Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 368 trên 483
Hàu biển chứa lượng kẽm dồi dào với độ hấp thu cao, đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng hormone nam giới. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy kẽm chỉ giúp cải thiện testosterone ở người bị thiếu hụt vi chất này, không làm tăng vọt nội tiết tố ở người khỏe mạnh bình thường.
Đậu nành lên men (natto) không hoàn toàn thay thế được đậu phụ hay đậu nành luộc, nhưng vượt trội nhờ hàm lượng vitamin K2 cao gấp 20 lần hạt đậu thường và chứa enzyme nattokinase. Duy trì ăn natto vài lần mỗi tuần giúp tăng kích hoạt protein gắn canxi vào xương hiệu quả.
Trẻ dưới 2 tuổi không nên ăn bún tươi chế biến công nghiệp hay các loại sợi đóng gói của người lớn. Độ chua từ quá trình lên men, phụ gia làm dai, lượng natri dư thừa và nguy cơ tạp chất dễ làm tổn thương hệ tiêu hóa non nớt và gây mất cân bằng dinh dưỡng nghiêm trọng ở trẻ nhỏ.
Thịt bò và ức gà đều chứa creatine tự nhiên cùng nguồn đạm giàu axit amin thiết yếu giúp phát triển cơ bắp. Hiệu quả tăng cơ không quyết định bởi việc chọn riêng loại thịt nào, mà phụ thuộc vào tổng lượng protein, leucine, mức hấp thu creatine vào cơ, cách chế biến tránh nhiệt độ cao và cường độ tập kháng lực.
Cá rán ngập dầu không làm mất hoàn toàn axit béo omega-3, nhưng nhiệt độ cao làm suy giảm đáng kể hàm lượng EPA và DHA. Quá trình gia nhiệt này còn kích hoạt phản ứng oxy hóa lipid, tạo ra các hợp chất phụ bất lợi cho tim mạch và sức khỏe tổng thể.
Người bệnh tiểu đường tuýp 2 có thể dùng sâm Ngọc Linh như một liệu pháp hỗ trợ sức khỏe nhưng không được thay thế thuốc điều trị. Các nghiên cứu về chi Nhân sâm cho thấy hoạt chất saponin giúp tăng độ nhạy insulin, bảo vệ tế bào tụy và giảm đường huyết lúc đói khi dùng đều đặn, song cần tránh chế phẩm tẩm đường.
Các nghiên cứu thực nghiệm cho thấy hoạt chất curculigoside trong sâm cau có tiềm năng nâng cao mật độ xương và giảm mất xương do thiếu hụt estrogen. Tuy nhiên, bằng chứng hiện mới dừng lại ở cấp độ tiền lâm sàng trên động vật, phụ nữ tiền mãn kinh không nên tự ý dùng thay thế thuốc điều trị.
Thịt bò ăn cỏ chứa hàm lượng acid béo omega-3 và CLA cao hơn rõ rệt so với bò ăn ngũ cốc, đồng thời duy trì tỷ lệ omega-6 trên omega-3 ở mức cân bằng hơn cho sức khỏe tim mạch. Tuy nhiên, người tiêu dùng cũng có thể nạp lượng dưỡng chất tương đương nếu dùng khẩu phần thịt bò ngũ cốc có độ béo cao hơn.
Chẩn đoán tiểu đường thai kỳ khiến nhiều bà bầu lập tức gạch tên bánh mì khỏi bữa sáng vì sợ tăng đường huyết. Thực tế, thai phụ không cần kiêng tuyệt đối món ăn này. Các nghiên cứu khoa học chỉ ra việc chọn bánh mì nguyên cám, đếm khẩu phần tinh bột và ăn kèm hạt giàu chất béo tốt giúp giữ đường huyết an toàn.
Người bị mỡ máu cao không cần kiêng tuyệt đối thịt bò mà nên ưu tiên các phần nạc ít mỡ giắt như thăn nội, thăn mông và thịt bắp đùi. Khi lọc bỏ mỡ thừa và ăn lượng vừa phải trong thực đơn ít chất béo bão hòa, thịt bò nạc vẫn giúp giảm chỉ số cholesterol xấu (LDL-C).
