Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
9.648 bài, trang 98 trên 483
Nhiều quảng cáo ca ngợi nhau thai ngựa giúp phục hồi năng lượng tức thì, xua tan kiệt sức cho người trung niên. Tuy nhiên, bằng chứng lâm sàng trực tiếp trên người cho thấy nhau thai ngựa không tạo ra khác biệt rõ rệt đối với cảm giác mệt mỏi thể chất so với giả dược.
Ngấy hương hoàn toàn thay thế được mâm xôi đỏ trong chế độ ăn kiểm soát cân nặng nhờ giàu chất xơ, dồi dào chất chống oxy hóa tự nhiên và cung cấp dưỡng chất lành mạnh. Tuy nhiên, ngấy hương chỉ đóng vai trò hỗ trợ thâm hụt calo chứ không trực tiếp đốt mỡ vì hiện thiếu thử nghiệm lâm sàng trên người.
Phụ nữ mang thai không nên tự ý dùng ngọc trúc. Dù được đánh giá là thảo dược có hồ sơ an toàn tốt trong chế độ dinh dưỡng thông thường, ngọc trúc hiện chưa có bất kỳ thử nghiệm lâm sàng hay dữ liệu an toàn nào trên thai kỳ, tiềm ẩn rủi ro chưa rõ cho thai nhi.
Nước sắc cây nhung hoa tiềm ẩn nhiều rủi ro sức khỏe do thiếu hoàn toàn thử nghiệm lâm sàng trên người. Phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ, người mắc bệnh gan và thận cần tránh sử dụng để phòng ngừa nguy cơ quá tải tạng và ngộ độc do các hoạt chất tác động thần kinh trong cây.
Nhau thai ngựa được quảng bá rộng rãi để làm đẹp và tăng cường sức khỏe, nhưng dữ liệu lâm sàng hiện chỉ thử nghiệm mức liều 220 mg/ngày trong 4 tuần hoặc tối đa 12 tuần. Hiện chưa có dữ liệu an toàn khi dùng kéo dài quá 12 tuần, đòi hỏi người dùng phải hết sức cẩn trọng.
Nho núi chứa hàm lượng phong phú các polyphenol, flavonoid như rutin, quercetin, dihydromyricetin cùng các polysaccharide có hoạt tính sinh học cao. Các nghiên cứu trong ống nghiệm chứng minh các hoạt chất này có khả năng trung hòa mạnh mẽ gốc tự do DPPH, hydroxyl và che chở tế bào trước tổn thương do hiện tượng stress oxy hóa gây ra.
Ngải đắng thường được dùng hỗ trợ tiêu hóa và gan mật, nhưng việc lạm dụng kéo dài có thể gây suy thận cấp, rối loạn chuyển hóa tế bào gan và độc tính thần kinh. Người dùng không nên tự ý uống liên tục nhiều tuần để tránh nguy cơ ngộ độc tích lũy.
Tự ý cho trẻ nhỏ dùng cao ngựa để chữa còi xương là quan niệm sai lầm và tiềm ẩn nhiều rủi ro. Y văn thế giới chưa từng ghi nhận bằng chứng về hiệu quả của cao ngựa đối với bệnh còi xương, trong khi lượng đạm cô đặc và khoáng chất khó hấp thu trong chế phẩm này có thể gây quá tải chức năng thận và rối loạn tiêu hóa ở trẻ.
Mỡ ngựa giàu các acid béo tương đồng với bã nhờn người như acid linoleic và acid palmitoleic, kết hợp hoạt tính chống oxy hóa tự nhiên giúp củng cố lớp lipid biểu bì. Hiểu đúng thành phần và sử dụng mỡ ngựa chuẩn xác sẽ giúp tối ưu hóa khả năng khóa ẩm, phục hồi hàng rào da mà không lo bít tắc.
Nhiều sản phụ tin rằng uống viên nhau thai khô giúp bổ sung sắt dồi dào sau sinh. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học cho thấy lượng sắt trong viên nhau thai rất thấp, chỉ đáp ứng khoảng 24% nhu cầu khuyến nghị mỗi ngày và không thể thay thế các viên sắt tiêu chuẩn để cải thiện chỉ số máu.
