Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.633 bài, trang 416 trên 482
Vừa ăn vừa xem điện thoại làm trẻ mất tập trung vào thức ăn, cản trở phản xạ nhai nuốt tự nhiên và gia tăng nguy cơ kén ăn. Nhiều nghiên cứu khoa học khẳng định thói quen dùng màn hình trong bữa ăn dẫn đến rối loạn dinh dưỡng, khiến trẻ chuộng đồ ngọt và làm tăng căng thẳng bàn ăn.
Trẻ ngậm thức ăn thường bắt nguồn từ cấu trúc thức ăn quá thô so với kỹ năng nhai nuốt, rào cản tâm lý kén ăn, hoặc đôi khi do bất thường giải phẫu đường tiêu hóa. Phụ huynh có thể cải thiện bằng cách giảm độ thô món ăn, dùng thìa canh hỗ trợ nuốt hoặc đưa đi khám tầm soát kịp thời.
Nhai sống lá húng chanh giúp giữ trọn vẹn tinh dầu bay hơi và tăng tiếp xúc trực tiếp tại niêm mạc miệng, họng, mang lại hiệu quả giảm ho, rát họng tốt hơn so với việc đun sôi mở nắp vốn làm thất thoát nhiều hoạt chất quý.
Nhiều phụ huynh tự nấu siro húng chanh hấp mật ong để trị ho cho trẻ sơ sinh, nhưng phương pháp này tiềm ẩn rủi ro tử vong do ngộ độc botulinum. Trẻ dưới 1 tuổi có hệ tiêu hóa non nớt, tuyệt đối không được dùng mật ong dù đã hấp chín.
Người bị trào ngược dạ dày không bắt buộc kiêng tuyệt đối hành tây nhưng nên hạn chế ăn sống và dùng lượng vừa phải. Trào ngược xảy ra chủ yếu khi dạ dày căng giãn sau ăn làm cơ thắt thực quản dưới giãn thoáng qua, khiến axit trào lên gây kích ứng niêm mạc thực quản.
Nhiều phụ huynh ngưng cho con uống vitamin D ngay khi trẻ bắt đầu ăn bột, ăn cháo vì nghĩ thức ăn đặc đã đủ chất. Thực tế, nguồn vitamin D tự nhiên trong thực phẩm rất hạn chế, các hướng dẫn quốc tế khuyến cáo trẻ bú mẹ hoàn toàn hoặc một phần vẫn cần bổ sung 400 IU vitamin D mỗi ngày suốt năm đầu đời.
Nhiều cha mẹ có thói quen kiêng tôm, cua, cá cho đến khi con tròn tuổi vì sợ dị ứng. Tuy nhiên, các nghiên cứu y khoa hiện đại chỉ ra rằng việc trì hoãn này không giúp phòng bệnh, ngược lại cho trẻ tập ăn sớm từ giai đoạn bắt đầu ăn dặm và duy trì đều đặn mới là cách giúp hệ miễn dịch dung nạp thức ăn.
Trẻ dưới 1 tuổi chưa nên uống sữa bò tươi, nhưng hoàn toàn có thể ăn sữa chua và phô mai khi bắt đầu ăn dặm từ khoảng 6 tháng tuổi. Để bảo vệ hệ tiêu hóa non nớt, cha mẹ cần chọn loại nguyên chất không thêm đường hoặc muối và cho bé tập ăn với lượng vừa phải.
Từ 6 tháng tuổi, sữa mẹ không còn đáp ứng đủ nhu cầu phát triển, trẻ cần bắt đầu ăn dặm đúng số bữa và duy trì cữ bú cân bằng. Theo khuyến nghị chuẩn, trẻ 6-8 tháng cần 2 bữa dặm mỗi ngày, tăng lên 3 bữa từ 9-12 tháng, kết hợp bú sữa đều đặn.
Hành tây giàu chất xơ prebiotic và hợp chất thực vật giúp nuôi dưỡng lợi khuẩn, tạo ra các axit béo chuỗi ngắn có lợi. Tuy nhiên, quá trình "lên men" mang lại lợi ích vượt trội thực chất diễn ra ngay bên trong đại tràng nhờ vi khuẩn đường ruột, chứ không phải do muối chua hành bên ngoài.
