Những thắc mắc thường gặp về ăn uống, dược liệu và sức khỏe, trả lời bằng nghiên cứu khoa học có ghi rõ nguồn.
7.356 bài, trang 310 trên 368
Rửa tay bằng nước lạnh vào mùa đông hoàn toàn có thể loại bỏ mầm bệnh hiệu quả tương đương nước ấm. Các nghiên cứu chỉ ra nhiệt độ nước từ 15°C đến 38°C không làm thay đổi lượng vi khuẩn được làm sạch, mà chính việc dùng xà phòng và cọ rửa đủ thời gian mới quyết định hiệu quả vệ sinh.
Nhiều người có thói quen gọt bỏ đốm mốc trên bánh mì hay hoa quả rồi ăn tiếp phần lành lặn. Tuy nhiên, hành động này không an toàn do độc tố nấm mốc mycotoxin và sợi nấm vô hình có thể đã thâm nhập sâu vào toàn bộ thực phẩm mềm xốp mà mắt thường không thể thấy.
Khi trời lạnh, cơ thể thực sự tiêu hao nhiều calo hơn để giữ ấm nhờ cơ chế sinh nhiệt không run từ mô mỡ nâu. Khi tiếp xúc nhiệt độ thấp, loại mỡ đặc biệt này kích hoạt tiêu hao lượng lớn đường và chất béo, giúp tăng nhẹ mức năng lượng đốt cháy mỗi ngày.
Người già tuyệt đối không nên tắm nước quá nóng khi trời rét. Nước nóng làm giãn mạch đột ngột, gây tụt huyết áp sâu và kích thích loạn nhịp tim nguy hiểm, dẫn đến ngất xỉu hoặc ngừng tuần hoàn trong phòng tắm.
Ngũ gia bì trồng trong chậu đem lại không gian xanh và hỗ trợ thư giãn, nhưng không thể thay thế máy lọc hay hệ thống thông gió để xử lý formaldehyde và các hợp chất hữu cơ dễ bay hơi. Nghiên cứu cho thấy nồng độ khí độc trong nhà rất phức tạp, cần kiểm soát từ nguồn phát thải và lọc khí chủ động.
Mặc nhiều lớp áo mỏng giúp giữ ấm cơ thể tốt hơn một áo dày nhờ cơ chế bẫy các tầng không khí cách nhiệt giữa các lớp vải. Cách phối hợp này vừa hạn chế thất thoát nhiệt, vừa linh hoạt điều chỉnh khi vận động để tránh ứ đọng mồ hôi gây nhiễm lạnh.
Đeo khẩu trang khi ra ngoài trời lạnh giúp bảo vệ phổi nhờ cơ chế giữ lại nhiệt lượng và hơi nước từ khí thở ra, sau đó làm ấm và làm ẩm luồng không khí khô buốt hít vào, giúp ngăn ngừa kích ứng niêm mạc và co thắt đường thở.
Lá nguyệt quế tạo hương thơm đặc trưng cho nhiều món súp và món hầm, nhưng cấu trúc xơ cứng, dai nhọn của lá nguyên vẹn không bị phân hủy khi nấu. Nuốt phải lá nguyên vẹn tiềm ẩn rủi ro dị vật sắc nhọn gây tổn thương cơ học, tắc nghẽn hoặc thủng đường tiêu hóa, đòi hỏi phải phẫu thuật cấp cứu.
Tắm sáng sớm trong những ngày rét đậm làm tăng nguy cơ sốc nhiệt và biến cố tim mạch nguy hiểm do kích hoạt phản ứng sốc lạnh và phản xạ lặn tức thì. Sự thay đổi nhiệt độ đột ngột khiến nhịp tim rối loạn, huyết áp tăng vọt và lưu lượng máu não suy giảm, đe dọa trực tiếp tính mạng nếu không thực hiện đúng cách.
Uống nước ấm pha mật ong vào buổi sáng mùa lạnh giúp làm dịu niêm mạc hầu họng, bôi trơn giảm ma sát gây ho và cung cấp hoạt tính kháng khuẩn tự nhiên. Dù không thay thế thuốc kháng sinh, thói quen này giúp giảm tần suất và mức độ ho hiệu quả nếu pha với nước dưới 60 độ C.
