Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.607 bài, trang 440 trên 481
Ăn quá nhanh và không nhai kỹ khiến thức ăn thô dồn ứ xuống dạ dày, làm quá tải cơ chế giãn thích ứng và kéo dài thời gian co bóp cơ học. Thói quen này làm tăng nguy cơ khó tiêu mạn tính, đầy trướng bụng và gây áp lực lớn lên hệ tiêu hóa.
Hành tây và tỏi sống chứa hàm lượng lớn các hợp chất lưu huỳnh cay nồng cùng chuỗi đường fructan khó tiêu. Khi vào đường tiêu hóa, chúng kích thích làm giãn cơ thắt thực quản dưới và sinh khí trong ổ bụng, khiến chiếc van dạ dày suy yếu và trực tiếp gây ra cơn ợ chua khó chịu.
Phấn hoa cỏ nến không ghi nhận độc tính cấp hay mạn tính, đồng thời hỗ trợ tăng men chống oxy hóa bảo vệ mô gan và duy trì hô hấp mô thận. Tuy nhiên, việc sử dụng dài ngày vẫn cần kiểm soát liều lượng và chất lượng dược liệu để tránh tạo gánh nặng chuyển hóa.
Uống trà xanh đậm đặc khi bụng rỗng gây cồn cào, xót ruột và nôn nao do trà kích thích dạ dày tiết nhiều axit dịch vị, cộng hưởng với đặc tính làm se niêm mạc của tannin và tác động từ caffeine. Để bảo vệ dạ dày và tránh thiếu máu thiếu sắt, người dùng chỉ nên uống trà pha loãng sau bữa ăn.
Người huyết áp thấp uống trà có thành phần cỏ ngọt thường không bị chóng mặt nếu dùng ở lượng tạo ngọt vừa phải trong thực phẩm. Tuy nhiên, nếu lạm dụng chiết xuất lá thô đậm đặc với lượng lớn, tác tính lợi niệu và hạ áp của thảo dược này có thể gây tụt huyết áp tư thế, dẫn đến cảm giác hoa mắt, mệt mỏi.
Nhiều người e ngại vị chua của sữa chua lên men sẽ làm tăng nồng độ axit và gây hại cho dạ dày đang viêm loét. Tuy nhiên, khoa học chứng minh axit lactic tự nhiên hoàn toàn khác axit dịch vị, không làm tăng axit có hại mà còn cung cấp lợi khuẩn giúp giảm tải tiêu hóa và bảo vệ đường ruột hiệu quả.
Tập thể dục cường độ cao ngay sau khi ăn khiến cơ bụng co bóp mạnh, làm tăng vọt áp lực trong ổ bụng. Lực nén cơ học này đóng vai trò như một chiếc pittông đẩy ngược dịch vị acid và thức ăn từ dạ dày qua cơ thắt thực quản dưới tràn lên thực quản, gây ợ nóng và tổn thương niêm mạc.
Ăn nhiều dầu mỡ kích thích ruột tiết hormone cholecystokinin làm chậm co bóp dạ dày, gây đầy bụng. Khi kết hợp với thói quen uống nhiều nước sau ăn hoặc tiêu thụ nhiều đường ngọt, áp lực van thực quản suy giảm khiến axit dễ dàng trào ngược lên gây ợ nóng.
Cỏ râu mèo là thảo dược quen thuộc trị sỏi thận, nhưng người bị suy thận nặng hoặc phù nề do suy tim tuyệt đối không nên tự ý uống. Thói quen này làm rối loạn cân bằng dịch và điện giải, khiến thận kiệt sức lọc và gây quá tải tuần hoàn nghiêm trọng cho tim.
Bổ sung vitamin D liều thông thường ở người thiếu hụt không làm tăng nguy cơ dư thừa canxi trong nước tiểu. Tuy nhiên, tự ý uống liều cao khi cơ thể đã đủ, dùng kèm viên canxi xa bữa ăn hoặc có cơ địa nhạy cảm có thể gây tăng canxi niệu và dẫn đến sỏi thận.
