Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.366 bài, trang 296 trên 369
Uống trà xanh ngay sau khi ăn thịt bò không làm giảm hấp thu sắt heme có trong thịt đỏ đã nấu chín. Nhờ cấu trúc phân tử sinh học đặc thù, sắt heme hầu như không bị cản trở bởi tanin hay polyphenol trong trà, đồng thời chính nguồn đạm động vật còn giúp hệ tiêu hóa duy trì khả năng tiếp nhận vi chất tối ưu.
Nhiều người truyền tai nhau việc uống nhân sâm vào buổi tối sẽ gây tỉnh táo và mất ngủ suốt đêm. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học hiện tại chủ yếu giải thích chứng mất ngủ qua cơ chế lệch pha nhịp sinh học, nhiệt độ cơ thể và hormone melatonin, đồng thời ghi nhận hoạt chất ginsenosides trong sâm hỗ trợ phục hồi tổn thương da do rối loạn nhịp sinh học.
Chiết xuất quả cọ lùn thường được nam giới dùng để hỗ trợ điều trị phì đại tuyến tiền liệt, nhưng có thể tiềm ẩn rủi ro nếu dùng chung với thuốc chống đông máu. Dù bằng chứng tương tác còn hạn chế, y văn đã ghi nhận trường hợp tăng chỉ số chống đông và chảy máu quá mức khi kết hợp hai loại này.
Người đang uống thuốc hạ mỡ máu không nên tự ý dùng thêm trà lá sen. Các hoạt chất trong lá sen có thể cạnh tranh chuyển hóa tại gan, làm gia tăng nguy cơ tương tác thuốc và gây căng thẳng cho tế bào gan vốn đã phải xử lý thuốc tây.
Bảo quản bánh mì trong ngăn mát tủ lạnh khiến bánh nhanh khô cứng gấp nhiều lần do nhiệt độ thấp kích hoạt quá trình thoái hóa tinh bột và tái phân bố phân tử nước. Nắm vững cơ chế biến đổi hóa lý này sẽ giúp bạn bảo quản bánh đúng cách và khôi phục độ mềm xốp dễ dàng.
Hạt sen tươi thơm ngon, giữ trọn độ ẩm tự nhiên, trong khi hạt sen khô cô đặc tinh bột và bảo quản được lâu. Nhờ hệ protein chịu nhiệt lên tới 100–110 độ C và hàm lượng amylose cao, hạt sen khô vẫn giữ vững dưỡng chất quý mà không hề thua kém hạt sen tươi nếu được chế biến đúng cách.
Lo ngại tác dụng phụ gây giảm ham muốn và rối loạn cương dương của các loại thuốc tây điều trị phì đại tuyến tiền liệt, nhiều nam giới chuyển sang dùng chiết xuất cọ lùn Saw Palmetto. Các thử nghiệm lâm sàng xác nhận thảo dược này an toàn cho sinh lý nam, nhưng hiệu quả giảm triệu chứng đường tiểu vẫn có giới hạn nhất định.
Sau sinh mổ, nhiều mẹ kiêng bún tươi vì sợ "tính hàn" gây tiêu chảy và chậm lành sẹo. Thực tế khoa học cho thấy bún lên men tự nhiên không gây hại cho vết mổ; nguyên nhân đau bụng hay nhiễm trùng vết thương chủ yếu do mất vệ sinh an toàn thực phẩm, vi khuẩn xâm nhập và chế độ dinh dưỡng thiếu hụt.
Rau thơm ăn kèm phở như ngò gai, húng quế chứa polyphenol và chất xơ có khả năng ức chế một phần men tiêu hóa mỡ lipase tụy. Tuy nhiên, lượng rau trong một bát phở không đủ nồng độ để vô hiệu hóa toàn bộ chất béo từ nước dùng béo ngậy.
Nhiều người lo sợ ăn phở có nhiều bột ngọt sẽ gây tê mỏi gáy, đau đầu và đỏ mặt. Tuy nhiên, các nghiên cứu lâm sàng cho thấy bột ngọt chỉ gây triệu chứng khi dùng liều cao trên 2,5 g hoặc uống lúc bụng đói, còn khi ăn kèm thực phẩm thông thường thì rất hiếm khi gây hại.
