Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 139 trên 369
Nhiều hướng dẫn y tế khuyến cáo không dùng Echinacea liên tục quá 8 tuần, làm dấy lên lo ngại về nguy cơ suy giảm miễn dịch. Thực tế, mốc cảnh báo này nhằm ngăn ngừa rủi ro từ việc thiếu hụt dữ liệu nghiên cứu dài hạn tính theo năm, thay vì do thảo dược gây độc cho hệ phòng ngự của cơ thể.
Uống nước dừa khi đang dùng thuốc huyết áp có thể gây rủi ro tụt huyết áp quá mức và tăng kali máu nguy hiểm. Lượng kali cao trong nước dừa kết hợp với các thuốc giữ kali như thuốc ức chế men chuyển hay chẹn thụ thể dễ dẫn đến rối loạn nhịp tim, đặc biệt ở người có suy giảm chức năng thận.
Nhiều người dùng dầu hoa anh thảo để hỗ trợ nội tiết nhưng việc phối hợp với thuốc chống đông máu, chống kết tập tiểu cầu tiềm ẩn rủi ro. Nghiên cứu cho thấy dùng dầu hoa anh thảo cùng aspirin không giúp bảo vệ niêm mạc mà còn làm tăng lượng máu mất tại dạ dày.
Uống Feverfew chung với warfarin, aspirin hoặc thuốc chống đông máu làm tăng vọt nguy cơ xuất huyết tiêu hóa và biến chứng chảy máu khó cầm. Tác động ức chế tiểu cầu của thảo mộc kết hợp cùng cơ chế chống đông gây ra mối nguy hiểm ít ngờ cho người bệnh tim mạch.
Nhiều lời đồn cho rằng trà tầm gửi châu Âu giúp hạ huyết áp hiệu quả, nhưng các nghiên cứu hiện tại mới chỉ dừng lại ở quy mô tế bào và động vật. Người bệnh không nên tự ý bỏ thuốc điều trị để uống thảo dược này vì thiếu bằng chứng lâm sàng và tiềm ẩn rủi ro sức khỏe.
Quả cơm cháy (elderberry) thường được dùng để hỗ trợ trị cảm cúm nhờ kích thích đề kháng. Tuy nhiên, do khả năng thúc đẩy mạnh mẽ các cytokine gây viêm, người mắc bệnh tự miễn hoặc đang dùng thuốc ức chế miễn dịch có thể đối mặt với nguy cơ bùng phát triệu chứng nguy hiểm nếu sử dụng.
Chiết xuất hạt cỏ cà ri được chứng minh hỗ trợ tăng nồng độ testosterone tự do, cải thiện khối nạc và giảm mỡ ở nam giới tập kháng lực. Tuy nhiên, hiệu quả này cần kết hợp vận động thường xuyên chứ không giúp tăng cơ thần tốc như quảng cáo.
Hạt lanh xay mịn giúp cơ thể hấp thu axit béo ALA và lignan vượt trội so với hạt nguyên vỏ do phá vỡ lớp vỏ cứng khó tiêu hóa. Dữ liệu khoa học cho thấy sinh khả dụng của lignan từ hạt nguyên chỉ bằng 28% so với hạt xay, vì vậy xay nhỏ là cách tối ưu để nhận trọn vẹn dưỡng chất.
Elderberry được biết đến như loại quả giàu chất chống oxy hóa, nhưng ăn sống quả tươi hoặc dùng lá cây lại tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc xyanua ít người ngờ tới. Độc tố sambunigrin và lectin chưa qua xử lý nhiệt có thể gây nôn mửa, tiêu chảy cấp tính và đe dọa sức khỏe nếu tiêu thụ sai cách.
Uống elderberry hàng ngày không giúp ngăn ngừa nhiễm virus. Bằng chứng khoa học khẳng định chiết xuất cơm cháy đen chỉ có tác dụng hỗ trợ rút ngắn thời gian và làm giảm nhẹ mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng cảm lạnh, cúm khi được dùng sớm trong 48 giờ đầu khởi phát bệnh, không tạo được màng chắn ngăn lây nhiễm.
