Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.372 bài, trang 222 trên 369
Uống nước ép cần tây buổi sáng không giúp "thải độc" niêm mạc ruột do hệ tiêu hóa có cơ chế tự làm sạch sinh lý riêng biệt. Việc ép lấy nước bỏ bã làm mất nguồn chất xơ quan trọng nuôi dưỡng hệ vi sinh vật đường ruột.
Nhiều người tin rằng thảo dược tự nhiên an toàn tuyệt đối cho thận, nhưng các nghiên cứu khoa học khẳng định độc chất acid aristolochic trong một số cây cỏ có thể gây hoại tử ống thận, xơ hóa mô kẽ lan tỏa và suy thận mạn không thể hồi phục.
Rượu vang đỏ chứa resveratrol và các polyphenol có lợi cho nội mô mạch máu, nhưng hàm lượng thực tế rất thấp và sinh khả dụng kém. Tác dụng bảo vệ tim mạch chỉ dừng ở mức tiêu thụ rất hạn chế, trong khi lạm dụng cồn gây tổn hại rõ rệt đến huyết áp và cơ tim.
Hôi miệng khi nhịn ăn 16:8 thường xuất phát từ khí acetone sinh ra trong quá trình đốt mỡ và sự sụt giảm tiết nước bọt tự nhiên. Tình trạng này hoàn toàn có thể cải thiện bằng cách bù nước đúng cách, cạo mảng bám lưỡi và duy trì vệ sinh kẽ răng sạch sẽ.
Nhiều người áp dụng nhịn ăn gián đoạn 16:8 nhưng không giảm cân do gặp hiện tượng bù trừ calo mất kiểm soát trong khung giờ ăn 8 tiếng. Việc nhịn ăn kéo dài gây đói dữ dội, dễ dẫn tới ăn quá mức, làm triệt tiêu hoàn toàn sự thâm hụt năng lượng cần thiết để giảm mỡ.
Uống thực phẩm chức năng khi bụng đói trong khung nhịn ăn 16:8 khiến các vitamin tan trong dầu gần như không thể hấp thu do thiếu dịch mật, đồng thời các khoáng chất đậm đặc dễ gây kích ứng niêm mạc dạ dày dẫn đến buồn nôn và cồn cào dữ dội.
Quan niệm nhịn ăn 16:8 làm chậm trao đổi chất là không đúng. Nghiên cứu chỉ ra nhịn 16 tiếng không làm giảm tốc độ trao đổi chất khi nghỉ ngơi, đồng thời giúp cơ thể linh hoạt đốt mỡ thừa và bảo toàn cơ bắp tốt hơn việc cắt giảm calo liên tục.
Quan niệm nhịn ăn 16:8 gây cuồng ăn ban đêm là chưa hoàn toàn chính xác. Cơn thèm ăn mất kiểm soát chủ yếu do xáo trộn hormone ghrelin, kích hoạt mạng lưới khen thưởng não bộ từ đồ ăn dầu mỡ và căng thẳng tâm lý, chứ không thuần túy do khoảng thời gian nhịn ăn tạo ra.
Uống nước ngọt ăn kiêng trong khung giờ nhịn 16:8 không kích hoạt phản xạ tiết insulin pha đầu do thiếu hụt năng lượng thực tế. Tuy nhiên, chất tạo ngọt nhân tạo có thể tác động đến thụ thể ruột và khuếch đại hormone chuyển hóa nếu dùng kèm bữa ăn.
Rau bina nấu chín, đặc biệt là phương pháp luộc, giúp loại bỏ từ 30% đến 87% lượng oxalate hòa tan nhờ cơ chế khuếch tán vào nước sôi. Ăn sống giữ nguyên toàn bộ oxalate, cản trở hấp thu khoáng chất và làm tăng nguy cơ lắng đọng sỏi thận.