Bổ sung một lượng nhỏ giấm táo hoặc giấm ăn vào bữa ăn có bánh mì giúp giảm đáng kể mức tăng đường huyết và insulin sau ăn. Độ chua của axit axetic trong giấm ức chế sớm men phân giải tinh bột ngay từ miệng và dạ dày, nhưng người bệnh đái tháo đường đang tiêm insulin cần thận trọng khi áp dụng.
Nam giới uống sữa đậu nành thường xuyên không bị giảm testosterone. Các phân tích gộp lâm sàng quy mô lớn khẳng định phytoestrogen trong đậu nành không gây nữ hóa, không làm hạ testosterone tự do hay testosterone toàn phần, đồng thời không làm tăng nồng độ estrogen ở nam giới trưởng thành.
Thói quen thêm giấm vào bát phở không chỉ giúp món ăn tròn vị mà còn hỗ trợ giảm đáng kể mức tăng đường huyết sau ăn nhờ hoạt chất axit axetic. Tuy nhiên, cơ chế thực sự phía sau lợi ích này và cách dùng sao cho an toàn với người bệnh tiểu đường là điều không phải ai cũng rõ.
Trà tâm sen nổi tiếng với công dụng an thần, giúp dễ ngủ nhưng lại chứa hoạt chất làm giãn mạch và hạ huyết áp. Người có cơ địa huyết áp thấp uống loại trà này mỗi ngày dễ đối mặt nguy cơ tụt huyết áp quá mức, hoa mắt, chóng mặt và ảnh hưởng xấu đến chức năng co bóp của tim.
Uống sữa đậu nành hoặc dùng đạm đậu nành sát giờ uống thuốc trị suy giáp levothyroxine có thể làm giảm hấp thu thuốc tại ruột, khiến việc điều trị kém hiệu quả. Tuy nhiên, người bệnh không cần kiêng tuyệt đối mà chỉ cần giãn cách thời gian dùng đậu nành và thuốc hợp lý, đồng thời theo dõi chỉ số hormon định kỳ.
Thói quen cắt bỏ góc bánh mì bị mốc để ăn tiếp phần lành tiềm ẩn nhiều rủi ro cho hệ tiêu hóa và gan. Nghiên cứu cho thấy một số độc tố nấm mốc vô hình vẫn lan khắp toàn bộ lát bánh dù ở cách xa đốm mốc.
Cỏ ba lá đỏ chứa formononetin và biochanin A, trong khi đậu nành giàu genistein và daidzein. Dù khác biệt cấu trúc hóa học, cơ thể hấp thu hai nguồn này tương đương nhau ở mức khoảng 25%. Mỗi loại có thế mạnh riêng: đạm đậu nành giúp giảm cholesterol xấu, còn cỏ ba lá đỏ vượt trội trong việc giảm triglyceride và tăng cholesterol tốt.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy chiết xuất cọ lùn tiêu chuẩn không làm sai lệch hay giảm giả tạo chỉ số PSA dùng để tầm soát ung thư tuyến tiền liệt. Tuy vậy, một số dạng dầu cọ lùn tăng cường phytosterol hoặc dạng phối hợp có thể làm hạ nhẹ nồng độ này, đòi hỏi người dùng cần thông báo cho bác sĩ trước khi xét nghiệm.
Nhiều người tin rằng ninh xương phở nhiều giờ sẽ chiết xuất lượng lớn canxi giúp chắc khỏe xương. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy canxi trong xương rất khó hòa tan vào nước hầm thông thường. Nước xương chứa lượng canxi rất thấp và không thể thay thế các nguồn thực phẩm bổ sung canxi tiêu chuẩn.
Uống sữa đậu nành tự nấu chưa sôi kỹ có thể dẫn tới ngộ độc tiêu hóa cấp tính do các chất kháng dinh dưỡng tự nhiên như chất ức chế trypsin và lectin chưa bị nhiệt phân hủy. Tình trạng này khiến niêm mạc ruột bị kích ứng, men tiêu hóa bị tê liệt, gây chướng bụng, buồn nôn và tiêu chảy dữ dội.
