Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.584 bài, trang 459 trên 480
Kết hợp tập cường độ cao ngắt quãng (HIIT) với chế độ ăn ít tinh bột (low-carb) giúp giảm cân và tăng sức bền tim phổi hiệu quả. Tuy nhiên, việc thiếu hụt dự trữ đường khiến bài tập nặng trở nên vất vả, kém thú vị hơn và không mang lại ưu thế vượt trội về thành tích vận động.
Người có tiền sử mỡ máu cao khi ăn low-carb không nên cắt giảm chất béo mù quáng hay lạm dụng mỡ động vật. Giải pháp tối ưu là thay thế chất béo bão hòa bằng các chất béo không bão hòa đơn (MUFA) và đa (PUFA) từ dầu thực vật và các loại hạt để kiểm soát cholesterol xấu, bảo vệ tim mạch.
Suy hoàng thể khiến lớp niêm mạc tử cung khó duy trì độ dày cần thiết cho phôi thai làm tổ, gây cản trở thụ thai tự nhiên. Bằng chứng khoa học cho thấy thảo dược Chasteberry có khả năng điều hòa prolactin, phục hồi progesterone và hỗ trợ kéo dài pha hoàng thể hiệu quả sau 3 tháng sử dụng.
Rụng tóc sau vài tuần ăn low-carb thường không phải do thiếu vi chất đơn lẻ mà do hội chứng Telogen Effluvium. Sự sụt giảm calo đột ngột và nạp thiếu protein làm xáo trộn năng lượng nuôi mầm tóc, khiến 20-50% nang tóc chuyển sớm sang pha nghỉ và rụng ồ ạt sau 2-4 tháng.
Nhiều người áp dụng nhịn ăn gián đoạn thường dồn lượng lớn thịt, cá, trứng vào khung giờ 8 tiếng và lo ngại thận bị quá tải. Các nghiên cứu cho thấy ăn nhiều đạm làm tăng mức lọc cầu thận, nhưng không gây hại ở người khỏe mạnh; rủi ro chỉ xảy ra khi thận đã có bệnh lý nền.
Chuột rút ban đêm khi ăn low-carb thường không bắt nguồn từ việc thiếu riêng rẽ magie hay kali, mà do sự mất cân bằng phối hợp của cả hai vi chất. Hạ magie máu làm thận tăng đào thải kali qua nước tiểu, khiến điện thế màng tế bào cơ mất ổn định và kích thích các cơn co thắt cơ bắp cục bộ.
Người theo đuổi chế độ low-carb không cần kiêng hoàn toàn trái cây. Tiêu thụ quả tươi nguyên miếng với lượng vừa phải cung cấp chất xơ và vi chất quý, trong khi lượng đường fructose tự nhiên không gây hại chuyển hóa hay cản trở giảm cân nếu kiểm soát tốt năng lượng tổng thể.
Người chạy bộ cự ly dài không nên cắt giảm tinh bột, bởi carbohydrate là nguồn nhiên liệu thiết yếu duy trì nồng độ glycogen trong cơ bắp và gan. Việc thiếu hụt tinh bột làm cạn kiệt kho glycogen, khiến cơ thể nhanh chóng kiệt sức, tụt đường huyết và làm giảm sút nghiêm trọng tốc độ thi đấu.
Xả carb định kỳ không hoàn toàn tốt hơn ăn low-carb liên tục cho tất cả mọi người. Hiệu quả của phương pháp này phụ thuộc vào cường độ vận động để làm cạn kho glycogen và độ nhạy insulin cá thể; người kháng insulin thường hưởng lợi nhiều hơn từ việc giảm carb liên tục.
Chế độ ăn low-carb mang lại hiệu quả giảm cân và kiểm soát đường huyết nhanh chóng trong thời gian ngắn, nhưng việc duy trì suốt đời là rất khó khăn và thiếu bằng chứng an toàn. Tỷ lệ duy trì hiệu quả thuyên giảm bệnh thường sụt giảm mạnh sau 5 năm cùng nguy cơ rối loạn mỡ máu và vi sinh đường ruột.
