Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.356 bài, trang 309 trên 368
Dùng chung ngọc trúc với thuốc tiểu đường hoàn toàn có thể gây hạ đường huyết quá mức. Các hoạt chất trong ngọc trúc có dược tính mạnh tương đương thuốc tân dược ở liều nhất định, tạo ra tương tác hiệp đồng nguy hiểm, đặc biệt ở người cao tuổi dùng nhiều thuốc.
Sau khi đi mưa về bị lạnh run, nhiều người uống rượu mạnh để làm ấm cơ thể. Tuy nhiên, giới khoa học cảnh báo rượu gây giãn mạch ngoại vi cực mạnh, làm nhiệt lượng lõi thất thoát ồ ạt ra ngoài và ức chế phản xạ run tự nhiên, đẩy nhanh nguy cơ hạ thân nhiệt nguy kịch.
Cồn và oxy già đều không nên dùng để trị nước ăn chân mùa mưa. Cả hai dung dịch này không thể tiêu diệt vi nấm tầng sâu, ngược lại còn phá hủy các mô hạt non nớt, ức chế tổng hợp collagen và khiến các vết nứt loét ở kẽ ngón chân lâu lành hơn.
Ăn mầm và củ ngọc giá còn sống tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc cao do chứa các saponin tự nhiên gây kích ứng dữ dội niêm mạc họng và mang độc tính thần kinh. Các hợp chất độc hại này chỉ bị phá hủy hoặc biến đổi an toàn sau khi trải qua quá trình hấp chín hoặc chế biến nhiệt kỹ lưỡng.
Nhiều người tin rằng đặt cây ngũ gia bì trong phòng ngủ giúp xua đuổi muỗi nhờ mùi hương tự nhiên. Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học cho thấy cây cảnh sống không phát tán đủ nồng độ hoạt chất để đuổi muỗi, và việc để chậu cây ẩm ướt trong phòng ngủ thậm chí còn tiềm ẩn nguy cơ phát sinh côn trùng.
Tủ lạnh không phải nơi lưu trữ thuốc lý tưởng trong mùa nồm vì độ ẩm cao và hiện tượng đọng sương làm hỏng viên nén, viên nang. Thay vì cho vào tủ lạnh, thuốc nên được giữ nguyên vỉ gốc và bảo quản trong hộp kín hoặc tủ chống ẩm chuyên dụng kèm gói hút ẩm.
Nhiều người tin rằng đắp ngò ôm giã nát giúp sát trùng và nhanh lành vết thương hở, song y khoa cảnh báo thói quen này hại nhiều hơn lợi. Dù dịch chiết ngò ôm có hoạt tính kháng khuẩn trong phòng thí nghiệm, lá tươi sống mang nhiều vi khuẩn đất và nguy cơ uốn ván đe dọa trực tiếp tính mạng người bệnh.
Nhiều phụ huynh có thói quen cho con uống ngay kháng sinh sau khi đi mưa về để phòng cảm lạnh, nhưng đây là sai lầm nguy hại. Kháng sinh chỉ diệt được vi khuẩn, hoàn toàn vô tác dụng trước các loại virus gây cảm cúm và không giúp ngăn ngừa biến chứng, thậm chí làm tăng nguy cơ kháng thuốc.
Trong điều kiện nồm ẩm với độ ẩm không khí vượt 70–80% và nhiệt độ 22–26,5°C, vi khuẩn trên thức ăn phát triển nhanh gấp đôi bình thường. Các món ăn nấu chín để ngoài nhiệt độ phòng quá 1–2 giờ đã đối mặt nguy cơ tăng sinh mầm bệnh nguy hiểm, đòi hỏi người nội trợ phải bảo quản đúng cách.
Nhiều người có thói quen rửa sạch và nấu chín gạo hoặc các loại hạt bị ẩm mốc để tái sử dụng. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy độc tố nấm mốc aflatoxin rất bền nhiệt, việc vo rửa và đun sôi thông thường không thể loại bỏ hoàn toàn độc tố, tiềm ẩn nguy cơ gây ngộ độc và ung thư gan.
