình thói quen chuộng muối lâu dài, làm gia tăng đáng kể nguy cơ tăng huyết áp tâm thu lẫn tâm trương ở lứa tuổi học sinh, đồng thời thế chỗ các vi chất dinh dưỡng thiết yếu và nạp thêm chất béo chuyển hóa có hại.
Chất béo chuyển hóa nhân tạo từ dầu hydro hóa trong bánh quy công nghiệp là mối nguy hại lớn cho tim mạch. Chúng trực tiếp kích thích gan tăng sinh cholesterol xấu LDL-C, làm giảm cholesterol tốt HDL-C, kích hoạt stress oxy hóa và gây viêm nội mô mạch máu, làm tăng mạnh nguy cơ xơ vữa và nhồi máu cơ tim.
Bột sắn dây không trực tiếp đốt mỡ nhưng cũng không gây béo nếu dùng đúng cách. Nhờ chứa tinh bột kháng, sắn dây giúp ổn định đường huyết, nuôi dưỡng lợi khuẩn đường ruột và giảm lượng ăn ở bữa kế tiếp, nhưng sẽ gây tăng cân nếu pha nhiều đường hoặc ăn dư thừa tổng calo.