Cả dạng uống lẫn dạng bôi nhau thai cừu đều gặp rào cản hấp thu tự nhiên. Dạng bôi bị hạn chế bởi lớp sừng của da, trong khi dạng uống chịu sự phân hủy của enzyme tiêu hóa và chuyển hóa gan. Hiệu quả thực tế phụ thuộc nhiều vào công nghệ bào chế hơn là cách dùng đơn thuần.
Ngẩu pín chứa lượng lớn collagen tự nhiên nhưng cấu trúc mô xơ bền vững khiến chuỗi đạm này rất khó tiêu hóa khi vào cơ thể. Việc thiếu hụt các acid amin thiết yếu biến ngẩu pín thành nguồn protein kém hoàn chỉnh, không đem lại tác dụng bồi bổ thần kỳ như lời đồn.
Ngọc vạn vàng chứa nhiều hoạt chất chống oxy hóa tiềm năng, nhưng việc ngâm với rượu nồng độ cao để uống bồi bổ có thể phản tác dụng. Dung môi cồn gây độc tế bào gan trực tiếp và làm tăng gánh nặng bài tiết cho thận, lấn át các hoạt tính sinh học có lợi của thảo dược.
Củ ngọt nghẹo chứa hàm lượng cao các alcaloid cực độc như colchicine và gloriosine với cơ chế ức chế phân bào mạnh. Dù chưa có thử nghiệm lâm sàng trên thai phụ, cơ chế sinh học cho thấy việc phơi nhiễm có thể gây quái thai, sảy thai, suy tủy và đe dọa tính mạng của cả mẹ lẫn thai nhi.
Ngọc Tuyền hoàn hỗ trợ cải thiện triệu chứng đái tháo đường nhưng mang tính hàn lương, dưỡng âm. Ba nhóm người gồm thể tỳ vị hư hàn, tiêu chảy mạn tính và dị ứng thành phần thảo dược cần cẩn trọng tránh dùng để ngăn ngừa tiêu chảy nặng, dị ứng và nguy cơ hôn mê do hạ đường huyết.
Ngọc vạn vàng (Dendrobium chrysotoxum) là loài thảo dược thuộc chi Thạch hộc thường được dùng pha trà hoặc bồi bổ sức khỏe. Tuy nhiên, các nhóm đối tượng như người tụt huyết áp, phụ nữ mang thai, người chuẩn bị phẫu thuật và người có cơ địa tỳ vị hư hàn tuyệt đối không nên tự ý dùng để tránh rủi ro sức khỏe.
Quả ngấy tía thu hút sự chú ý nhờ chứa nhiều flavonoid, anthocyanin và triterpenoid có hoạt tính sinh học cao. Dù sở hữu phổ chất chống oxy hóa phong phú và cấu trúc triterpenoid dimer độc đáo, hoạt lực tổng thể của ngấy tía phụ thuộc vào toàn bộ hệ polyphenol chứ không vượt trội hoàn toàn mọi loại quả mọng.
Ngọc vạn vàng và thạch hộc thiết bì cùng thuộc chi Thạch hộc nhưng khác nhau rõ rệt về tỷ lệ liên kết đường đa polysaccharide, cấu trúc thành phần hoạt chất và mức độ bằng chứng khoa học. Trong khi thạch hộc thiết bì được nghiên cứu sâu rộng về cơ chế sinh học, ngọc vạn vàng hiện chủ yếu dừng ở dữ liệu định danh hóa học.
Uống nước sắc hoa ngọc lan tây tại nhà không an toàn do thiếu dữ liệu khoa học về đường uống ở người. Trong khi tinh dầu hoa chỉ an toàn ở mức phụ gia thực phẩm cực nhỏ (0,0001 mg/kg/ngày), các chất chiết xuất từ cây còn cho thấy độc tính trên tinh trùng động vật và nguy cơ kích ứng.
Tinh dầu ngọc lan tây mang lại cảm giác thư giãn và hỗ trợ giảm đau khi chuyển dạ, nhưng nghiên cứu tế bào cho thấy nguy cơ xáo trộn hormone nhau thai. Mẹ bầu cần tránh hoàn toàn trong 3 tháng đầu và thận trọng hỏi ý kiến bác sĩ trước khi xông phòng.