Nhiều người nghĩ bổ sung canxi dễ bị sỏi thận, nhưng khoa học chứng minh điều ngược lại. Canxi từ bữa ăn tự nhiên giúp liên kết oxalate tại ruột, giảm hấp thu vào máu và ngăn ngừa tạo sỏi hiệu quả. Ngược lại, việc uống viên canxi sai thời điểm, cách xa bữa ăn, mới là yếu tố làm tăng nguy cơ lắng đọng tinh thể ở thận.
Tuyên bố đường tinh luyện làm "tê liệt" bạch cầu là cách nói phóng đại. Tuy nhiên, bằng chứng khoa học khẳng định tình trạng đường huyết tăng vọt cấp tính có thể gây ức chế tạm thời khả năng thực bào, di chuyển và diệt khuẩn của bạch cầu trung tính, làm giảm hiệu quả miễn dịch.
Các hoạt chất trong củ gừng có khả năng ức chế ngưng tập tiểu cầu trên mô hình thí nghiệm, nhưng việc lạm dụng gừng liều cao có thể gây biến chứng chảy máu nguy hiểm, đặc biệt khi dùng chung với các thuốc chống đông máu đường uống.
Người tăng huyết áp không nhất thiết phải kiêng tuyệt đối nước mắm, nhưng cần giới hạn tổng lượng muối nạp vào dưới 6 g mỗi ngày (tương đương khoảng 4 - 5 thìa cà phê nước chấm). Việc chủ động đong đếm, pha loãng nước mắm và ăn kèm nhiều rau củ giàu kali giúp kiểm soát huyết áp hiệu quả mà vẫn giữ trọn vị ngon bữa cơm.
Khi bị sốt hoặc nhiễm trùng cấp tính, bạn nên tạm hoãn bổ sung sắt. Cơ thể lúc này tự động tăng tiết hormone hepcidin để khóa lượng sắt tuần hoàn nhằm ngăn chặn vi khuẩn lấy dưỡng chất phát triển; việc nạp thêm sắt vừa không thể hấp thu vừa có thể tiếp tay cho mầm bệnh.
Quan niệm ăn mỡ lợn tốt cho tim mạch hơn dầu tinh luyện là sai lầm. Dù bền nhiệt hơn, mỡ lợn chứa nhiều axit béo bão hòa làm tăng mỡ nội tạng, tăng cholesterol xấu và thúc đẩy xơ vữa, vôi hóa mạch máu so với dầu thực vật giàu chất béo không bão hòa.
Khái niệm "siêu thực phẩm tăng cường miễn dịch" chủ yếu là chiêu bài tiếp thị thương mại hơn là thuật ngữ y học. Khoa học chứng minh hệ miễn dịch cần sự cân bằng dinh dưỡng tổng thể, lối sống lành mạnh và giấc ngủ đủ, không thể dựa vào một loại thực phẩm đơn lẻ.
Ăn đồ cay nóng khi bị cảm chỉ tạo cảm giác thông mũi giả tạo do capsaicin kích thích tiết dịch và giãn mạch tạm thời. Gia vị cay không thể tiêu diệt virus gây bệnh, thậm chí còn kích ứng niêm mạc và làm tăng độ nhạy cảm của phản xạ ho.
Bổ sung kẽm vượt ngưỡng an toàn có thể gây kích hoạt protein bẫy đồng ở niêm mạc ruột non, khiến cơ thể thiếu hụt đồng nghiêm trọng. Tình trạng này trực tiếp dẫn đến thiếu máu khó điều trị, giảm bạch cầu miễn dịch và nguy cơ tàn tật do tổn thương thần kinh không thể đảo ngược.
Uống nước ấm không thể tiêu diệt virus như nhiều lời đồn thổi trên mạng xã hội. Tuy nhiên, việc duy trì đủ nước cho cơ thể lại đóng vai trò sống còn trong việc giữ ẩm lớp niêm mạc, bảo vệ hoạt động của hệ thống lông chuyển đường hô hấp nhằm bẫy và đào thải mầm bệnh hiệu quả.