Ngũ vị tử bắc (*Schisandra chinensis*) và ngũ vị tử nam (*Kadsura* spp.) khác nhau hoàn toàn về nguồn gốc, bộ phận dùng và dược tính. Trong khi ngũ vị tử bắc chủ yếu dùng quả để bổ dưỡng và an thần, ngũ vị tử nam dùng thân rễ để hoạt huyết, giảm đau nhức xương khớp và sở hữu cơ chế điều biến thần kinh riêng biệt.
Các nghiên cứu khoa học cho thấy lignan và triterpenoid trong ngũ vị tử nam là những hoạt chất kém tan trong nước nhưng tan mạnh trong cồn. Vì vậy, ngâm rượu giúp chiết xuất và bảo tồn hoạt chất sinh học tối ưu hơn so với hãm nước sôi thông thường.
Người bị viêm loét dạ dày không nên tự ý dùng quả ngũ vị tử bắc. Vị chua đậm do hàm lượng acid hữu cơ cao tới 72,34 mg/g có thể kích thích tăng tiết dịch vị và làm trầm trọng thêm vết loét, dù một số hoạt chất chiết xuất của cây có tiềm năng chống viêm trên thực nghiệm.
Ngâm chân nước ấm trước khi ngủ trong ngày rét giúp kích hoạt cơ chế giãn mạch ngoại vi, gia tăng thoát nhiệt cơ thể và cải thiện rõ rệt chất lượng giấc ngủ chủ quan. Tuy nhiên, cần kiểm soát nhiệt độ nước ở mức khoảng 40 độ C và ngâm trong 10-20 phút để đảm bảo an toàn.
Ngũ vị tử nam tiềm ẩn nguy cơ tương tác bất lợi cao khi dùng chung với thuốc điều trị bệnh mạn tính. Hoạt chất lignan trong dược liệu này có thể ức chế mạnh các enzyme gan thuộc hệ Cytochrome P450, làm biến đổi tốc độ chuyển hóa thuốc, dẫn đến tích tụ độc tính hoặc làm mất hiệu quả chữa bệnh.
Nghệ tây là thảo dược có độc tính thấp và an toàn trong ngưỡng trị liệu, nhưng lạm dụng quá mức có thể gây hại cho sức khỏe. Người dùng chỉ nên dùng vài sợi mỗi ngày như một loại gia vị hoặc trà thanh nhẹ, tránh tự ý uống liều cao chiết xuất cô đặc để phòng ngừa nguy cơ nhiễm độc.
Áp túi sưởi điện trực tiếp lên da kéo dài không an toàn vì có thể gây viêm da do nhiệt (erythema ab igne) dù không gây bỏng rát tức thì. Tác động tích tụ của nhiệt độ thấp phá hủy mao mạch, gây sạm da hình mạng lưới và làm tăng nguy cơ biến đổi ác tính thành ung thư da.
Người đang dùng thuốc hạ áp không nên tự ý uống trà ngũ gia bì gai. Nghiên cứu cho thấy các hoạt chất trong dược liệu này có thể ức chế enzym gan chuyển hóa thuốc, tiềm ẩn nguy cơ làm thay đổi nồng độ thuốc trong máu, gây tụt huyết áp quá mức hoặc gia tăng độc tính bất lợi cho tim mạch.
Tập thở bằng mũi thay vì bằng miệng khi trời rét giúp bảo vệ phổi nhờ khả năng làm ẩm, sưởi ấm không khí của niêm mạc và xoang mũi. Thói quen thở miệng đưa khí lạnh trực tiếp vào phế quản, dễ gây kích ứng, hạ nhiệt đường thở và kích hoạt cơn hen suyễn nguy hiểm.
Uống quá nhiều nước lọc trong thời gian ngắn khi đi nắng gắt hoặc vận động nặng hoàn toàn có thể gây ngộ độc nước do hạ natri máu pha loãng. Khi mồ hôi làm thất thoát lượng lớn muối khoáng nhưng cơ thể chỉ nhận lại nước tự do, nồng độ natri máu sẽ tụt dốc, dẫn tới phù não đe dọa tính mạng.
