Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 365 trên 483
Sâm Tây Bá Lợi Á chứa nhiều hoạt chất có khả năng vượt qua hàng rào máu não, giúp bảo vệ tế bào thần kinh và hỗ trợ cải thiện trí nhớ. Tuy nhiên, các bằng chứng hiện tại chủ yếu thực hiện trên động vật và người khỏe mạnh; người cao tuổi chỉ nên dùng làm thức uống hỗ trợ, không thay thế thuốc điều trị.
Uống bột sắn dây vào buổi tối không gây mất ngủ hay làm xáo trộn chu kỳ thức - ngủ tự nhiên như nhiều người lo ngại. Tuy nhiên, do sắn dây tác động đến chuyển hóa đường huyết và cần thời gian tiêu hóa, người dùng nên uống ấm, hạn chế đường và dùng trước giờ đi ngủ ít nhất 1-2 giờ.
Lá sắn thuyền chứa nhiều hoạt chất sinh học như flavonoid có khả năng làm giãn mạch và hỗ trợ hạ huyết áp trên thực nghiệm. Người bệnh cao huyết áp có thể dùng loại lá này như trà loãng hoặc rau gia vị hàng ngày để hỗ trợ sức khỏe, nhưng cần uống đúng cách và tuyệt đối không tự ý thay thế thuốc điều trị.
Nhiều người có thói quen hái lá sả quanh nhà nấu nước uống cho ấm bụng mà không biết sự khác biệt giữa sả ăn và sả đuổi muỗi. Các nghiên cứu cho thấy chỉ sả chanh mới có dữ liệu an toàn cho dạ dày, trong khi sả Sri Lanka mang độc tính khác biệt, chủ yếu dùng để sát khuẩn ngoài và diệt côn trùng.
Thường xuyên sử dụng thực phẩm siêu chế biến như thịt nguội, đồ hộp và bơ phết công nghiệp làm tăng nguy cơ suy giảm nhận thức và đẩy nhanh tiến trình sa sút trí tuệ mạch máu ở người cao tuổi, đặc biệt trên những bệnh nhân mắc đái tháo đường loại 2.
Bột nêm và viên gia vị không thể thay thế nước hầm xương tươi về mặt dinh dưỡng. Bản chất của chúng là sản phẩm điều vị công nghiệp chứa tới 50% muối ăn kết hợp chất điều vị và chất béo, hoàn toàn thiếu hụt lượng protein tự nhiên, gelatin và khoáng chất có trong nước ninh xương thật.
Chất bảo quản natri benzoat trong nước giải khát nhìn chung an toàn khi tiêu thụ ở mức vừa phải theo chuẩn quy định. Tuy nhiên, nếu uống hằng ngày các loại nước chứa đồng thời benzoat và vitamin C, lại bị phơi dưới nhiệt độ cao, nguy cơ hình thành chất sinh ung thư benzen sẽ tăng lên đáng kể.
Thường xuyên ăn đồ rán sẵn, thức ăn nhanh giàu chất béo không chỉ khiến trẻ dễ thừa cân, béo phì mà còn kích hoạt sớm trục nội tiết sinh dục. Nhiều nghiên cứu chỉ ra chế độ ăn nhiều dầu mỡ làm biến đổi hormone, thúc đẩy dậy thì sớm và để lại hệ lụy lâu dài cho sức khỏe của trẻ.
Đầy bụng sau khi ăn đồ chiên rán là nỗi niềm chung của nhiều người lớn tuổi. Các nghiên cứu chỉ ra nguyên nhân nằm ở sự suy giảm một số enzyme phân giải mỡ và việc tuyến tụy khi lão hóa mất khả năng tăng tiết men tiêu hóa để thích ứng với bữa ăn giàu chất béo.
Dù dịch chiết củ sắn dây chứa các hoạt chất giúp giảm đường huyết và cải thiện kháng insulin trên thực nghiệm, bột sắn dây tinh chế lại chủ yếu là tinh bột. Chế độ ăn có chỉ số đường huyết cao làm tăng đường huyết 2 giờ sau ăn, do đó người bệnh đái tháo đường không nên dùng thường xuyên.