Nhiều người băn khoăn liệu ngâm hay lên men hạt dền đuôi chồn có giúp giảm axit phytic để tăng hấp thu sắt và kẽm. Bằng chứng khoa học xác nhận chế biến nhiệt và lên men giúp giảm đáng kể axit phytic, dù hàm lượng tự nhiên ban đầu của hạt khá cao đòi hỏi cách chế biến phù hợp.
Cúc tím (Echinacea) là thảo dược phổ biến giúp hỗ trợ phòng ngừa và giảm cảm lạnh, nhưng không an toàn cho tất cả mọi người. Người có cơ địa dị ứng họ Cúc, bệnh nhân hen suyễn, phụ nữ mang thai hoặc đang cho con bú và người dùng thuốc chuyển hóa qua gan cần hết sức thận trọng trước nguy cơ sốc phản vệ và tác dụng phụ.
Quả dứa dại chứa nhiều dưỡng chất quý nhưng lớp phấn trắng cùng tinh thể canxi oxalat bám ngoài vỏ rất dễ gây kích ứng họng và tổn thương niêm mạc dạ dày. Người dùng cần cạo sạch lớp phấn, rửa kỹ và chế biến đúng cách để đảm bảo an toàn khi sử dụng.
Nhiều người truyền tai nhau mẹo đắp lá dứa bà để trị sưng đau khớp, nhưng khoa học hiện đại khẳng định đây là phương pháp chưa có bằng chứng lâm sàng trên người. Dù dịch chiết dứa bà thể hiện khả năng kháng viêm trên động vật thí nghiệm, việc đắp lá tươi trực tiếp lên da tiềm ẩn rủi ro kích ứng và bỏng rát nặng nề.
Cây dền họ Na (*Xylopia vielana*) là thảo dược thân gỗ chứa nhiều hoạt chất sinh học mạnh, hoàn toàn khác với các loại rau dền ăn lá họ Dền. Việc nhầm lẫn tên gọi dân gian có thể dẫn đến rủi ro ngộ độc do tự ý thu hái và sắc uống loại cây này mà không có chỉ định y khoa.
Người đang dùng thuốc chống đông máu như warfarin, aspirin hay thuốc thế hệ mới cần thận trọng khi ăn dứa. Tương tác giữa thực phẩm và thuốc chống đông có thể làm thay đổi hiệu lực điều trị, dẫn đến nguy cơ xuất huyết nghiêm trọng đe dọa tính mạng người bệnh.
Dầu dừa thường được quảng bá giúp giảm mỡ thừa nhờ chứa chất béo chuỗi trung bình (MCT). Tuy nhiên, các nghiên cứu khoa học cho thấy lợi ích kiềm chế cơn đói và đốt cháy năng lượng của dầu MCT tinh khiết không thể đánh đồng với dầu dừa thương mại, chưa kể dầu dừa còn làm tăng cholesterol xấu LDL-C.
Rau dền gai được dân gian truyền tai nhau như bài thuốc chữa dứt điểm thoái hóa cột sống, nhưng khoa học hiện đại chỉ ghi nhận dịch chiết của cây có tác dụng giảm đau, kháng viêm nhẹ trên động vật thí nghiệm. Loài rau này hoàn toàn không có khả năng tái tạo sụn khớp hay đảo ngược thoái hóa.
Cây thùa (dứa bà) chứa hoạt chất saponin có tính chất hoạt động bề mặt, tiềm ẩn nguy cơ tác động tới niêm mạc ruột. Khi dùng chung với các thuốc uống chuyển hóa qua hệ thống vận chuyển đường tiêu hóa, tương tác dược động học có thể xảy ra, làm thay đổi sinh khả dụng và hiệu quả điều trị.
Nhiều người tin rằng dứa dại có thể hạ men gan và chữa khỏi viêm gan virus, nhưng khoa học hiện nay chỉ ghi nhận chiết xuất thực vật này có tiềm năng bảo vệ tế bào gan trong ống nghiệm. Dược liệu thô hoàn toàn không thể diệt trừ virus hay thay thế các phác đồ y khoa chuẩn.