Ngủ mở máy sưởi suốt đêm làm độ ẩm không khí tụt dốc, khiến da mất nước, kích hoạt phản ứng viêm và làm khô rát niêm mạc mũi họng. Tình trạng này làm suy yếu hàng rào bảo vệ tự nhiên, gia tăng nguy cơ ngứa da, nứt nẻ và nhiễm trùng đường hô hấp trên.
Nấu chín quả mộc qua không làm mất hết chất chống oxy hóa mà chỉ làm suy giảm một phần các chất nhạy cảm nhiệt. Nhiệt độ giúp ức chế enzyme gây hóa nâu và phá vỡ cấu trúc mô cứng, giúp giải phóng polyphenol vào nước nấu. Biết chế biến đúng cách sẽ giúp giữ trọn dưỡng chất quý.
Nhiều người e ngại bôi kem chống nắng sẽ gây bít tắc tuyến mồ hôi và khiến cơ thể bị quá nhiệt khi tập luyện ngoài trời. Các nghiên cứu khoa học khẳng định kem chống nắng không làm suy giảm khả năng điều hòa thân nhiệt hay bốc hơi làm mát toàn thân, dù một số loại có thể làm giảm lượng mồ hôi cục bộ tại vùng da tiếp xúc.
Ăn sống rau ngò ôm chưa rửa sạch hoặc chưa nấu chín tiềm ẩn nguy cơ cao nhiễm sán lá gan lớn (*Fasciola hepatica*, *Fasciola gigantica*) và các ký sinh trùng đường ruột khác. Ấu trùng nang sán bám chặt trên thân cây thủy sinh có thể xâm nhập, tàn phá gan, đường mật và gây tổn thương nhiều cơ quan.
Người đang dùng thuốc hạ áp không nên uống nhiều lá nguyệt quế dưới dạng nước sắc hay cao chiết đậm đặc. Thảo dược này có hoạt tính giãn mạch và hạ áp trên thực nghiệm, dễ gây tương tác cộng dồn khiến huyết áp tụt quá mức. Khi dùng làm gia vị nấu ăn với lượng nhỏ thông thường thì hoàn toàn an toàn.
Pha nhụy hoa nghệ tây bằng nước sôi 100 độ C có thể làm đứt gãy liên kết của crocin và thúc đẩy phân hủy hoạt chất. Nghiên cứu cho thấy nhiệt độ nước tối ưu để chiết xuất sắc tố quý này mà không phá hủy cấu trúc là khoảng 40 độ C.
Cạo gió, giác hơi khi bị say nắng là thói quen dân gian cực kỳ nguy hiểm, có thể đe dọa tính mạng. Hành động này không giúp hạ sốt mà còn làm mất thời gian vàng cấp cứu làm mát, đồng thời gây vỡ mao mạch dưới da, cản trở thoát nhiệt và làm trầm trọng thêm tình trạng suy tuần hoàn.
Bôi nghệ tươi lên vết thương hở không giúp ngừa sẹo mà còn tăng nguy cơ nhiễm trùng và thâm da. Hoạt chất curcumin tinh khiết trong phòng thí nghiệm có khả năng điều hòa collagen và ức chế sẹo phì đại, nhưng nghệ tươi lẫn nhiều tạp chất và hầu như không thể thẩm thấu qua da.
Người đang dùng thuốc lợi tiểu hoặc hạ huyết áp không nên uống nước ngò ôm đậm đặc hàng ngày. Tác dụng lợi tiểu tự nhiên của thảo dược có thể cộng gộp với thuốc tây, làm tăng nguy cơ mất cân bằng điện giải, hạ kali máu và gây tụt huyết áp quá mức dẫn tới ngất xỉu.
Uống paracetamol khi bị say nắng là hiểu lầm tai hại. Thuốc hạ sốt chỉ tác động lên trung tâm điều nhiệt khi có phản ứng miễn dịch nội sinh, hoàn toàn vô tác dụng trước tình trạng ứ nhiệt do môi trường, thậm chí còn gây nguy cơ tổn thương gan nghiêm trọng.