Phụ nữ mang thai không nên sử dụng các bài thuốc uống từ sắn thuyền do hoàn toàn thiếu dữ liệu an toàn lâm sàng trên thai kỳ. Dược liệu này chứa các hoạt chất tác động lên hệ mạch máu, thụ thể thần kinh và tiềm ẩn nguy cơ kích thích co bóp tử cung, đe dọa trực tiếp tới sức khỏe mẹ và thai nhi.
Sâm cau thường được dùng để bồi bổ sinh lực, nhưng không phải uống càng nhiều càng tốt. Nghiên cứu cho thấy thảo dược này giúp bảo vệ chức năng sinh sản và thính giác trước tác nhân gây hại, song không làm tăng hormone ở cơ thể khỏe mạnh bình thường và cần dùng đúng cách để đảm bảo an toàn.
Bột sắn dây thường được nhiều người dùng để giải nhiệt, nhưng phụ nữ mang thai ba tháng đầu cần hết sức thận trọng với thực phẩm này. Các nghiên cứu cho thấy củ sắn dây chứa hàm lượng cao phytoestrogen có khả năng tác động trực tiếp lên nồng độ hormone sinh dục và sự phát triển của tử cung.
Các nghiên cứu quy mô lớn chỉ ra nguy cơ mắc bệnh mạch vành tăng rõ rệt khi ăn đồ chiên rán từ 4 bữa trở lên mỗi tuần. Tuy nhiên, một số rủi ro như suy tim hay tử vong tim mạch có thể tăng ngay từ mức 1 đến 3 bữa mỗi tuần, do đó giới hạn an toàn nhất là dưới 1 bữa mỗi tuần.
Ăn kèm rau xanh khi dùng đồ chiên rán giúp bổ sung chất chống oxy hóa, hỗ trợ giảm viêm và hạn chế một phần tổn thương tế bào do gốc tự do. Tuy nhiên, rau củ không thể xóa sạch hoàn toàn tác hại từ dầu mỡ chiên ở nhiệt độ cao mà chỉ mang lại tác dụng bảo vệ tạm thời.
Nồi chiên không dầu giúp giảm hấp thu chất béo từ dầu ăn nhưng luồng khí nóng nhiệt độ cao vẫn làm giảm lượng EPA, DHA và thúc đẩy cholesterol oxy hóa trong cá. Việc hiểu rõ cơ chế peroxy hóa lipid và kết hợp thảo mộc tự nhiên sẽ giúp bạn bảo toàn tối đa dưỡng chất quý giá của món cá.
Thói quen ăn nhiều gà rán, cá chiên hay đồ thức ăn nhanh trước và trong khi mang thai làm tăng đáng kể nguy cơ mắc tiểu đường thai kỳ. Nhiệt độ chiên rán phá hủy chất béo tốt và sinh ra chất béo chuyển hóa, làm trầm trọng thêm tình trạng kháng insulin tự nhiên của cơ thể mẹ bầu.
Tinh bột sắn dây chứa lượng lớn tinh bột kháng hoạt động như một prebiotic tự nhiên. Khi xuống đại tràng, chất này trở thành thức ăn cho lợi khuẩn lên men, sản sinh các axit béo chuỗi ngắn giúp phục hồi niêm mạc ruột, giảm viêm và hỗ trợ chuyển hóa năng lượng hiệu quả.
Nấu chín bột sắn dây là lựa chọn vượt trội hơn cho hệ tiêu hóa so với uống sống. Quá trình gia nhiệt giúp tinh bột hồ hóa, tăng khả năng phân giải và hấp thu của enzyme, đồng thời loại bỏ nguy cơ đau bụng, đầy hơi hay nhiễm khuẩn do tinh bột sống gây ra.
Phụ nữ mang thai tuyệt đối không nên ăn món ăn chế biến từ sầu đâu. Các nghiên cứu khoa học thực nghiệm đã chỉ ra rằng chiết xuất từ sầu đâu có khả năng gây sảy thai, làm tăng cytokine gây thoái hóa phôi, cản trở phôi làm tổ, dẫn đến dị tật nội tạng và hạn chế thai nhi phát triển.