Uống sâm liên tục thời gian dài với liều lượng quá mức có thể kích hoạt "hội chứng lạm dụng sâm", gây tăng huyết áp, mất ngủ triền miên, rối loạn tiêu hóa và tăng nguy cơ biến chứng tim mạch. Dù là dược liệu quý, sâm chỉ phát huy tác dụng bồi bổ khi dùng đúng liều lượng khuyến cáo và ngắt quãng hợp lý.
Thịt trâu thường được truyền tai là lành tính và ít béo hơn thịt bò. Thực tế khoa học cho thấy thịt trâu ít vân mỡ nội cơ nên dễ lọc bỏ mỡ thừa hơn, nhưng hàm lượng cholesterol cụ thể giữa hai loại thịt lại phụ thuộc lớn vào chế độ chăn nuôi và cách chế biến trên bàn ăn.
Bún thang với nhiều loại đạm như thịt gà, giò lụa, trứng không gây khó tiêu ở người cao tuổi nếu được thái nhỏ và ăn lượng vừa phải. Tình trạng đầy bụng thường do men tiêu hóa suy giảm, khả năng nhai kém hoặc ăn quá no, chứ không phải do sự kết hợp đa dạng nguồn đạm.
Cả thịt bò và thịt lợn đều cung cấp nguồn sắt heme dễ hấp thu giúp cơ thể tạo máu hiệu quả. Dù thịt bò có tỷ lệ sắt heme cao hơn, thịt lợn tươi vẫn mang lại hiệu suất tạo hồng cầu vượt trội so với sắt thực vật và ít bị hao hụt sắt hơn khi bảo quản lạnh.
Ăn một lượng thịt đỏ vừa phải vào bữa tối không làm gián đoạn giấc ngủ ngay lập tức ở người khỏe mạnh. Tuy nhiên, thói quen tiêu thụ quá nhiều thịt đỏ lâu dài có liên quan đến việc giảm thời lượng ngủ, tăng nguy cơ ngáy và khiến chất lượng giấc ngủ suy giảm.
Ăn quá nhiều thịt đỏ, đặc biệt là thịt chế biến sẵn chứa hàm lượng cao chất béo bão hòa, có thể làm giảm khả năng vận động và tăng tỷ lệ dị dạng của tinh trùng. Việc thay thế bằng cá, hải sản và thịt gia cầm giúp cải thiện rõ rệt chất lượng tinh dịch và khả năng sinh sản của nam giới.
Phụ nữ tiền mãn kinh ăn thịt đỏ cung cấp protein quan trọng để duy trì khung nền xương, nhưng ăn quá thường xuyên không giúp loại trừ loãng xương. Chìa khóa bảo vệ xương nằm ở sự cân đối: dùng lượng đạm vừa phải kết hợp nhiều rau xanh giàu kiềm, sữa và vận động để tránh mất cân bằng chuyển hóa.
Quẩy rán giòn ăn kèm phở thường được chiên trong những chảo dầu đun đi đun lại nhiều lần tại các hàng quán để tiết kiệm chi phí. Các nghiên cứu khoa học chỉ ra rằng dầu ăn tái sử dụng ở nhiệt độ cao làm gia tăng chỉ số peroxide, sinh ra gốc tự do, hợp chất aldehyde độc hại và các chất có khả năng gây ung thư như 3-MCPD, glycidyl ester, gây hại cho tim mạch, gan, thận, đường ruột và xương.
Bánh mì chấm sữa đặc là sự kết hợp giữa tinh bột hấp thu nhanh, đường sucrose và chất béo bão hòa. Bữa ăn quen thuộc này tạo ra gánh nặng chuyển hóa lớn, làm tăng nguy cơ kháng insulin, thúc đẩy phản ứng viêm và gia tăng tích tụ mỡ gan nếu sử dụng thường xuyên.
Cây ban âu thường được dùng để cải thiện tâm trạng, nhưng chưa có đủ bằng chứng khẳng định độ an toàn cho phụ nữ đang cho con bú. Đáng lưu ý, nghiên cứu trên động vật cho thấy việc tiếp xúc thảo dược này qua sữa mẹ gây tổn thương nghiêm trọng cho gan và thận của con non.