Nước ép trái cây không được khuyến khích cho trẻ dưới 6 tháng tuổi và cần hạn chế tối đa trong năm đầu đời. Dù giàu vitamin, thức uống này lại thiếu chất xơ và chứa nhiều đường tự do, làm tăng nguy cơ sâu răng sớm, gây tiêu chảy và khiến trẻ hình thành thói quen nghiện đồ ngọt.
Nhiều nghiên cứu lâm sàng chỉ ra hành tây và hoạt chất quercetin hỗ trợ giảm cholesterol toàn phần, giảm mỡ xấu LDL và tăng mỡ tốt HDL. Tuy nhiên, hiệu quả này ở mức hỗ trợ bổ trợ, không hạ được chỉ số triglycerides và hoàn toàn không thể thay thế thuốc điều trị mỡ máu chuyên khoa.
Cho trẻ ăn dặm trước 4 tháng tuổi khi hệ tiêu hóa và vận động chưa hoàn thiện làm tăng nguy cơ rối loạn đường ruột, hô hấp và béo phì về sau. Các tổ chức y tế khuyến cáo thời điểm bắt đầu ăn dặm an toàn nhất là khoảng 6 tháng tuổi và tuyệt đối không sớm hơn mốc 4 tháng.
Hầu hết các hướng dẫn dinh dưỡng hiện hành đều khuyến cáo không nêm thêm mắm, muối vào đồ ăn dặm của trẻ dưới 1 tuổi. Lượng natri tự nhiên có trong sữa mẹ, sữa công thức và thực phẩm tươi đã đủ cho sự phát triển của bé, trong khi việc thêm muối sớm dễ gây quá tải thận và ảnh hưởng huyết áp lâu dài.
Ăn dặm kiểu Nhật chú trọng tăng độ thô và tách riêng từng món giúp trẻ phát triển giác quan và tập nhai sớm, trong khi bột hỗn hợp truyền thống Việt Nam tiện lợi, dễ nuốt và đảm bảo năng lượng. Lựa chọn tối ưu là kết hợp linh hoạt cả hai cách tùy theo thể trạng và mức độ thích nghi của trẻ.
Hành tây tím giàu chất chống oxy hóa hơn hành tây trắng nhờ sở hữu hàm lượng lớn sắc tố anthocyanin và flavonoid vượt trội. Trong khi hành tây trắng hầu như không có anthocyanin, hành tây tím cung cấp lượng polyphenol dồi dào tập trung nhiều nhất ở các lớp biểu bì ngoài, mang lại tiềm năng dập tắt gốc tự do cao hơn đáng kể.
Nước yến chưng sau sinh thực sự mang lại giá trị dinh dưỡng cao nhờ chứa hơn 60% protein và nguồn axit sialic quý giá giúp tăng cường miễn dịch, hỗ trợ phục hồi mô và nâng cao chất lượng sữa mẹ. Tuy nhiên, đây không phải thần dược thay thế bữa ăn chính, mẹ cần dùng đúng cách để tránh lãng phí.
Tình trạng trẻ ăn dặm biếng ăn thường khiến phụ huynh vội vã bổ sung kẽm dạng siro hay thuốc nhỏ giọt. Tuy nhiên, kẽm chỉ thực sự phát huy tác dụng khi trẻ có chỉ định y khoa do thiếu hụt hoặc suy dinh dưỡng thấp còi, trong khi việc tự ý bổ sung có thể gây lãng phí và tiềm ẩn nguy cơ mất cân bằng dinh dưỡng.
Nhiều cha mẹ cho con xem tivi khi ăn dặm để bé chịu ăn nhanh hơn. Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy thói quen này khiến trẻ phân tâm, mất khả năng nhận biết tín hiệu no đói tự nhiên và làm tăng đáng kể nguy cơ thừa cân, béo phì lâu dài.
Collagen và bột protein tinh khiết nhìn chung an toàn cho mẹ đang cho con bú vì được hệ tiêu hóa phân giải thành các axit amin trước khi vào máu. Tuy nhiên, các chuyên gia khuyến cáo mẹ sau sinh cần thận trọng với sản phẩm pha trộn thảo dược, chú ý liều lượng và ưu tiên bổ sung các vi chất thiết yếu thường thiếu hụt.