Người có cơ địa dị ứng phấn hoa hoàn toàn có nguy cơ gặp phản ứng chéo nghiêm trọng khi hít phải hoặc uống bột cỏ nến. Sự tương đồng giữa các protein dị nguyên thực vật có thể kích hoạt kháng thể IgE, dẫn đến các phản ứng quá mẫn từ ngứa họng, viêm mũi đến bộc phát cơn hen và sốc phản vệ.
Nhiều người có thói quen thưởng thức một thanh socola ngọt ngào sau bữa tối, nhưng đây lại có thể là khởi đầu cho cảm giác nóng rát vùng ngực. Hợp chất methylxanthine và hàm lượng chất béo trong cacao có khả năng làm giãn cơ thắt thực quản dưới, tạo điều kiện cho dịch vị axit trào ngược lên phía trên.
Cả cỏ ngọt và quả la hán đều là chất tạo ngọt tự nhiên, không chứa calo và phù hợp cho người tiểu đường. Tuy nhiên, quả la hán được đánh giá cao hơn nhờ hậu vị thanh ít đắng, cùng hoạt tính chống oxy hóa và chống glycation protein vượt trội được khoa học chứng minh.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý đun nước lá cỏ ngọt thô để uống nhằm phòng tránh tiểu đường thai kỳ. Dù chiết xuất cỏ ngọt tinh khiết được đánh giá an toàn làm chất tạo ngọt, dịch chiết lá thô lại ghi nhận nguy cơ gây rối loạn sinh sản, kéo dài thai kỳ và giảm số lượng con non trong các nghiên cứu thực nghiệm.
Nhiều người chuyển sang dùng cà phê không caffeine (decaf) với hy vọng bảo vệ dạ dày và tránh chứng ợ nóng. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy decaf vẫn kích thích tiết axit dạ dày tương đương hoặc chỉ kém đôi chút so với cà phê thường do chứa các hợp chất tạo ra từ quá trình rang hạt.
Rau bắp cải tươi thực sự chứa S-methylmethionine sulfonium (vitamin U), một hợp chất tự nhiên có khả năng hỗ trợ làm lành niêm mạc và rút ngắn thời gian liền sẹo vết loét dạ dày tá tràng qua nhiều thử nghiệm lâm sàng. Tuy nhiên, người bệnh cần sử dụng đúng cách và không thể dùng thay thế phác đồ điều trị y khoa.
Nhiều người tin rằng chia nhỏ bữa ăn giúp giảm gánh nặng cho dạ dày, nhưng các bằng chứng khoa học cho thấy thói quen ăn liên tục nhiều lần trong ngày có thể kích thích dạ dày tiết axit liên tục và làm tăng các đợt trào ngược. Giữ nhịp bữa ăn ổn định, vừa phải mới là chìa khóa bảo vệ đường tiêu hóa.
Đồ uống có gas không làm tăng áp lực tĩnh trong dạ dày như nhiều người lầm tưởng. Khí carbon dioxide giải phóng chủ yếu gây giãn nở tạm thời vùng dạ dày phía trên, kích hoạt phản xạ mở cơ thắt thực quản dưới, gây ra các cơn ợ hơi mang theo axit trào ngược.
Nôn trớ sau bú rất phổ biến ở trẻ nhỏ và phần lớn là hiện tượng sinh lý tự nhiên do cấu trúc dạ dày chưa hoàn thiện. Tình trạng này chỉ trở thành bệnh trào ngược dạ dày thực quản khi trẻ chậm tăng cân, nôn ra máu, tím tái hoặc quấy khóc dữ dội vì đau đớn.
Men vi sinh không thể thay thế kháng sinh để tiêu diệt vi khuẩn HP nhưng là giải pháp bổ trợ hiệu quả. Bằng chứng khoa học cho thấy bổ sung lợi khuẩn giúp giảm đáng kể tác dụng phụ như buồn nôn, tiêu chảy, bảo vệ niêm mạc ruột và nâng cao tỷ lệ tiệt trừ thành công.