Chiết xuất cam đắng chứa p-synephrine giúp thúc đẩy đốt mỡ và tăng trao đổi chất khi vận động mà không làm tăng nhịp tim hay huyết áp ở liều chuẩn. Dù vậy, hiệu quả giảm cân chỉ ở mức khiêm tốn và rủi ro lớn nhất lại đến từ các sản phẩm trôi nổi, pha tạp chất kém chất lượng.
Uống nhiều cam thảo có thể làm giảm nồng độ testosterone ở nam giới do các hoạt chất trong thảo dược này thúc đẩy quá trình chuyển hóa testosterone thành estradiol và làm hạ nồng độ androgen tự do. Phái mạnh không nên lạm dụng cam thảo liên tục để tránh gây xáo trộn hệ thống nội tiết sinh dục.
Ăn cam nguyên múi giúp kiểm soát đường huyết và tạo cảm giác no tốt hơn uống nước ép nhờ giữ trọn lượng chất xơ làm chậm quá trình tiêu hóa đường tại ruột. Tuy nhiên, nếu giữ lại phần tép xác khi vắt và không pha thêm đường, nước cam nguyên chất vẫn là lựa chọn lành mạnh hơn nhiều so với nước ngọt.
Phụ nữ mang thai không nên dùng cam thảo. Hoạt chất glycyrrhizin trong cam thảo ức chế enzym bảo vệ tại nhau thai, khiến thai nhi tiếp xúc quá mức với hormone căng thẳng của mẹ. Tình trạng này làm tăng nguy cơ sinh non, tăng huyết áp thai kỳ, đồng thời làm suy giảm chỉ số thông minh và khả năng ghi nhớ của trẻ sau này.
Nhịn ăn gián đoạn nhiều tháng không làm phá hủy trao đổi chất mà chỉ kích hoạt phản xạ sinh nhiệt thích ứng tự nhiên để bảo tồn năng lượng. Bằng chứng khoa học cho thấy phương pháp này còn giúp tái cấu trúc tế bào mỡ nâu và tăng tiêu hao năng lượng nếu kết hợp tập luyện đúng cách.
Chiết xuất cam đắng chứa hoạt chất p-synephrine thường có mặt trong các sản phẩm uống trước khi tập để tăng sức bền và đốt mỡ. Theo quy định của Tổ chức Chống Doping Thế giới, chất này chỉ nằm trong diện giám sát chứ không bị cấm, nhưng hiệu quả thực tế lên thành tích thể thao rất hạn chế.
Người gầy vẫn có thể áp dụng nhịn ăn gián đoạn để cải thiện tiêu hóa và độ nhạy insulin nếu duy trì chế độ ăn đẳng nhiệt, tức nạp đủ tổng calo cần thiết trong ngày. Chìa khóa giúp giữ cân và ổn định đường huyết là chia nhỏ bữa trong khung giờ ăn, kiểm soát tải lượng đường huyết và không ăn dồn vào ban đêm.
Người tập gym ăn low-carb không bị teo cơ nghiêm trọng nếu duy trì tập kháng lực và đủ đạm, nhưng khối lượng cơ nạc và lượng nước tế bào có thể giảm nhẹ. Đây là giải pháp phù hợp để siết mỡ, song không phải chiến lược tối ưu để phát triển kích thước cơ bắp và gia tăng sức mạnh.
Ăn từ một đến hai quả cam cỡ vừa mỗi ngày (hoặc uống khoảng 200–250 ml nước cam nguyên chất) là lượng vừa đủ giúp cơ thể nhận trọn vẹn vitamin C và khoáng chất cần thiết. Vượt quá ngưỡng này dễ gây bão hòa bài tiết và làm tăng nguy cơ dư thừa kali.
Cam thảo dây thường được dùng làm trà thanh nhiệt, trị ho, nhưng các nghiên cứu khoa học cảnh báo loài cây này có độc tính sinh sản cao. Các hoạt chất trong cây có thể kích thích co bóp tử cung, ngăn cản sự rụng trứng, phá vỡ quá trình làm tổ của phôi và gây sảy thai.
